 |
Cắt giảm thủ tục hành chính, phân cấp mạnh cho địa phương
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa hướng dẫn việc kiểm tra nhà nước về ATTP đối với sản phẩm thuộc lĩnh vực trồng trọt theo Nghị định số 46/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Việc hướng dẫn được thực hiện sau khi tiếp nhận phản ánh về khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.
Ngày 30/1/2026, Cục ATTP nhận được văn bản của Cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phản ánh một số vấn đề phát sinh khi thực hiện kiểm tra nhà nước về ATTP đối với sản phẩm trồng trọt theo Nghị định số 46/2026/NĐ-CP.
Trên cơ sở đề xuất của Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường - cơ quan đầu mối chuyên môn về ATTP (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Cục ATTP đã khẩn trương trao đổi với các đơn vị liên quan về những vấn đề còn vướng mắc. Qua đánh giá, các bên thống nhất rằng, những khó khăn phát sinh chủ yếu liên quan đến khâu tổ chức triển khai thực hiện, không xuất phát từ nội dung quy định của Nghị định số 46/2026/NĐ-CP.
Theo đó, Cục ATTP đề nghị Cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật; Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường chủ động báo cáo Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường để hướng dẫn các tổ chức, cá nhân liên quan triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP theo đúng thẩm quyền, bảo đảm không làm gián đoạn, ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp.
Cục ATTP cũng đề nghị, sau khi tổng hợp đầy đủ các vướng mắc và giải pháp, trong trường hợp cần thiết, các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường tham mưu Lãnh đạo Bộ có văn bản gửi Bộ Y tế để tổ chức họp liên ngành, thống nhất hướng dẫn triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP.
Cùng với việc hướng dẫn triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, Bộ Y tế cũng thông tin cụ thể việc thay thế, sửa đổi, bổ sung hướng dẫn Luật ATTP và quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm.
Bộ Y tế cho biết, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ, cơ quan này đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan trình Chính phủ ban hành quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm tại Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 26/1/2026.
Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị quyết là thực hiện Nghị quyết số 66/NQ-CP về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Theo đó, nhiều thủ tục liên quan đến quảng cáo, chỉ định đơn vị kiểm nghiệm, kiểm tra ATTP nhập khẩu đã được đơn giản hóa.
Riêng lĩnh vực quảng cáo thực phẩm, đã cắt giảm 2 thủ tục hành chính, giảm 20% thời gian giải quyết. Đối với chỉ định cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm phục vụ quản lý nhà nước, thủ tục hành chính được cắt giảm 60%, thời gian giải quyết giảm hơn 33%.
Hiện có 39 thủ tục hành chính về ATTP thuộc ba ngành Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương. Trong đó, 31 thủ tục đã được phân cấp cho địa phương, tương đương 79,49%, tập trung vào kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu theo các phương thức giảm, thông thường và chặt.
Tăng kiểm soát trước và sau khi sản phẩm ra thị trường
Bên cạnh cải cách thủ tục, Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP và Nghị định số 46/2026/NĐ-CP được xây dựng trong bối cảnh nhiều vụ việc vi phạm nghiêm trọng về ATTP, đặc biệt là thực phẩm giả, sữa giả, quảng cáo sai bản chất sản phẩm. Các quy định mới được thiết kế theo hướng tăng cường quản lý toàn diện, kết hợp chặt chẽ giữa “tiền kiểm” và “hậu kiểm”.
Ở khâu sản xuất, quy định nâng cao điều kiện đối với các cơ sở sản xuất thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi. Các cơ sở này bắt buộc phải áp dụng các hệ thống quản lý ATTP như HACCP, ISO 22000, GMP hoặc tương đương.
Đáng chú ý, Nghị quyết quy định cơ sở sản xuất phải đứng tên công bố sản phẩm, công bố tiêu chuẩn chất lượng và chịu trách nhiệm hoàn toàn về chất lượng, an toàn sản phẩm, nhằm ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp thương mại lợi dụng kẽ hở pháp lý.
Ở khâu trước lưu thông, các quy định về công bố tiêu chuẩn áp dụng và đăng ký bản công bố sản phẩm được siết chặt. Phiếu kết quả kiểm nghiệm bắt buộc phải bao gồm cả chỉ tiêu an toàn và chỉ tiêu chất lượng. Các mốc thời gian xử lý hồ sơ được quy định rõ ràng, đồng thời có lộ trình chuyển tiếp đối với các sản phẩm đã tự công bố hoặc đăng ký trước đây.
Đối với thực phẩm nhập khẩu, Nghị định số 46/2026/NĐ-CP bỏ một số trường hợp được miễn kiểm tra, đồng thời sửa đổi các phương thức kiểm tra theo hướng tăng cường kiểm tra hồ sơ, lấy mẫu và kiểm nghiệm.
Ở khâu hậu kiểm, Nghị định số 46/2026/NĐ-CP bổ sung các quy định về kiểm tra theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất, tăng vai trò của các bộ, ngành và địa phương trong giám sát thị trường. Các sàn thương mại điện tử, nền tảng xã hội cũng được quy định trách nhiệm cụ thể trong kiểm duyệt, gỡ bỏ sản phẩm vi phạm và chịu trách nhiệm liên đới nếu để xảy ra sự cố ATTP.
Theo Bộ Y tế, các quy định mới là cơ sở để tăng cường kiểm soát chất lượng thực phẩm, đặc biệt là các nhóm sản phẩm nhạy cảm như thực phẩm chức năng, sữa, thực phẩm cho trẻ em. Đồng thời, việc hướng dẫn kịp thời triển khai Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP và Nghị định số 46/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ giúp các địa phương, doanh nghiệp thực hiện thống nhất, không gây ách tắc lưu thông hàng hóa, bảo đảm ATTP và quyền lợi người tiêu dùng.
