Sửa Luật An toàn thực phẩm: Tăng cường kiểm soát thị trường, bảo vệ sức khỏe người dân

Dự thảo Luật ATTP (sửa đổi) được xây dựng trên 5 nhóm chính sách lớn, hướng tới nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời bảo đảm quyền được sử dụng thực phẩm an toàn của người dân.

Bộ Y tế cho biết, việc lấy ý kiến hồ sơ chính sách và dự thảo Luật ATTP (sửa đổi) là bước quan trọng nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trước khi trình Chính phủ và Quốc hội xem xét. Dự thảo Luật lần này tập trung xử lý những vấn đề đặt ra từ thực tiễn quản lý thị trường thực phẩm, đồng thời đáp ứng yêu cầu bảo vệ người tiêu dùng trong bối cảnh thị trường ngày càng đa dạng, phức tạp.

Theo TS Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng Cục ATTP (Bộ Y tế), sửa đổi Luật ATTP nhằm “thể chế hóa đầy đủ quan điểm, chủ trương của Đảng, bám sát yêu cầu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân”, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 20/NQ-TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện chính sách bảo vệ người tiêu dùng thông qua kiểm soát ATTP.

Theo cơ quan soạn thảo, dự thảo Luật ATTP (sửa đổi) được xây dựng trên 5 nhóm chính sách lớn, hướng tới nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời bảo đảm quyền được sử dụng thực phẩm an toàn của người dân.

Chính sách thứ nhất tập trung tăng cường quản lý đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh sản phẩm thực phẩm có nguy cơ cao. Theo đó, việc kiểm soát được thực hiện xuyên suốt từ khâu sản xuất, chế biến đến lưu thông trên thị trường, kết hợp cả “tiền kiểm” và “hậu kiểm”. Cách tiếp cận này nhằm phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời các nguy cơ mất ATTP có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.

Chính sách thứ hai nhấn mạnh phân quyền quản lý nhà nước về ATTP ở Trung ương, đồng thời phân cấp rõ trách nhiệm cho UBND cấp tỉnh trong việc thực hiện quyền quản lý tại địa phương. Việc phân định cụ thể trách nhiệm được kỳ vọng khắc phục tình trạng chồng chéo, thiếu thống nhất trong quản lý, giúp các địa phương chủ động hơn trong kiểm soát thị trường thực phẩm trên địa bàn, bảo vệ người tiêu dùng ngay từ cơ sở.

Chính sách thứ ba là kiểm soát các sản phẩm thực phẩm đã qua chế biến, bao gói sẵn trước khi lưu thông trên thị trường theo hướng dựa trên mức độ nguy cơ của từng loại sản phẩm. Thay vì áp dụng cơ chế quản lý cào bằng, dự thảo luật tập trung nguồn lực quản lý vào nhóm sản phẩm có nguy cơ cao, qua đó nâng cao hiệu quả giám sát và giảm rủi ro cho người tiêu dùng trong quá trình lựa chọn, sử dụng thực phẩm.

Chính sách thứ tư liên quan đến kiểm soát các lô hàng thực phẩm nhập khẩu vào cửa khẩu Việt Nam. Việc kiểm tra được thực hiện theo mức độ nguy cơ của từng loại sản phẩm và lịch sử tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm yêu cầu ATTP, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hợp pháp, đồng thời giúp người tiêu dùng trong nước tiếp cận sản phẩm nhập khẩu an toàn, có nguồn gốc rõ ràng.

Chính sách thứ năm là kiểm soát chặt chẽ các chất sử dụng trong sản xuất, chế biến thực phẩm có khả năng bị lạm dụng hoặc sử dụng sai mục đích. Đây là nhóm chính sách có ý nghĩa trực tiếp trong phòng ngừa nguy cơ thực phẩm không an toàn, hạn chế các chất gây hại xâm nhập vào chuỗi cung ứng, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và quyền lợi người tiêu dùng.

Trong quá trình lấy ý kiến, nhiều đại biểu đại diện các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp đã đóng góp ý kiến đối với hồ sơ chính sách và dự thảo Luật, tập trung vào tính khả thi, sự phù hợp với thực tiễn quản lý thị trường thực phẩm tại Việt Nam và khả năng bảo vệ người tiêu dùng trong điều kiện hội nhập quốc tế.

Trên cơ sở các ý kiến góp ý, Bộ Y tế tiếp thu, tổng hợp; đồng thời phối hợp với các bộ, ngành liên quan để sớm hoàn thiện dự thảo Luật ATTP (sửa đổi).

Dự kiến dự thảo Luật sẽ được trình Chính phủ và Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, tạo cơ sở pháp lý quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thị trường thực phẩm và bảo vệ người tiêu dùng trong giai đoạn tới.