Xuất khẩu thủy sản tháng 2 tăng 8% so với cùng kỳ

Xuất khẩu thủy sản của Việt Nam tháng 2/2026 tăng 8% so với cùng kỳ năm trước.

Đà phục hồi tiếp tục duy trì

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong tháng 2/2026 đạt khoảng 707 triệu USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 2 tháng đầu năm đạt 1,7 tỷ USD, tăng 20,2%, cho thấy đà phục hồi của ngành vẫn được duy trì sau khi tháng 1 ghi nhận mức tăng mạnh. Tuy nhiên, sang tháng 2, tốc độ tăng trưởng đã có dấu hiệu chậm lại ở một số nhóm hàng chủ lực.

Trong cơ cấu mặt hàng, tôm tiếp tục giữ vai trò đầu tàu. Kim ngạch xuất khẩu tôm trong tháng 2 đạt khoảng 310 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ; lũy kế 2 tháng đạt 689,5 triệu USD, tăng gần 20%. Tuy vậy, triển vọng tại thị trường Hoa Kỳ đang đối mặt với sức ép mới khi Bộ Thương mại Hoa Kỳ công bố kết quả cuối cùng của kỳ rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với tôm đông lạnh Việt Nam.

Theo đó, hai bị đơn bắt buộc là STAPIMEX và nhóm Thông Thuận/TTCR bị áp mức biên độ 25,76%, trong khi 22 doanh nghiệp được hưởng thuế suất riêng rẽ ở mức 4,58%. Diễn biến này khiến tâm lý nhà nhập khẩu Hoa Kỳ thận trọng hơn, thể hiện rõ khi xuất khẩu tôm sang thị trường này trong tháng 2 giảm gần 60% so với cùng kỳ.

Ở nhóm cá tra, kim ngạch xuất khẩu tháng 2 đạt 119,3 triệu USD, giảm 4,8%, nhưng lũy kế 2 tháng vẫn đạt 331,4 triệu USD, tăng mạnh 28% nhờ mức tăng rất tích cực trong tháng 1. Thị trường Hoa Kỳ giảm khoảng 20%, trong khi nhiều thị trường khác cũng giảm nhẹ do ảnh hưởng của kỳ nghỉ Tết. Điểm sáng đáng chú ý là xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc vẫn tăng 15%, góp phần giữ ổn định cho nhóm hàng này.

Trái lại, cá ngừ đang phát ra tín hiệu đáng lo ngại hơn. Tháng 2/2026, kim ngạch chỉ đạt 53,3 triệu USD, giảm 14,7%; lũy kế 2 tháng đạt 128,7 triệu USD, gần như đi ngang và giảm nhẹ 0,2% so với cùng kỳ. Sự suy giảm này phản ánh sức ép đồng thời từ nhu cầu thị trường, chi phí logistics và đặc biệt là các yếu tố chính sách liên quan đến quản lý nghề cá.

Một điểm tích cực là các nhóm sản phẩm khác đang đóng góp ngày càng rõ nét vào tăng trưởng chung. Xuất khẩu cua ghẹ và giáp xác khác trong tháng 2 tăng tới 78,7%, đưa kim ngạch 2 tháng lên 66,2 triệu USD, tăng 24%. Riêng xuất khẩu cua sang Trung Quốc - Hồng Kông trong tháng 2 đạt 21,5 triệu USD, tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ, chủ yếu là cua sống phục vụ nhu cầu tết Nguyên đán. Trong khi đó, mực và bạch tuộc giảm nhẹ 0,4% trong tháng 2 nhưng lũy kế 2 tháng vẫn tăng 23,3%, còn nhuyễn thể có vỏ là nhóm tăng mạnh nhất về tốc độ khi tháng 2 tăng 70,3% và 2 tháng tăng 38,5%.

Những con số này cho thấy cơ cấu tăng trưởng của ngành thủy sản đầu năm 2026 không chỉ phụ thuộc vào tôm, mà đang có sự lan tỏa sang nhiều nhóm hải sản và nhuyễn thể khác.

Thị trường Trung Quốc nổi lên trong bối cảnh Hoa Kỳ suy giảm

Xét theo thị trường, Trung Quốc và Hồng Kông đang nổi lên là điểm sáng nổi bật nhất của xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Trong tháng 2, kim ngạch sang khu vực này tăng tới 82%, kéo tổng giá trị 2 tháng lên 513,5 triệu USD, tăng 54% so với cùng kỳ. Nhu cầu lớn trong dịp tết Nguyên đán đối với các sản phẩm thủy sản tươi sống đã tạo cú hích đáng kể cho xuất khẩu, đặc biệt là cua và nhiều loại hải sản cao cấp.

Trong bối cảnh năm 2026 xuất hiện nhiều biến động về chính sách thương mại và rào cản kỹ thuật tại các thị trường truyền thống, Trung Quốc được dự báo sẽ trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của ngành thủy sản Việt Nam. Ngoài yếu tố nhu cầu tiêu dùng, lợi thế về khoảng cách địa lý, chi phí logistics và xu hướng tăng nhập khẩu thực phẩm tươi sống của thị trường này đang mở ra dư địa lớn cho doanh nghiệp Việt Nam.

Bên cạnh Trung Quốc, nhiều thị trường khác vẫn duy trì nhịp tăng ổn định. ASEAN đạt 118,6 triệu USD trong 2 tháng, tăng 21,5%, dù riêng tháng 2 giảm 8% do yếu tố mùa vụ. EU giữ được đà tăng khá bền khi tháng 2 tăng 2,5% và lũy kế 2 tháng tăng 16,9%. Nhật Bản tăng 4,8% trong 2 tháng nhưng riêng tháng 2 giảm 18,3%, cho thấy nhu cầu tại thị trường này vẫn chưa thật sự vững chắc.

Trong khi đó, Hoa Kỳ - thị trường xuất khẩu thủy sản lớn của Việt Nam không còn đóng vai trò động lực tăng trưởng trong giai đoạn đầu năm. Tháng 2/2026, kim ngạch xuất khẩu sang Hoa Kỳ chỉ đạt khoảng 80,8 triệu USD, giảm 25,7% so với cùng kỳ; lũy kế 2 tháng đạt 209,3 triệu USD, giảm 3%. Nguyên nhân không chỉ đến từ nhu cầu tiêu dùng chậm lại mà còn liên quan đến sự thận trọng của các nhà nhập khẩu trước những biến động chính sách.

Ngoài kết quả POR19 và các quy định liên quan đến MMPA, thị trường Hoa Kỳ còn chịu tác động từ quyết định của Nhà Trắng áp dụng mức thuế nhập khẩu bổ sung 10% đối với hàng nhập khẩu trong 150 ngày, có hiệu lực từ 24/2/2026. Dù tác động cụ thể tới từng nhóm thủy sản vẫn cần theo dõi thêm, nhưng rõ ràng yếu tố này có thể khiến các đơn hàng trong ngắn hạn trở nên thận trọng hơn.