Thủy sản Việt Nam chuyển mạnh sang cạnh tranh bằng chất lượng và tính bền vững

Các gian hàng thủy sản Việt Nam thu hút khách tham quan. Ảnh: Thu Hòa

Không thể chỉ cạnh tranh bằng sản lượng và chi phí

Ngày 19/8, hơn 330 doanh nghiệp đến từ 18 quốc gia và vùng lãnh thổ đã tham dự Triển lãm quốc tế thủy sản Việt Nam (Vietfish 2026). Với chủ đề “Đổi mới và Bền vững”, Vietfish 2026 tập trung thúc đẩy kết nối thương mại, chuyển đổi xanh và nâng cao giá trị ngành thủy sản.

Phát biểu tại Vietfish 2026, bà Nguyễn Minh Hằng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao cho biết, chủ đề “Đổi mới và Bền vững” rất phù hợp với những chuyển động sâu sắc của ngành thủy sản và kinh tế thế giới. Thương mại quốc tế đang thay đổi nhanh chóng. Các thị trường ngày càng đặt ra những yêu cầu cao hơn về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và trách nhiệm xã hội. Cùng với đó là những thách thức từ biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, dịch bệnh, chi phí sản xuất và logistics, cũng như sức ép đối với nguồn lợi và hệ sinh thái biển.

“Trong bối cảnh đó, ngành thủy sản không thể chỉ cạnh tranh bằng sản lượng và chi phí, mà phải chuyển mạnh sang cạnh tranh bằng chất lượng, công nghệ, giá trị gia tăng, thương hiệu và tính bền vững. Đối với Việt Nam, đây là cơ hội để nâng cao giá trị và vị thế của thủy sản Việt Nam trong các chuỗi giá trị toàn cầu”, bà Nguyễn Minh Hằng nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao cho biết, Việt Nam mong muốn các đối tác quốc tế tiếp tục đồng hành trong quá trình này, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ nuôi trồng, giống, chế biến sâu, bảo quản, logistics, truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải.

Việt Nam cũng sẵn sàng tăng cường hợp tác quốc tế trong phát triển nghề cá có trách nhiệm, chống khai thác IUU, bảo vệ hệ sinh thái biển và xây dựng những chuỗi cung ứng thủy sản minh bạch, xanh và bền vững.

Bà Nguyễn Minh Hằng nêu 3 định hướng hợp tác trong thời gian tới. Thứ nhất, cùng mở rộng không gian thị trường. Việt Nam mong muốn cùng các đối tác đa dạng hóa thị trường, sản phẩm và chuỗi cung ứng; tận dụng hiệu quả các khuôn khổ hợp tác kinh tế, thương mại hiện có. Việt Nam hoan nghênh doanh nghiệp quốc tế đến Việt Nam không chỉ để tìm nguồn hàng, mà còn đầu tư, liên doanh, chuyển giao công nghệ và cùng doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Thứ hai, cùng nâng cấp chuỗi giá trị bằng đổi mới và công nghệ. Việt Nam mong muốn mở rộng hợp tác với các quốc gia, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế có thế mạnh về công nghệ nuôi trồng, chế biến, bảo quản, logistics, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi xanh.

Thứ ba, cùng xây dựng một ngành thủy sản có trách nhiệm với con người và đại dương. Việt Nam sẵn sàng hợp tác với các quốc gia, tổ chức, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp để bảo vệ nguồn lợi biển, phát triển nghề cá có trách nhiệm, ứng phó với biến đổi khí hậu và xây dựng các chuỗi cung ứng xanh, minh bạch.

Tiến đến mốc lịch sử 12 tỷ USD

Theo lãnh đạo Bộ Công Thương, thủy sản là một trong những ngành hàng xuất khẩu quan trọng của Việt Nam, từng bước xây dựng được vị trí trên thị trường thế giới, hình thành một hệ thống doanh nghiệp chế biến có năng lực, tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế và đưa sản phẩm Việt Nam hiện diện tại nhiều thị trường có yêu cầu cao về chất lượng.

Năm 2026, ngành thủy sản tiếp tục duy trì được đà tăng trưởng tích cực, trong bối cảnh nhiều khó khăn từ cước vận tải biển gia tăng. Trong 7 tháng năm 2026, xuất khẩu thủy sản đạt gần 6,9 tỷ USD, tăng 12,8% so với cùng kỳ năm trước.

Các doanh nghiệp nước ngoài tìm hiểu, giao thương tại các gian hàng thủy sản. Ảnh: Thu Hòa

Nhìn về phía trước, môi trường xuất khẩu thủy sản đang bước vào một giai đoạn khó khăn hơn. Bối cảnh thương mại quốc tế đặt ra sức ép cạnh tranh về chất lượng, công nghệ, giá trị gia tăng, khả năng thích ứng chính sách và tính bền vững của chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, với nền tảng đã được xây dựng trong nhiều năm, ngành thủy sản Việt Nam sẽ tiếp tục củng cố vị trí của mình trên thị trường thế giới.

Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp thủy sản trong tháo gỡ khó khăn về xuất nhập khẩu, cung cấp thông tin thị trường, xử lý các rào cản thương mại và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận, duy trì thị trường xuất khẩu.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Đỗ Ngọc Tài, Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam cho rằng, trước tình hình kinh tế và thương mại thế giới tiếp tục biến động, ngành thủy sản đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ về truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng, trách nhiệm môi trường và phát triển bền vững.

Vì vậy, với sự tham dự của hàng trăm doanh nghiệp quốc tế, Vietfish 2026 sẽ góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ tăng trưởng sản lượng sang nâng cao giá trị, từ xuất khẩu sản phẩm sang xây dựng thương hiệu, từ cạnh tranh riêng lẻ sang liên kết chuỗi và phát triển bền vững.

“Vietfish 2026 được kỳ vọng sẽ tiếp thêm động lực tăng trưởng thương mại quan trọng cho giai đoạn nửa cuối năm, tạo đòn bẩy đưa kim ngạch cả năm tiến gần đến mốc lịch sử 12 tỷ USD”, ông Đỗ Ngọc Tài nhấn mạnh.