 |
| Quy định về xác định các bên có quan hệ liên kết tiếp tục được hoàn thiện. |
Mở rộng tiêu chí xác định các bên có quan hệ liên kết
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 255/2026/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết tiếp tục duy trì cơ chế khống chế chi phí lãi vay nhằm hạn chế hành vi chuyển lợi nhuận thông qua các khoản vay nội bộ.
Nghị định số 255/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026. Nghị định quy định nguyên tắc quản lý thuế đối với giao dịch liên kết; phương pháp phân tích, so sánh và xác định giá giao dịch liên kết; xác định chi phí được trừ; trách nhiệm của người nộp thuế trong kê khai, lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết...
Đối tượng áp dụng gồm các tổ chức sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc diện nộp thuế thu nhập doanh nghiệp có phát sinh giao dịch với các bên có quan hệ liên kết; cơ quan Thuế và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định số 255/2026/NĐ-CP là tiếp tục hoàn thiện quy định về xác định các bên có quan hệ liên kết. Đây là căn cứ quan trọng để xác định doanh nghiệp có thuộc phạm vi áp dụng các quy định về quản lý giao dịch liên kết, kê khai và xác định giá giao dịch liên kết hay không.
Theo khoản 2 Điều 5 Nghị định số 255/2026/NĐ-CP, các bên được xác định có quan hệ liên kết khi một doanh nghiệp trực tiếp hoặc gián tiếp nắm giữ ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp khác; hai doanh nghiệp cùng có ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu do một bên thứ ba nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp; hoặc một doanh nghiệp là cổ đông lớn nhất và nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp ít nhất 10% tổng số cổ phần của doanh nghiệp khác.
Bên cạnh tiêu chí về tỷ lệ sở hữu vốn, quan hệ liên kết cũng được xác định trong trường hợp doanh nghiệp bảo lãnh hoặc cho doanh nghiệp khác vay vốn theo điều kiện quy định; có quyền chỉ định hoặc kiểm soát thành viên ban lãnh đạo của doanh nghiệp khác; hoặc hai doanh nghiệp cùng có trên 50% thành viên ban lãnh đạo hoặc cùng có một thành viên ban lãnh đạo có quyền quyết định chính sách tài chính, hoạt động kinh doanh do một bên thứ ba chỉ định.
Quan hệ liên kết cũng được xác định đối với doanh nghiệp chịu sự điều hành hoặc kiểm soát bởi các cá nhân có quan hệ gia đình theo quy định; chịu sự kiểm soát của một cá nhân thông qua vốn góp hoặc trực tiếp tham gia điều hành; hoặc chịu sự điều hành, kiểm soát trên thực tế đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp khác.
Đáng chú ý, Nghị định 255/2026/NĐ-CP cũng bổ sung trường hợp doanh nghiệp phát sinh giao dịch chuyển nhượng hoặc nhận chuyển nhượng từ 25% vốn góp của chủ sở hữu trong kỳ tính thuế; hoặc vay, cho vay, mượn, cho mượn ít nhất 10% vốn góp của chủ sở hữu tại thời điểm phát sinh giao dịch với cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp hoặc cá nhân có quan hệ gia đình theo quy định tại điểm g khoản 2 Điều 5 thì cũng được xác định là có quan hệ liên kết.
Đây được xem là bước hoàn thiện nhằm hạn chế việc lợi dụng các giao dịch về vốn hoặc các mối quan hệ cá nhân để né tránh nghĩa vụ kê khai giao dịch liên kết.
Phần chi phí lãi vay vượt mức được chuyển tối đa 5 năm
Song song với việc hoàn thiện tiêu chí xác định quan hệ liên kết, Nghị định số 255/2026/NĐ-CP tiếp tục duy trì cơ chế kiểm soát chi phí lãi vay đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết nhằm hạn chế hành vi chuyển lợi nhuận thông qua các khoản vay nội bộ.
 |
| Việc duy trì cơ chế kiểm soát chi phí lãi vay đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết nhằm hạn chế hành vi chuyển lợi nhuận thông qua các khoản vay nội bộ. Thiết kế: HQ (có hỗ trợ bởi AI). |
Theo đó, chi phí lãi vay được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp không vượt quá 30% tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trong kỳ, cộng với chi phí lãi vay (sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay) và chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ.
Đối với phần chi phí lãi vay vượt mức khống chế, doanh nghiệp được chuyển sang kỳ tính thuế tiếp theo nếu tổng chi phí lãi vay được trừ của kỳ đó thấp hơn mức khống chế theo quy định.
Tuy nhiên, thời gian chuyển liên tục không quá 5 năm, kể từ năm tiếp sau năm phát sinh khoản chi phí lãi vay không được trừ.
Để tránh ảnh hưởng đến một số lĩnh vực đặc thù, Nghị định quy định mức khống chế này không áp dụng đối với các khoản vay của tổ chức tín dụng theo Luật Các tổ chức tín dụng; doanh nghiệp bảo hiểm theo Luật Kinh doanh bảo hiểm; các khoản vay ODA, vay ưu đãi của Chính phủ.
Bên cạnh đó còn có các khoản vay thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia; hoặc các khoản vay đầu tư chương trình, dự án thực hiện chính sách an sinh xã hội của Nhà nước như nhà tái định cư, nhà ở công nhân, nhà ở sinh viên, nhà ở xã hội và các dự án phúc lợi công cộng khác...
