Thu ngân sách 6 tháng của ngành Thuế bứt phá nhờ chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI)

Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành phát biểu tại hội nghị

20/34 địa phương thu ngân sách đạt khá so với dự toán

Theo báo cáo tại Hội nghị sơ kết công tác thuế 6 tháng đầu năm diễn ra vào chiều 3/7, Cục Thuế cho biết trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước (NSNN) do cow quan Thuees quản lý ước đạt trên 1.382.330 tỷ đồng, bằng 61,6% dự toán năm, tăng 16,4% so với cùng kỳ. Trong đó, thu nội địa đóng góp vai trò then chốt với hơn 1.351.350 tỷ đồng, tăng 16,4% so với cùng kỳ năm trước. Thu từ dầu thô ước đạt 30.970 tỷ đồng, bằng 72% dự toán, tăng 25,6% so với cùng kỳ.

Đặc biệt, khu vực sản xuất kinh doanh tiếp tục là động lực chính khi đóng góp gần 55% tổng thu toàn ngành, tăng 17,9% so với cùng kỳ.

Toàn ngành Thuế có 10/20 khoản thu, sắc thuế và 20/34 địa phương đạt khá so dự toán; có 11/20 khoản thu, sắc thuế và 32/34 địa phương tăng trưởng so cùng kỳ.

Theo đánh giá của Cục Thuế có được kết quả đó là do cơ quan Thuế đẩy mạnh quản lý công tác kê khai, kế toán thuế và hoàn thuế GTGT. Đến nay cơ quan Thuế tiếp nhận 1,98 triệu tờ khai quyết toán thuế TNCN nộp điện tử, tăng 164% so cùng kỳ, trong đó 95% tờ khai có đề nghị hoàn được lập trên cơ sở tờ khai gợi ý. Ngành Thuế triển khai thu nộp theo mã định danh khoản phải nộp (ID) và Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”.

Tính đến cuối tháng 6 năm 2026, cơ quan Thuế đã ban hành 8.603 quyết định hoàn với tổng số tiền hoàn 78.860 tỷ đồng, bằng 46% dự toán, tăng 19% cùng kỳ.

Trong 6 tháng đầu năm, ngành Thuế đã chuyển mạnh phương thức kiểm tra sang quản lý rủi ro trên nền tảng dữ liệu, HĐĐT, dòng tiền, dữ liệu ngân hàng và thông tin liên ngành, có trọng tâm, trọng điểm. Toàn ngành đã thực hiện 26.293 cuộc kiểm tra, tổng số kiến nghị xử lý qua kiểm tra là 34.258 tỷ đồng, trong đó tăng thu 12.342 tỷ đồng, giảm khấu trừ 1.107 tỷ đồng, giảm lỗ 20.809 tỷ đồng. Cơ quan Thuế tăng cường phối hợp liên ngành với công an, hải quan, ngân hàng, chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra đối với các vụ việc có dấu hiệu tội phạm.

Công tác thu hồi nợ thuế cũng đạt kết quả tích cực, lũy kế thu hồi nợ đến hết tháng 6/2026 ước đạt 52.625 tỷ đồng, trong đó thu bằng biện pháp quản lý nợ 44.251 tỷ đồng, thu bằng biện pháp cưỡng chế nợ 8.374 tỷ đồng.

Đáng chú ý, thu từ hoạt động thương mại điện tử (TMĐT) đã có sự tăng trưởng vượt bậc, đạt gần 167,9 nghìn tỷ đồng, tăng tới 44,2% so với cùng kỳ. Trong đó 259 nhà cung cấp nước ngoài đăng ký và nộp thuế qua Cổng thông tin điện tử ước đạt hơn 12,5 nghìn tỷ đồng cho thấy sự hiệu quả trong việc mở rộng cơ sở thu và thúc đẩy tuân thủ tự nguyện trên không gian số.

Một kết quả nổi bật khác đó là công tác hoàn thuế TNCN tự động. Trong 6 tháng, đã có 1,64 triệu hồ sơ đủ điều kiện hoàn tự động với tổng số tiền là trên 8.100 tỷ đồng. Tỷ lệ xử lý qua tờ khai gợi ý đạt 98,6%). So với cùng kỳ năm 2025, số hồ sơ hoàn tự động tăng vọt 550% (gấp hơn 5 lần), thể hiện bước đột phá về quy mô, tỷ lệ xử lý tự động và số tiền hoàn.

Ngoài ra, chính sách mới điều chỉnh mức doanh thu không chịu thuế của hộ kinh doanh từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm đã tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ phục hồi và phát triển. Sự hỗ trợ này đã nhận được phản hồi rất tích cực, thể hiện qua chỉ số hài lòng của người nộp thuế đạt tới 92,3%, vượt xa mục tiêu đề ra trong Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030.

Năm 2026 cung đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của ngành Thuế trong lộ trình chuyển đổi số. Lần đầu tiên, đề án “Ứng dụng AI trong phân tích báo cáo tài chính” và xây dựng “Hồ sơ người nộp thuế 360°” được triển khai rộng rãi. Hệ thống này cho phép cơ quan thuế đánh giá “sức khỏe” doanh nghiệp, cảnh báo sớm rủi ro và quản lý dựa trên dữ liệu lớn thay vì các phương thức truyền thống.

Toàn cảnh hội nghị

Đẩy mạnh chuyển đổi số và quản lý dựa trên dữ liệu

Đại diện Cục Thuế cho biết, trong nửa cuối năm 2026, ngành Thuế Việt Nam tập trung thực hiện 10 nhóm nhiệm vụ trọng tâm với phương châm lấy người nộp thuế làm trung tâm và chuyển dịch mạnh mẽ từ quản lý thủ công sang quản lý trên nền tảng dữ liệu, rủi ro và tuân thủ tự nguyện.

Theo đó, nhiệm vụ hàng đầu là hoàn thành dự toán thu ngân sách nhà nước, trong đó chú trọng quản lý chặt các lĩnh vực rủi ro cao như: thương mại điện tử (TMĐT), bất động sản, chuyển nhượng vốn và giao dịch liên kết. Để hỗ trợ mục tiêu này, ngành Thuế sẽ hoàn thiện bản đồ số xăng dầu, khoáng sản và khẩn trương lập dự toán cho năm 2027. Song song đó, việc hoàn thiện thể chế và số hóa các quy trình nội bộ được đẩy mạnh để giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Công tác tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế được đổi mới theo hướng hiện đại với sự hỗ trợ của AI chatbot, cổng thông tin chuyên sâu và ứng dụng eTax Mobile. Đặc biệt, ngành Thuế sẽ tập trung hướng dẫn các hộ kinh doanh chuyển đổi từ phương pháp khoán sang kê khai theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, đảm bảo tính minh bạch và không gây gián đoạn kinh doanh,.

Trong thời gian tới, ngành Thuế sẽ hiện đại hóa quản lý kê khai và hoàn thuế, mở rộng tự động hóa hoàn thuế TNCN và nghiên cứu lộ trình tự động hóa cho hoàn thuế GTGT đối với đối tượng tuân thủ tốt. Việc kiểm tra, chống thất thu sẽ tập trung vào các chuyên đề rủi ro như hóa đơn điện tử, chống chuyển giá và xử lý nghiêm hành vi mua bán hóa đơn.

Thứ trưởng Bộ Tài chính trao Huân chương Lao động cho các tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc

Một nhiệm vụ nữa đó là ngành Thuế sẽ đẩy mạnh quản lý thuế đối với thương mại điện tử, kinh tế số và tài sản mã hóa. Theo đó cơ quan thuế các cấp chuyển mạnh sang quản lý dựa trên dữ liệu số, dòng tiền, HĐĐT, định danh người bán và chấm điểm rủi ro; duy trì, nâng cấp Cổng nhà cung cấp nước ngoài, Cổng TMĐT và cơ chế kê khai, nộp thay của sàn.

Tăng cường phối hợp liên ngành chia sẻ dữ liệu; áp dụng đồng bộ biện pháp đối với kinh doanh online, livestream, KOL/KOC, tài sản mã hóa; đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu lớn, AI để phát hiện hành vi kê khai thiếu, che giấu doanh thu.

Cuối cùng, ngành Thuế cam kết cải cách hành chính toàn diện, chuẩn hóa 137 thủ tục và duy trì 100% dịch vụ công trực tuyến. Mục tiêu xa hơn là xây dựng hệ thống quản lý thuế thông minh dựa trên nền tảng dữ liệu “Đúng - Đủ - Sạch - Sống”; Tiếp tục triển khai Đề án ứng dụng AI, hồ sơ NNT 360°; bảo đảm an toàn, an ninh thông tin 24/7, không gián đoạn hệ thống trong các thời điểm cao điểm.