Chuyển đổi xanh gắn với kinh tế tuần hoàn: Động lực bứt phá trong kỷ nguyên số

Toàn cảnh phiên chuyên đề số 2 về kinh tế tuần hoàn Việt Nam 2025.

Phát biểu khai mạc phiên chuyên đề, ông Phạm Đại Dương, Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh: để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược 100 năm mà Đảng đã đề ra, Việt Nam cần có bước đột phá trong đổi mới mô hình tăng trưởng. Theo đó, giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo phải phấn đấu đạt tăng trưởng hai con số, trên nền tảng phát triển bền vững, toàn diện và bao trùm.

Mô hình tăng trưởng mới được định hình bởi bốn chuyển đổi mang tính cách mạng, gồm: chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi cơ cấu, chất lượng nguồn nhân lực. Trong đó, chuyển đổi số tạo ra tốc độ, năng suất và giá trị gia tăng cao; chuyển đổi xanh bảo đảm sự bền vững, hài hòa với thiên nhiên và không đánh đổi môi trường, an sinh xã hội để lấy tăng trưởng ngắn hạn.

Đáng chú ý, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không tồn tại độc lập mà hòa quyện, bổ trợ lẫn nhau, tạo nên xu thế “chuyển đổi kép” tất yếu. Trên nền tảng đó, kinh tế tuần hoàn được xác định là một động lực quan trọng của chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số, gắn chặt với khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo ông Phạm Đại Dương, kinh tế tuần hoàn giúp biến chất thải thành tài nguyên thứ cấp, mở ra các ngành công nghiệp tái chế, công nghiệp sinh thái, năng lượng tái tạo có giá trị gia tăng cao. Không chỉ góp phần giảm chi phí đầu vào, mô hình này còn thu hút các dòng vốn xanh chất lượng cao, kiến tạo không gian phát triển mới, tạo nền tảng để Việt Nam duy trì tăng trưởng nhanh nhưng vẫn vững chắc và bền bỉ.

Từ góc độ quản lý nhà nước, ông Lê Công Thành, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng: việc hợp nhất Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với Bộ Tài nguyên và Môi trường theo Nghị định số 35 của Chính phủ là bước điều chỉnh quan trọng, thể hiện tư duy quản lý tổng hợp theo không gian sinh thái. Đây là nền tảng để thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, kinh tế sinh thái và bền vững.

Việt Nam đã xây dựng được hệ thống định hướng và hành lang pháp lý khá toàn diện cho phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 cùng với Luật Bảo vệ môi trường đã đặt nền móng quan trọng. Chính phủ ban hành Nghị định số 08, Nghị định số 05 về kinh tế tuần hoàn, quản lý chất thải, mua sắm xanh và phát triển ngành công nghiệp môi trường.

Đặc biệt, Nghị định số 119/2025/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 06/2022/NĐ-CP đã quy định rõ việc phát triển thị trường carbon, tạo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon trong nước và quốc tế. Quyết định số 232 phê duyệt Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon, cùng Quyết định số 21 ban hành tiêu chí môi trường và phân loại xanh cho 45 loại hình dự án đầu tư, đang định hướng mạnh mẽ dòng vốn vào các lĩnh vực thân thiện môi trường.

Ở tầm chiến lược dài hạn, Việt Nam là một trong những quốc gia tiên phong trong ASEAN ban hành Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn đến năm 2035 tại Quyết định số 222. Trong nông nghiệp, Quyết định số 540 về phát triển khoa học và chuyển giao công nghệ thúc đẩy kinh tế tuần hoàn đến năm 2030 đang từng bước đi vào thực tiễn.

Từ chính sách đến đời sống, xu hướng xanh hóa sản xuất và tiêu dùng đang lan tỏa rõ nét. Nông nghiệp sinh thái, chăn nuôi tuần hoàn, khu công nghiệp sinh thái, giảm rác thải nhựa, mua sắm công xanh… đang trở thành những mảnh ghép cụ thể của chuyển đổi xanh. Đây chính là nền tảng thực tiễn để kinh tế tuần hoàn phát huy vai trò động lực, góp phần đưa Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên số, hướng tới tăng trưởng cao gắn với phát triển bền vững.