Chi phí logistics toàn cầu có thể tăng mạnh

Xung đột tại Trung Đông sẽ tác động đến hoạt động logistic.

Liên quan đến tác động của xung đột giữa Mỹ, Israel - Iran và khu vực Trung Đông, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, cuộc xung đột đã gây nên tình trạng bất ổn, tạo ra môi trường rủi ro cao đối với hoạt động vận tải, giao thương quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Dự báo, giá cả các mặt hàng tiêu dùng, giá nhiên liệu, giá dầu thế giới sẽ biến động theo chiều hướng gia tăng trong thời gian tới, gây ra tác động tiêu cực gián tiếp và đa chiều đến hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu của Việt Nam nói chung cũng như với khu vực Trung Đông nói riêng.

Đối với dịch vụ logistics, giá nhiên liệu tăng sẽ đẩy giá cước vận tải biển, vận tải hàng hóa đường không tiếp tục gia tăng đồng thời ảnh hướng tới tuyến vận tải hàng hóa cho các nước tại vùng Vịnh.

Nhiều quốc gia khu vực Trung Đông đã hạn chế hoặc đóng cửa không phận do an ninh chiến sự, dẫn tới việc các chuyến bay vận tải và chở hàng phải chuyển hướng, kéo dài thời gian bay và gây tăng chi phí hiệu quả logistics.

Trước tình hình nêu trên, Cục Xuất nhập khẩu đã có văn bản đề nghị các Hiệp hội ngành hàng xuất nhập khẩu, Hiệp hội hoạt động trong lĩnh vực logistics theo dõi sát diễn biến tình hình, thường xuyên trao đổi với các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan để thông tin cập nhật đến các hội viên để chủ động kế hoạch sản xuất, phương án tổ chức xuất nhập khẩu và vận tải hàng hóa, tránh để phát sinh ùn tắc và giảm thiểu các tác động tiêu cực do căng thẳng từ cuộc xung đột giữa Israel, Mỹ và Iran hiện nay.

Đồng thời góp phần cải thiện sự linh hoạt và khả năng chống chịu với các biến động của môi trường kinh doanh quốc tế liên quan đến doanh nghiệp Việt Nam khi xảy ra các sự cố không mong muốn phát sinh trong tương lai.

Liên quan vấn đề này, ông Đào Trọng Khoa, Phó Chủ tịch Liên đoàn các Hiệp hội Giao nhận Vận tải Quốc tế (FIATA), Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) cho biết, xung đột Trung Đông hiện ảnh hưởng rất lớn tới vận tải logistics quốc tế, chủ yếu qua 4 kênh.

Rủi ro đứt gãy tại eo biển Hormuz là vấn đề thứ nhất được Phó Chủ tịch FIATA nhấn mạnh. Đây là “nút cổ chai” chiến lược với khoảng 20% dầu mỏ toàn cầu và khối lượng LNG lớn đi qua đây.

Thứ hai, xung đột sẽ tác động tăng mạnh chi phí vận tải biển khi tàu phải neo tránh, đổi hướng, chờ lệnh, hoặc đi chậm. Điều này làm tăng phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh, phụ phí bảo hiểm, chi phí nhiên liệu, chi phí chờ cảng và khả năng phát sinh phụ phí khẩn cấp. Trong đó, phí bảo hiểm hàng hải dự kiến tăng rất mạnh, bảo hiểm thân tàu tại vùng Vịnh có thể tăng 25%–50% trong ngắn hạn, thậm chí cao hơn nếu tàu thương mại bị tấn công trực tiếp và khả năng eo biển Hormuz bị phong tỏa.

Tác động thứ ba là sẽ làm gián đoạn vận tải container, lịch tàu và thứ tư là rối loạn vận tải hàng không. Theo ghi nhận đã có khoảng 24% chuyến bay đến Trung Đông bị hủy trong dữ liệu sơ bộ, buộc các hãng phải bay vòng, tăng thời gian bay và chi phí nhiên liệu, ông Khoa cho biết.

Theo đại diện VLA, nếu xung đột chỉ ngắn hạn, tác động chủ yếu là tăng phí bảo hiểm, chậm lịch và biến động cước. Còn nếu kéo dài hoặc eo biển Hormuz bị phong tỏa thực tế, thị trường có thể chuyển sang mức gián đoạn nghiêm trọng về thiếu tàu, thiếu chỗ, giá dầu tăng mạnh và chuỗi cung ứng toàn cầu chịu cú sốc tương tự một “khủng hoảng điểm nghẽn”.

Khi căng thẳng leo thang, vận tải gián đoạn, giá năng lượng và chi phí logistics toàn cầu có thể tăng mạnh. Điều này đặc biệt nhạy cảm với Việt Nam do nền kinh tế có độ mở cao, phụ thuộc lớn vào xuất khẩu và vẫn phải nhập khẩu đáng kể đầu vào.