 |
| Việt Nam và Liechtenstein ký kết biên bản ghi nhớ Hiệp định tránh đánh thuế hai lần. Ảnh: Gdt. |
Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư số 95/2026/TT-BTC đó là việc làm rõ đối tượng được áp dụng Hiệp định thuế, đồng thời hướng dẫn nguyên tắc xác định tình trạng cư trú thuế đối với cá nhân, tổ chức phát sinh cư trú tại hai quốc gia và việc áp dụng cơ chế thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA).
Cụ thể, Điều 8 hướng dẫn, Hiệp định tránh đánh thuế hai lần được áp dụng đối với đối tượng cư trú của Việt Nam, của bên ký kết hoặc đồng thời là đối tượng cư trú của cả Việt Nam và bên ký kết.
Đối tượng cư trú của một bên ký kết bao gồm cá nhân hoặc tổ chức thuộc diện chịu thuế theo pháp luật của nước đó và đáp ứng các tiêu chí về nơi cư trú, nơi thành lập, trụ sở điều hành hoặc các tiêu chí tương tự theo quy định của từng Hiệp định.
Trong một số trường hợp, Nhà nước hoặc chính quyền địa phương của Bên ký kết cũng được coi là đối tượng cư trú nếu Hiệp định có quy định.
Đối với Việt Nam, đối tượng cư trú gồm cá nhân cư trú theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập cá nhân; doanh nghiệp và các tổ chức được thành lập, đăng ký hoạt động theo pháp luật Việt Nam; Nhà nước hoặc chính quyền địa phương của Việt Nam trong trường hợp Hiệp định có quy định.
Về nguyên tắc xác định cư trú khi phát sinh cư trú tại hai quốc gia, Thông tư số 95/2026/TT-BTC hướng dẫn, đối với cá nhân, việc xác định được thực hiện theo trình tự ưu tiên. Bao gồm: nơi có nhà ở thường trú; nơi có quan hệ kinh tế và quan hệ cá nhân chặt chẽ hơn; nơi có mặt thường xuyên hơn trong năm tính thuế; quốc tịch. Nếu vẫn không xác định được, cơ quan có thẩm quyền của hai nước sẽ giải quyết thông qua thủ tục thỏa thuận song phương.
Thông tư số 95/2026/TT-BTC cũng bổ sung hướng dẫn đối với trường hợp hai quốc gia có quy định khác nhau về năm tính thuế.
Cá nhân được xác định là đối tượng cư trú của Việt Nam nếu trong năm tính thuế chủ yếu làm việc và thường xuyên sinh sống tại Việt Nam. Khoảng thời gian đầu năm của Việt Nam nhưng vẫn thuộc năm tính thuế trước của nước đối tác sẽ được xác định theo quy định của bên ký kết để phục vụ quyết toán thuế.
Đối với tổ chức, việc xác định cư trú căn cứ theo từng Hiệp định thuế và các tiêu chí như: nơi thành lập hoặc đăng ký hoạt động; trụ sở chính; trụ sở điều hành thực tế. Trường hợp doanh nghiệp đáp ứng đồng thời các tiêu chí tại cả hai nước, cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam và bên ký kết sẽ xác định quốc gia cư trú thông qua thủ tục thỏa thuận song phương.
Nếu hai bên không đạt được thỏa thuận, doanh nghiệp sẽ không được coi là đối tượng cư trú của bất kỳ nước nào để áp dụng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần.
Theo đó, các thủ tục áp dụng Hiệp định thuế được thực hiện theo quy định của Luật Quản lý thuế và Thông tư số 89/2026/TT-BTC.
Thông tư số 95/2026/TT-BTC thay thế Thông tư số 205/2013/TT-BTC hướng dẫn thực hiện các Hiệp định tránh đánh thuế hai lần và Thông tư số 45/2021/TT-BTC hướng dẫn áp dụng Thỏa thuận trước về APA.
Đối với hồ sơ đề nghị áp dụng APA đã nộp trước ngày Thông tư số 95/2026/TT-BTC có hiệu lực, nhưng chưa được ký kết và thời kỳ đề nghị áp dụng APA vẫn chưa kết thúc, cơ quan Thuế tiếp tục giải quyết theo quy định của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và hướng dẫn tại Thông tư số 95/2026/TT-BTC.
