![]() |
| Việc được giảm trừ các khoản chi phí y tế và giáo dục giúp thuế TNCN tiệm cận hơn với thu nhập khả dụng thực tế của người dân. |
Được khấu trừ tối đa 47 triệu đồng chi phí y tế, giáo dục
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 253/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026, quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.
Theo quy định mới, từ kỳ tính thuế năm 2026, ngoài các khoản giảm trừ gia cảnh và các khoản bảo hiểm bắt buộc theo quy định, cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công còn được giảm trừ vào thu nhập chịu thuế đối với các khoản chi cho y tế và giáo dục - đào tạo của bản thân và người phụ thuộc.
Cụ thể, người nộp thuế được giảm trừ chi phí khám bệnh, chữa bệnh tại các cơ sở y tế trong nước thuộc phạm vi danh mục do bảo hiểm y tế chi trả, với tổng mức tối đa 23 triệu đồng/năm. Chi phí giáo dục - đào tạo tại các cơ sở giáo dục trong nước với tổng mức tối đa 24 triệu đồng/năm, bao gồm học phí giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và các khóa đào tạo kỹ năng chuyên môn theo quy định của pháp luật.
Như vậy, tổng mức chi phí được giảm trừ đối với hai nhóm chi này tối đa là 47 triệu đồng mỗi năm nếu người nộp thuế có phát sinh chi phí đủ điều kiện.
Để được giảm trừ, các khoản chi phải đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện. Người nộp thuế phải có hóa đơn, chứng từ hợp pháp; riêng chi phí y tế phải kèm theo bảng kê chi phí khám chữa bệnh theo quy định của Bộ Y tế. Hóa đơn phải thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc.
Đáng chú ý, các khoản chi này chỉ được giảm trừ nếu chưa được thanh toán hoặc bù đắp từ các nguồn khác như ngân sách nhà nước, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân khác tài trợ, hỗ trợ hoặc chi trả thay.
Bên cạnh đó, Nghị định tiếp tục quy định các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học đủ điều kiện cũng được giảm trừ khi tính thuế TNCN. Các khoản đóng góp phải thực hiện cho các tổ chức, quỹ được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép thành lập hoặc công nhận, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận và có đầy đủ chứng từ hợp pháp.
Theo Luật thuế TNCN số 109/2025/QH15, từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh đối với người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng, mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng, đồng thời tiếp tục được trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc theo quy định.
Việc bổ sung khoản giảm trừ đối với chi phí y tế và giáo dục là điểm mới quan trọng, mở rộng phạm vi các khoản được khấu trừ trước khi xác định thu nhập tính thuế.
Chính sách thuế tiệm cận hơn với chi tiêu thực tế của người dân
Theo số liệu Điều tra mức sống dân cư, năm 2024, chi tiêu bình quân cho y tế của người dân đạt khoảng 3,5 triệu đồng/người/năm; đối với điều trị nội trú khoảng 10,2 triệu đồng/người/năm. Chi tiêu bình quân cho giáo dục - đào tạo đạt khoảng 9,6 triệu đồng/người/năm và có xu hướng tăng nhanh qua các năm.
Với tỷ lệ người phụ thuộc trên người nộp thuế hiện khoảng 0,8, cơ quan soạn thảo tính toán tổng chi tiêu bình quân của một người nộp thuế và một người phụ thuộc vào năm 2026 vào khoảng 20 triệu đồng/năm đối với y tế và khoảng 21 triệu đồng/năm đối với giáo dục. Đây là cơ sở để Chính phủ xác định mức khống chế giảm trừ phù hợp với thực tiễn.
Theo kinh nghiệm quốc tế, nhiều quốc gia đã áp dụng cơ chế cho phép khấu trừ hoặc giảm trừ thuế đối với các khoản chi cho y tế và giáo dục nhằm chia sẻ gánh nặng tài chính với hộ gia đình, khuyến khích đầu tư vào nguồn nhân lực và nâng cao an sinh xã hội. Tuy nhiên, mỗi nước có cách thiết kế chính sách khác nhau, tùy thuộc vào hệ thống thuế và mức sống.
Đánh giá về quy định mới, TS. Đào Lê Trang Anh, Giảng viên cấp cao ngành Tài chính, Đại học RMIT Việt Nam cho rằng, chi phí y tế và giáo dục hiện chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong ngân sách của nhiều hộ gia đình nhưng trước đây chưa được phản ánh đầy đủ trong cơ chế tính thuế.
Do vậy, việc cho phép khấu trừ các khoản chi này giúp thuế TNCN tiệm cận hơn với thu nhập khả dụng thực tế của người dân, qua đó nâng cao tính công bằng của hệ thống thuế.
Đặc biệt, trong bối cảnh chi phí học tập, đào tạo kỹ năng và chăm sóc sức khỏe liên tục gia tăng tại các đô thị lớn, việc bổ sung khoản giảm trừ sẽ góp phần giảm áp lực tài chính cho người làm công ăn lương, đồng thời khuyến khích đầu tư nhiều hơn cho giáo dục và sức khỏe – hai yếu tố nền tảng của phát triển nguồn nhân lực.
| Áp dụng từ kỳ tính thuế 2026, không phải khai lại hồ sơ thuế Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, nhưng theo quy định tại Điều 69, các quy định liên quan đến thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Đối với những trường hợp đã kê khai, nộp thuế cho các tháng đầu năm 2026 theo quy định cũ, thì không phải nộp lại hồ sơ khai thuế mà sẽ thực hiện điều chỉnh khi quyết toán thuế năm 2026 theo quy định chuyển tiếp tại Điều 70 của Nghị định. |