 |
| Ngành điều hạ mục tiêu xuất khẩu năm 2026 xuống còn 5 tỷ USD do xung đột địa chính trị tại Trung Đông và diễn biến thị trường không thuận lợi. |
Dù giá xuất khẩu tiếp tục duy trì ở mức cao, song ngành điều Việt Nam đang phải đối diện với một thực tế đầy thách thức khi thị trường Trung Đông gần như rơi vào trạng thái đình trệ.
Theo số liệu của Cục Hải quan, tháng 5/2026 Việt Nam xuất khẩu 74.107 tấn hạt điều, đạt kim ngạch 528,54 triệu USD, tăng 7,7% về lượng và tăng 8,2% về trị giá so với tháng trước. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm 2025, lượng xuất khẩu giảm 8,6% và kim ngạch giảm 4%.
Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, cả nước xuất khẩu 268.408 tấn hạt điều, thu về 1,87 tỷ USD, giảm 3% về lượng và giảm 0,3% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.
Điều đáng chú ý là khó khăn hiện nay không xuất phát từ năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp mà đến từ yếu tố địa chính trị ngoài tầm kiểm soát. Sau 3 năm liên tiếp tăng trưởng hai con số, ngành điều Việt Nam bước vào năm 2026 với nhiều kỳ vọng, nhưng xung đột tại Trung Đông đã nhanh chóng đảo ngược triển vọng này.
Trung Đông hiện là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 của ngành điều Việt Nam, chiếm khoảng 12% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành trong năm 2025. Tuy nhiên, từ giữa tháng 3, xuất khẩu sang khu vực này giảm mạnh, tháng 4 gần như không còn đơn hàng mới và đến cuối tháng 5 hoạt động giao thương gần như “đóng băng”.
Trong bối cảnh đó, ngành điều Việt Nam buộc phải điều chỉnh mục tiêu xuất khẩu năm 2026 xuống còn 5 tỷ USD, thấp hơn mức hơn 5,4 tỷ USD của năm 2025. Đây được xem là bước đi thận trọng nhưng cần thiết nhằm giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng với kịch bản thị trường còn nhiều biến động.
Điểm sáng của ngành điều Việt Nam là giá xuất khẩu vẫn duy trì xu hướng tăng. Tháng 5/2026, giá xuất khẩu bình quân đạt 7.132 USD/tấn, tăng 5% so với cùng kỳ năm trước; lũy kế 5 tháng đạt 6.994 USD/tấn, tăng 2,7% so với cùng kỳ. Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò thị trường tiêu thụ lớn nhất, trong khi Đức, Canada, Úc, Thái Lan và Tây Ban Nha ghi nhận mức tăng trưởng tích cực.
Tuy nhiên, triển vọng dài hạn vẫn phụ thuộc vào khả năng đa dạng hóa thị trường, giảm chi phí logistics và chủ động nguồn nguyên liệu. Khi khoảng 90% nguyên liệu điều phục vụ chế biến vẫn phải nhập khẩu, ngành điều Việt Nam cần những giải pháp căn cơ hơn để duy trì vị thế xuất khẩu hàng đầu thế giới.
Song song đó, việc tái canh vùng trồng, mở rộng hợp tác với các nước châu Phi nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nhập khẩu nguyên liệu sẽ trở thành nền tảng quan trọng để củng cố sức chống chịu, nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành điều Việt Nam trong những năm tới.
