Thứ ba 17/11/2026 10:12
Thời tiết: Hà Nội 27°C
Đà Nẵng 29°C
Cà Mau 31°C
Hải Phòng 28°C
TP Hồ Chí Minh 31°C
e-ISSN 3093-3501
Chính sách
aa

Đơn giản thủ tục xử lý tiền thuế nộp thừa

Thúy Nga
Những thay đổi trong xử lý tiền thuế nộp thừa theo quy định mới không chỉ giúp đơn giản hóa thủ tục bù trừ, rút ngắn thời gian xử lý mà còn làm rõ các trường hợp không hoàn trả, góp phần bảo đảm quyền lợi và tạo thuận lợi cho người nộp thuế.
Đơn giản thủ tục xử lý tiền thuế nộp thừa
Quy định hiện hành có những thay đổi về bù trừ tiền thuế nộp thừa. Ảnh: Hương Quỳnh.

Thuận lợi hơn trong bù trừ khoản nộp thừa

Khoản tiền đã nộp lớn hơn nghĩa vụ phải thực hiện cần được xử lý thế nào để người nộp thuế thuận lợi bù trừ hoặc nhận lại? Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, đồng thời đặt ra yêu cầu đơn giản hóa thủ tục xử lý.

Theo Cục Thuế, Thông tư số 89/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định chi tiết thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP có những thay đổi về bù trừ, hồ sơ và trình tự xử lý tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa.

Một thay đổi đáng chú ý là người nộp thuế có khoản nộp thừa, khoản nợ, khoản thu phát sinh khác tiểu mục hoặc khác địa bàn hành chính được thực hiện bù trừ để xử lý khoản nộp thừa.

Trước đây, trường hợp này phải thực hiện thủ tục hoàn kiêm bù trừ. Việc chuyển sang thủ tục bù trừ nhằm đơn giản hóa trình tự, rút gọn thời hạn xử lý cho người nộp thuế. Cách xử lý trên hệ thống thông tin quản lý thuế cũng được điều chỉnh.

Với khoản nộp thừa và khoản phải nộp của cùng người nộp thuế, cùng tiểu mục, cùng địa bàn hành chính và cùng cơ quan Thuế, nếu nộp tiền theo mã định danh khoản phải nộp (ID), hệ thống tự động bù trừ theo mã định danh.

Đối với khoản nộp thừa không có mã định danh khoản phải nộp, cùng tiểu mục, cùng địa bàn và cùng cơ quan thuế với khoản nợ, khoản thu phát sinh, hệ thống không tự động bù trừ ngay. Người nộp thuế lựa chọn khoản nộp thừa, sau đó hệ thống thực hiện bù trừ theo lựa chọn này.

Trước đây, khoản nộp thừa, khoản nợ, khoản thu phát sinh cùng tiểu mục, cùng địa bàn được xử lý bù trừ tự động theo thứ tự thanh toán.

Với trường hợp bù trừ cùng người nộp thuế nhưng khác tiểu mục, khác địa bàn hành chính hoặc khác cơ quan thuế, việc xử lý được phân định theo tình trạng chứng từ.

Khoản nộp thừa phát sinh từ chứng từ nộp ngân sách nhà nước đủ điều kiện tra soát được người nộp thuế, cơ quan Thuế và Kho bạc Nhà nước xử lý theo quy định về tra soát chứng từ nộp thuế có sai sót. Nếu chứng từ đã quá thời gian chỉnh lý quyết toán ngân sách, người nộp thuế lập văn bản đề nghị xử lý khoản nộp thừa.

Cơ quan Thuế lập giấy đề nghị điều chỉnh thu ngân sách nhà nước gửi Kho bạc Nhà nước; căn cứ kết quả xử lý của Kho bạc Nhà nước để ban hành thông báo gửi người nộp thuế.

Như vậy, theo Cục Thuế thay cho quy trình lập hồ sơ đề nghị hoàn kiêm bù trừ, ban hành quyết định và lệnh hoàn trả kiêm bù trừ như trước đây, trường hợp này được xử lý thông qua điều chỉnh thu ngân sách nhà nước.

Ngoài ra, để phù hợp với cách xử lý mới, các mẫu biểu cũng được sửa đổi. Văn bản đề nghị xử lý khoản nộp thừa được bổ sung chỉ tiêu phân loại từng trường hợp bù trừ theo Điều 42 Thông tư số 89/2026/TT-BTC; bổ sung số chứng từ nộp ngân sách nhà nước, ngày nộp tiền và địa bàn hành chính.

Một số thông tin về số tiền phải nộp, số tiền đã nộp được bỏ, đồng thời yêu cầu điền mã định danh khoản phải nộp được điều chỉnh. Mẫu thông báo kết quả xử lý cũng được bổ sung các trường hợp bù trừ tương ứng.

Làm rõ điều kiện không hoàn trả

Bên cạnh việc tạo thuận lợi trong bù trừ, quy định về không hoàn trả khoản nộp thừa cần được hiểu đầy đủ để bảo đảm quyền lợi người nộp thuế. Khoản 4 Điều 15 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 quy định hai trường hợp không hoàn trả.

Thứ nhất: Người nộp thuế từ chối nhận lại số tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa.

Thứ hai: Khoản nộp thừa quá thời hạn 10 năm kể từ ngày nộp tiền vào ngân sách nhà nước mà người nộp thuế không bù trừ nghĩa vụ và không đề nghị hoàn trả.

Đáng chú ý, Thông tư số 89/2026/TT-BTC bỏ quy định về trình tự, thủ tục, thẩm quyền xử lý không hoàn trả khoản nộp thừa của người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, do Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đã bỏ trường hợp này.

Theo đó, việc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký không còn là một trường hợp riêng để xử lý không hoàn trả khoản nộp thừa. Việc xử lý phải căn cứ các điều kiện luật định.

Đối với trường hợp người nộp thuế đề nghị không nhận lại khoản nộp thừa, Điều 43 Thông tư số 89/2026/TT-BTC bỏ bước thông báo giải trình, bổ sung thông tin. Theo Cục Thuế, dữ liệu đã được cung cấp định kỳ hằng tháng nên người nộp thuế có thể phản hồi theo thông tin được cung cấp. Cơ quan Thuế ban hành thông báo theo đề nghị của người nộp thuế, thay cho quyết định như trước đây.

Với khoản nộp thừa quá thời hạn 10 năm, Thông tư số 89/2026/TT-BTC bỏ bước thông báo công khai khoản nộp thừa của người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký hoặc đã chấm dứt hiệu lực mã số thuế trên trang thông tin điện tử của cơ quan Thuế, do thông tin về khoản nộp thừa đã được thông báo định kỳ hằng tháng.

Quy định công khai quyết định không hoàn trả khoản nộp thừa quá thời hạn 10 năm cũng được bỏ nhằm đơn giản hóa thủ tục. Cơ quan Thuế ban hành thông báo về việc tất toán khoản nộp thừa quá thời hạn.

Từ góc độ tư vấn doanh nghiệp, theo ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, dữ liệu hóa đơn điện tử mua vào, bán ra và thông tin doanh nghiệp đã kê khai là những nguồn dữ liệu có thể khai thác để hỗ trợ xác định nghĩa vụ thuế, đối chiếu khoản nộp thừa.

Cơ quan quản lý có thể nghiên cứu sử dụng dữ liệu sẵn có trên hệ thống của ngành Thuế để hỗ trợ đánh giá thông tin trong đề nghị hoàn trả của doanh nghiệp. Đề xuất này hướng tới việc ứng dụng công nghệ, dữ liệu số để rút ngắn quá trình xử lý.

Đối với doanh nghiệp, khoản tiền thuế nộp thừa được hoàn trả kịp thời có thể tiếp tục đưa vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, góp phần đáp ứng nhu cầu vốn và cải thiện dòng tiền.

Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động theo dõi, rà soát các khoản thuế đã nộp để kịp thời đề nghị xử lý các khoản nộp thừa, bảo đảm quyền lợi và tránh để nguồn vốn bị tồn đọng kéo dài.

Căn cứ pháp lý và quy định chuyển tiếp về xử lý tiền thuế nộp thừa

Khoản 4 Điều 15 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 quy định hai trường hợp không hoàn trả số tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa:

Người nộp thuế từ chối nhận lại khoản tiền nộp thừa.

Khoản nộp thừa quá thời hạn 10 năm kể từ ngày nộp vào ngân sách nhà nước mà người nộp thuế không bù trừ nghĩa vụ phải nộp và không đề nghị hoàn trả.

Khoản 5 Điều 15 giao Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết về hồ sơ, thủ tục, thẩm quyền xử lý; thời điểm xác định khoản nộp thừa và các trường hợp bù trừ tự động hoặc theo đề nghị của người nộp thuế.

Theo đó, tại Điều 42 và Điều 43 Thông tư số 89/2026/TT-BTC quy định về xử lý bù trừ và xử lý không hoàn trả khoản nộp thừa.

Về quy định chuyển tiếp, khoản 3 Điều 100 Thông tư số 89/2026/TT-BTC quy định các khoản tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa phát sinh trước ngày Thông tư có hiệu lực nhưng chưa được xử lý thì áp dụng quy định tại Thông tư này.

Như vậy, các khoản nộp thừa phát sinh trước ngày 1/7/2026 nhưng chưa được xử lý cũng thuộc phạm vi áp dụng của quy định mới.

Tin bài có thể bạn quan tâm

Cải cách thuế giai đoạn 2026-2030: Bảo đảm nguồn thu ổn định và tạo động lực cho đầu tư

Cải cách thuế giai đoạn 2026-2030: Bảo đảm nguồn thu ổn định và tạo động lực cho đầu tư

Hoàn thiện đồng bộ hệ thống chính sách thuế, mở rộng cơ sở thu, bao quát các nguồn thu mới và nâng cao tính công bằng, minh bạch là những định hướng trọng tâm trong Kế hoạch cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2026-2030. Qua đó, hướng tới mục tiêu kép: Vừa bảo đảm nguồn thu ổn định, bền vững cho ngân sách nhà nước, vừa tạo động lực cho đầu tư, đổi mới sáng tạo và phát triển sản xuất, kinh doanh.
Làm rõ lý do vì sao chưa miễn toàn bộ “tờ khai trắng” cho người nộp thuế 03, 06

Làm rõ lý do vì sao chưa miễn toàn bộ “tờ khai trắng” cho người nộp thuế 03, 06

Trước kiến nghị miễn toàn bộ “tờ khai trắng” đối với thời gian thực tế ngừng hoạt động của người nộp thuế trạng thái 03, 06, cơ quan soạn thảo cho rằng cần có căn cứ kiểm chứng để tránh bỏ sót nghĩa vụ thuế, đồng thời bảo đảm công bằng với những người nộp thuế đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai.
Xác định thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản lãi vay phát sinh

Xác định thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản lãi vay phát sinh

Thuế tỉnh Ninh Bình vừa có Công văn số 14554/NBI-QLDN2 hướng dẫn Công ty cổ phần Dệt Lụa Nam Định về chính sách thuế TNDN đối với khoản lãi vay phát sinh từ nguồn vốn huy động của cán bộ, công nhân viên.
Da vụn thu hồi trong sản xuất được phân loại mã HS như thế nào?

Da vụn thu hồi trong sản xuất được phân loại mã HS như thế nào?

Phát sinh da vụn, phần da lỗi và lớp da mỏng trong quá trình sản xuất da thuộc, Công ty CP Tong Hong Tannery Việt Nam băn khoăn về mã số hàng hóa khi xuất khẩu. Theo Cục Hải quan, việc xác định mã HS đối với các mặt hàng này cần căn cứ vào đặc tính, mức độ gia công và khả năng sử dụng thực tế của hàng hóa.
133 thủ tục hải quan được thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính

133 thủ tục hải quan được thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính

Bộ Tài chính vừa công bố 133 thủ tục hành chính lĩnh vực hải quan thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc. Danh mục bao quát nhiều khâu nghiệp vụ từ xuất nhập khẩu, gia công, quá cảnh hàng hóa đến các thủ tục về thuế và giám sát hải quan.
Doanh nghiệp cần đáp ứng điều kiện gì khi nhập khẩu song song hàng hóa mang ký hiệu ®

Doanh nghiệp cần đáp ứng điều kiện gì khi nhập khẩu song song hàng hóa mang ký hiệu ®

Hàng hóa mang ký hiệu ® vẫn có thể được nhập khẩu song song nếu đáp ứng các quy định về sở hữu trí tuệ và pháp luật nhập khẩu. Đây là nội dung Cục Hải quan trả lời kiến nghị của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) liên quan đến vướng mắc của doanh nghiệp.
Công bố 51 thủ tục hành chính thuế không phụ thuộc địa giới hành chính

Công bố 51 thủ tục hành chính thuế không phụ thuộc địa giới hành chính

Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 3318/QĐ-BTC ngày 12/11/2026 công bố Danh mục thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính được thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc. Trong đó, lĩnh vực thuế có 51 thủ tục hành chính.
Làm rõ nghĩa vụ thuế GTGT đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt ngoại tỉnh

Làm rõ nghĩa vụ thuế GTGT đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt ngoại tỉnh

Thuế TP. Đồng Nai vừa có văn bản số 21511/DON-QLDN1 hướng dẫn Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Kỹ thuật Công nghiệp Hoàng Dũng về chính sách thuế GTGT đối với hợp đồng cung cấp vật tư, thiết bị và thi công lắp đặt ngoại tỉnh.
Từ 16/11: Thay đổi quy định làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa Nhóm 1

Từ 16/11: Thay đổi quy định làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa Nhóm 1

Người khai hải quan phải thực hiện định danh, xác thực điện tử khi làm thủ tục đối với hàng hóa Nhóm 1 gửi qua dịch vụ bưu chính của doanh nghiệp được chỉ định, theo Thông tư số 142/2026/TT-BTC kể từ ngày 16/11/2026.
Cục Thuế làm rõ căn cứ xác định bệnh hiểm nghèo khi giải quyết thuế thu nhập cá nhân

Cục Thuế làm rõ căn cứ xác định bệnh hiểm nghèo khi giải quyết thuế thu nhập cá nhân

Cục Thuế khẳng định, danh mục bệnh hiểm nghèo tại Công văn số 6383/BTC-TCT ngày 18/5/2015 của Bộ Tài chính không còn hiệu lực áp dụng để xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNDN). Việc xác định bệnh hiểm nghèo cần căn cứ các quy định hiện hành và tình hình thực tế của người nộp thuế.
Dừng một số thủ tục cấp C/O, doanh nghiệp kiến nghị tháo gỡ vướng mắc

Dừng một số thủ tục cấp C/O, doanh nghiệp kiến nghị tháo gỡ vướng mắc

Việc không tiếp tục thực hiện ba thủ tục cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa theo Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP đang khiến một số doanh nghiệp phản ánh khó hoàn thiện hồ sơ hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu và triển khai hợp đồng. Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP. Hồ Chí Minh đã kiến nghị Cục Xuất nhập khẩu sớm hướng dẫn tháo gỡ.
Chính sách giảm 30% thuế: Đơn giản thủ tục để sớm đi vào cuộc sống

Chính sách giảm 30% thuế: Đơn giản thủ tục để sớm đi vào cuộc sống

Trong bối cảnh nền kinh tế đang nỗ lực duy trì đà tăng trưởng, việc tiếp tục triển khai các chính sách tài khóa hỗ trợ người dân và doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng nhằm kích thích tiêu dùng, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh. Với việc ban hành Nghị quyết số 43/2026/QH16 ngày 24/8/2026 và Nghị định số 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026, Quốc hội và Chính phủ đã cụ thể hóa thêm các giải pháp giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), góp phần giảm nghĩa vụ tài chính, tạo thêm dư địa cho phục hồi và phát triển kinh tế.
Gỗ rừng trồng nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT nếu đáp ứng điều kiện

Gỗ rừng trồng nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT nếu đáp ứng điều kiện

Trước vướng mắc của Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh về hồ sơ gỗ nhập khẩu và thuế GTGT đối với sản phẩm gỗ có nguồn gốc rừng trồng nhập khẩu, Bộ Tài chính đã có hướng dẫn cụ thể nhằm tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp ngành gỗ.
Sữa rửa mặt, mặt nạ dưỡng da: Yêu cầu phân loại theo đúng bản chất hàng hóa

Sữa rửa mặt, mặt nạ dưỡng da: Yêu cầu phân loại theo đúng bản chất hàng hóa

Cục Hải quan yêu cầu các chi cục hải quan khu vực rà soát việc khai báo mã số đối với sữa rửa mặt, mặt nạ dưỡng da, bảo đảm phân loại đúng bản chất hàng hóa, xác định chính xác mã số và áp dụng mức thuế theo quy định.
Quy định mới liên quan đến tờ khai loại hình bưu chính, chuyển phát nhanh

Quy định mới liên quan đến tờ khai loại hình bưu chính, chuyển phát nhanh

Phó Cục trưởng Cục Hải quan Lưu Mạnh Tưởng ký Quyết định số 1813/QĐ-CHQ ngày 12/11/2026, ban hành quy định về định dạng thông điệp dữ liệu tờ khai hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu gửi qua dịch vụ bưu chính của doanh nghiệp được chỉ định, dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế.