Xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế

Xuất nhập khẩu duy trì đà tăng trưởng tích cực trong 5 tháng đầu năm 2026.

Xuất khẩu bứt tốc, thương mại tăng trưởng ấn tượng

Theo số liệu Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố ngày 3/6, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tháng 5/2026 ước đạt 47,56 tỷ USD, tăng 5,7% so với tháng trước và tăng 17% so với cùng kỳ năm 2025.

Kết quả này cho thấy, hoạt động sản xuất phục vụ cho xuất khẩu vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới còn tiềm ẩn nhiều biến động và cạnh tranh thương mại ngày càng gay gắt.

Động lực tăng trưởng xuất khẩu tiếp tục đến từ khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo. Trong 5 tháng đầu năm 2026, nhóm hàng công nghiệp chế biến đạt 193,71 tỷ USD, chiếm 89,8% tổng kim ngạch xuất khẩu. Nhiều mặt hàng chủ lực ghi nhận tốc độ tăng trưởng ấn tượng như: điện tử, máy tính và linh kiện đạt 56,19 tỷ USD, tăng 46,2% so với cùng kỳ năm trước; máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt 26,97 tỷ USD, tăng 22,1%; điện thoại và linh kiện đạt 26,37 tỷ USD, tăng 17,7% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, cả nước có 26 mặt hàng xuất khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD, trong đó 7 mặt hàng vượt mốc 10 tỷ USD, chiếm tới 69,3% tổng kim ngạch xuất khẩu. Điều này cho thấy, năng lực sản xuất và khả năng tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) của doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục được cải thiện.

Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vẫn giữ vai trò chủ lực khi kim ngạch xuất khẩu đạt 172,16 tỷ USD, chiếm 79,8% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Tuy nhiên, khu vực kinh tế trong nước đạt 43,5 tỷ USD cũng cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước nâng cao khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khu vực FDI vẫn giữ vai trò chủ lực khi kim ngạch xuất khẩu đạt 172,16 tỷ USD, chiếm gần 80% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.

Đánh giá về kết quả này, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê cho biết: “Xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế, phản ánh năng lực sản xuất và khả năng tận dụng các FTA của Việt Nam ngày càng được cải thiện”. Tuy nhiên, bà Hương cho rằng, cần tiếp tục nâng cao vai trò của khu vực kinh tế trong nước nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào khu vực FDI.

Nhập khẩu tăng mạnh, tạo nền tảng cho sản xuất

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 5/2026 ước đạt 51,51 tỷ USD, tăng nhẹ 1% so với tháng trước và tăng tới 35,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Động lực chính của tăng trưởng nhập khẩu tiếp tục đến từ nhu cầu nguyên liệu, linh kiện và máy móc phục vụ sản xuất. Đáng chú ý, nhóm hàng tư liệu sản xuất đạt 215,99 tỷ USD, chiếm tới 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu 5 tháng đầu năm. Trong đó, máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng chiếm 55,7%; nguyên, nhiên vật liệu chiếm 38,4%.

Nhiều mặt hàng nhập khẩu chủ lực ghi nhận mức tăng cao như điện tử, máy tính và linh kiện đạt 88,22 tỷ USD, tăng 57,1% so với cùng kỳ; máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt 27,81 tỷ USD, tăng 21,6%; ô tô đạt 5,44 tỷ USD, tăng 36%. Những con số này cho thấy doanh nghiệp đang chủ động mở rộng quy mô sản xuất, chuẩn bị nguồn lực cho các đơn hàng xuất khẩu trong thời gian tới.

Ở góc độ phân tích chuyên môn, bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá (Cục Thống kê) cho rằng, nhập khẩu tư liệu sản xuất tăng mạnh là tín hiệu tích cực, phản ánh niềm tin của doanh nghiệp vào triển vọng thị trường. Đây cũng là cơ sở quan trọng để duy trì đà tăng trưởng của khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo - động lực chính của nền kinh tế hiện nay.

Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5%; nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD, tăng 30,8%. Cán cân thương mại nhập siêu 13,8 tỷ USD.

Xét theo thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 69,6 tỷ USD và xuất siêu 60,4 tỷ USD.

Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu lớn nhất với kim ngạch 92,6 tỷ USD, khiến mức nhập siêu lên tới 62,5 tỷ USD. Việt Nam cũng nhập siêu 21,1 tỷ USD từ Hàn Quốc và 8,6 tỷ USD từ ASEAN.

Những con số này cho thấy nền kinh tế đang ngày càng hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu, song cũng đặt ra yêu cầu nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và phát triển công nghiệp hỗ trợ để giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.