Chỉ trong một tuần cuối năm 2025, hai hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa cấp quốc gia liên tiếp được đưa vào vận hành. Mục tiêu là minh bạch hành trình sản phẩm, chống gian lận thương mại và đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường trong nước lẫn quốc tế.
 |
| Việc vận hành các hệ thống truy xuất nhằm tạo “mặt bằng chung” cho dữ liệu, chuẩn hóa quy trình và hỗ trợ doanh nghiệp từng bước đáp ứng yêu cầu mới của thị trường. |
Ngày 23/12, Bộ Công Thương vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa tại địa chỉ verigoods.vn. Tiếp đó, ngày 26/12, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục ra mắt Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam. Hai hệ thống được kích hoạt gần như cùng lúc, thể hiện định hướng xây dựng thị trường minh bạch, đồng thời bảo vệ hàng Việt trước rào cản thương mại gia tăng.
Các nền tảng được thiết kế theo hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Qua mã QR và hình thức xác thực điện tử, người tiêu dùng có thể kiểm tra nguồn gốc, quy trình sản xuất, khâu lưu thông và phân phối. Với doanh nghiệp, truy xuất nguồn gốc giúp củng cố thương hiệu, hạn chế hàng giả, hàng nhái và ngăn ngừa gian lận thương mại.
Theo lộ trình, verigoods.vn vận hành từ 23/12 và sẽ bắt buộc với một số nhóm hàng rủi ro cao từ 1/1/2026 như hóa chất, tiền chất công nghiệp, vật liệu nổ, nguyên liệu và sản phẩm thuốc lá. Ở góc độ quản lý nhà nước, công cụ truy xuất giúp từng bước chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên dữ liệu, phù hợp tinh thần cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số theo Nghị quyết số 214/NQ-CP. Đồng thời chuẩn bị cho các yêu cầu của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa có hiệu lực từ 1/1/2026.
Tương tự, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam cho phép kiểm tra thông tin sản phẩm, hỗ trợ cơ quan quản lý theo dõi và truy vết hành trình hàng hóa. Hệ thống được triển khai theo ba giai đoạn: trước mắt thí điểm với trái sầu riêng trong 6 tháng; từ 1/7/2026 vận hành chính thức, mở rộng sang các nhóm nông sản thiết yếu; từ 1/7/2027 áp dụng với toàn bộ nông sản tiêu thụ trong nước và xuất khẩu, đồng thời thí điểm với hàng nhập khẩu.
Đến nay, đã có 6 doanh nghiệp xuất khẩu tham gia thử nghiệm dán tem xác thực điện tử. Khi quét QR, người mua được dẫn tới trang dữ liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nơi hiển thị đầy đủ hành trình của sản phẩm từ mã vùng trồng, thời điểm thu hoạch, kho lưu trữ đến đơn vị phân phối.
TS Khúc Đại Long (Khoa Marketing, Trường Đại học Thương mại) nhận định, truy xuất nguồn gốc giống như “hộ chiếu” để hàng hóa Việt khẳng định giá trị trên thị trường quốc tế. Theo ông Long, công cụ này vừa bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, vừa tạo nền tảng cạnh tranh bình đẳng, đồng thời hỗ trợ thích ứng các biện pháp phòng hộ thương mại liên quan xuất xứ. Nhiều doanh nghiệp hiện vẫn gặp khó do thiếu dữ liệu và lưu trữ hồ sơ chưa đầy đủ.
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu rau quả năm 2025 ước đạt 8,59 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm trước. Các thị trường chủ lực đồng thời gia tăng yêu cầu về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm. Công cụ này đồng thời hỗ trợ công tác quản lý, giám sát chất lượng nông sản trên phạm vi toàn quốc, tạo nền tảng để mở rộng sang các nhóm hàng khác theo đúng lộ trình đã đề ra.
