Ngành Thuế đẩy mạnh cải cách thủ tục, giảm chi phí tuân thủ, giải phóng nguồn lực doanh nghiệp

Quang cảnh Diễn đàn. Ảnh: Thanh Hằng

Với mục tiêu cắt giảm tối thiểu 50% chi phí tuân thủ và thời gian giải quyết thủ tục hành chính, ngành Thuế đang chủ động tái thiết kế quy trình, loại bỏ gánh nặng hành chính. Sự chuyển biến thực chất này không chỉ mang lại mức độ hài lòng 92,3% từ người nộp thuế mà còn “giải phóng” nguồn lực quan trọng, giúp kiến tạo động lực cho nền kinh tế bứt phá, tăng trưởng ở mức 2 con số.

Từ cắt giảm thủ tục hành chính đến tối ưu chi phí tuân thủ

Theo Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn, trong công cuộc hiện đại hóa ngành Thuế, cải cách thủ tục hành chính (TTHC) luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Quan điểm chỉ đạo thống nhất là: TTHC chỉ thực sự được đơn giản hóa khi người dân và doanh nghiệp cảm nhận rõ sự giảm bớt về thời gian, chi phí và công sức thực hiện.

Để hiện thực hóa quan điểm thành hành động, ngành Thuế đã tập trung rà soát toàn diện hệ thống quy định, thành phần hồ sơ và trình tự giải quyết. Trọng tâm cải cách là cắt giảm tối đa các giấy tờ không cần thiết, tăng cường khai thác dữ liệu dùng chung từ Cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia về dân cư, hệ thống định danh VNeID và Cổng Dịch vụ công quốc gia. Nguyên tắc cốt lõi được áp dụng triệt để: Tuyệt đối không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã cập nhật trên hệ thống.

Thực hiện Nghị quyết 66/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa TTHC liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh, ngành Thuế đã chủ động tham mưu Bộ Tài chính sửa đổi, bãi bỏ hoặc thay thế các quy định không còn phù hợp. Đồng thời, nhờ tái thiết kế quy trình nghiệp vụ theo hướng tinh gọn và toàn trình hóa 100% TTHC thuế trên môi trường điện tử, đến nay ngành Thuế đã hoàn thành mục tiêu cắt giảm tối thiểu 50% chi phí tuân thủ và thời gian giải quyết TTHC so với trước đây.

Song song đó, thông qua việc vận hành đồng bộ cơ chế một cửa, một cửa liên thông và nâng cấp Hệ thống thông tin giải quyết TTHC, ngành Thuế đã đẩy mạnh ứng dụng số hóa hồ sơ, ký số và lưu trữ điện tử. Từ ngày 01/7/2025, hệ thống đã đáp ứng việc tiếp nhận và giải quyết TTHC thuế không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Người nộp thuế có thể thực hiện giao dịch, nộp hồ sơ tại bất kỳ cơ quan thuế nào thuận tiện nhất mà không bị giới hạn bởi nơi đăng ký trụ sở.

Để tạo hành lang pháp lý dài hạn cho cải cách, ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (có hiệu lực từ 1/7/2026). Ngay sau đó, Chính phủ đã ban hành 6 Nghị định và Bộ Tài chính ban hành 10 Thông tư hướng dẫn thi hành. Hệ thống văn bản pháp luật đồng bộ này hứa hẹn sẽ tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa tiến trình đơn giản hóa TTHC, bảo đảm công khai, minh bạch và áp dụng triệt để nguyên tắc quản lý rủi ro.

Đại diện Cục Thuế cũng nhấn mạnh, mọi nỗ lực cải cách hành chính chỉ thực sự có ý nghĩa khi được ghi nhận bởi chính cộng đồng người nộp thuế. Do đó, nhằm đánh giá khách quan chất lượng phục vụ, Cục Thuế đã triển khai Đề án đo lường sự hài lòng của người nộp thuế trên quy mô toàn quốc thông qua hệ thống khảo sát trực tuyến.

Theo báo cáo công bố ngày 5/03/2026, đã có 228.651 người nộp thuế tại 34 tỉnh, thành phố tham gia đánh giá. Mức độ hài lòng chung đối với sự phục vụ của ngành Thuế đạt 92,3%, vượt mục tiêu đề ra cho giai đoạn đến năm 2025 tại Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030 (theo Quyết định số 508/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ). Tất cả các chỉ số thành phần – từ công tác hỗ trợ, giải quyết TTHC, thanh tra kiểm tra cho đến xử lý kiến nghị, khiếu nại – đều đạt trên 91%.

Kết quả khảo sát này là minh chứng rõ nét cho sự chuyển biến thực chất trong văn hóa phục vụ của ngành Thuế, củng cố niềm tin vững chắc của cộng đồng doanh nghiệp vào bộ máy quản lý nhà nước.

Kiến tạo môi trường kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng hai con số

Phó Cục trưởng Mai Sơn nhấn mạnh, ngành Thuế xác định doanh nghiệp không chỉ là đối tượng quản lý hay thụ hưởng dịch vụ, mà chính là đối tác đồng hành quan trọng trong quá trình cải cách. Do đó, cơ quan Thuế sẽ duy trì kênh đối thoại thường xuyên, chủ động lắng nghe các vướng mắc thực tế làm phát sinh chi phí tuân thủ để kịp thời tháo gỡ. Đó cũng chính là tinh thần của diễn đàn ngành Thuế và Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp

Ở góc độ rộng hơn, chuyển đổi số và cải cách TTHC không chỉ nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan Thuế mà còn tạo tác động trực tiếp đối với môi trường kinh doanh. Khi chi phí tuân thủ giảm xuống, doanh nghiệp sẽ giải phóng được nguồn lực lớn về thời gian, tài chính, quản trị và nhân sự để tập trung cho sản xuất, kinh doanh, đổi mới sáng tạo và mở rộng đầu tư.

Có thể thấy mỗi thủ tục thuế được cắt giảm, mỗi hồ sơ được giải quyết nhanh chóng chính là một “mũi tiêm kích thích” nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp, tạo nền tảng vững chắc để đưa nền kinh tế Việt Nam bứt phá, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn mới.

Thời gian tới, ngành Thuế sẽ tiếp tục rà soát, loại bỏ các yêu cầu không cần thiết; đẩy mạnh tự động hóa quy trình quản lý; chủ động cung cấp thông tin, hỗ trợ người nộp thuế, đồng thời tiếp nhận và xử lý kịp thời các khó khăn phát sinh. Việc tiếp tục hoàn thiện chính sách dựa trên thực tiễn và góp ý của người dân, doanh nghiệp sẽ góp phần xây dựng môi trường kinh doanh tại Việt Nam ngày càng hấp dẫn, cạnh tranh và thuận lợi hơn.

Đó chính là cách ngành Thuế thực hiện tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.