Chủ nhật 22/11/2026 19:30
Thời tiết: Hà Nội 24°C
Đà Nẵng 25°C
Cà Mau 26°C
Hải Phòng 22°C
TP Hồ Chí Minh 31°C
e-ISSN 3093-3501
Vấn đề - Sự kiện / Thuế
aa

Hoàn thuế GTGT bằng dữ liệu giúp khơi thông nguồn vốn doanh nghiệp

Lan Trung
Trước yêu cầu cấp thiết về khơi thông nguồn lực tài chính cho sản xuất, kinh doanh và tạo môi trường đầu tư minh bạch, công tác hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) tại Việt Nam đang trải qua một cuộc cải cách sâu rộng, ngành Thuế đã chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức “quản lý hồ sơ” truyền thống sang “quản lý bằng dữ liệu và rủi ro. Sự đột phá này không chỉ mang lại kết quả ấn tượng với hơn 149,4 nghìn tỷ đồng được hoàn trả cho doanh nghiệp tính đến cuối tháng 9/2026 mà còn đặt nền móng vững chắc cho phương thức phục vụ hiện đại, gắn kết trách nhiệm quản lý với sự phát triển của nền kinh tế.
Ngành Thuế lắng nghe, chủ động tháo gỡ những điểm nghẽn trong hoàn thuế
Ngành Thuế lắng nghe, chủ động tháo gỡ những điểm nghẽn trong hoàn thuế Ảnh: Trung Kiên

Những kết quả ấn tượng trong 9 tháng

Đại diện Cục Thuế cho biết, trong thời gian qua, ngành Thuế đã tập trung chỉ đạo toàn diện việc hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật, quy trình nghiệp vụ và đổi mới phương thức quản lý hoàn thuế GTGT. Mục tiêu trọng tâm của ngành là bảo đảm giải quyết nhanh chóng, đúng quy định pháp luật cho những người nộp thuế (NNT) tuân thủ tốt, đồng thời tăng cường quản lý rủi ro, phòng chống gian lận và bảo đảm an toàn cho tiền hoàn thuế của ngân sách nhà nước (NSNN).

Cơ sở pháp lý cho công tác hoàn thuế tiếp tục được hoàn thiện tại Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn. Hành lang pháp lý này tạo tiền đề quan trọng để phân nhóm người nộp thuế theo mức độ tuân thủ, áp dụng chế độ ưu tiên và triển khai cơ chế hoàn thuế tự động dựa trên nền tảng cơ sở dữ liệu và quản lý rủi ro. Đồng thời, công tác tổ chức thực hiện được tăng cường với việc theo dõi thường xuyên tiến độ giải quyết hồ sơ, gắn trực tiếp với trách nhiệm của người đứng đầu, cũng như tập trung rà soát và xử lý dứt điểm các hồ sơ tồn đọng, kéo dài.

Nhờ những chỉ đạo quyết liệt và ứng dụng công nghệ, nên tính đến ngày 30/9/2026, công tác giải quyết hoàn thuế GTGT đã đạt được những kết quả rất tích cực. Tỷ lệ hồ sơ đề nghị hoàn thuế tiếp nhận qua phương thức điện tử đạt 99%. Hệ thống tự động phân loại 73% hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước; 87% tổng số hồ sơ được giải quyết xong trong vòng 6 ngày làm việc.

Cơ quan Thuế trên toàn quốc đã ban hành 14.668 quyết định hoàn thuế GTGT với tổng số tiền 149.463 tỷ đồng (đạt 86,4% dự toán năm 2026 và tăng 46% so với cùng kỳ 2025).

Dòng vốn hoàn thuế tập trung hỗ trợ chiến lược cho hoạt động xuất khẩu với 125.018 tỷ đồng, chiếm 84% tổng số tiền đã hoàn.

Kết quả này khẳng định giá trị thực tiễn của công nghệ trong việc rút ngắn thời gian xử lý, kịp thời khơi thông nguồn vốn lưu động cho cộng đồng doanh nghiệp.

Bước chuyển dịch tư duy cốt lõi

Nhìn lại quá trình cải cách, điểm đột phá cốt lõi của công tác hoàn thuế GTGT so với trước đây chính là sự thay đổi căn bản về tư duy và phương thức quản lý. Ngành Thuế đã chuyển dịch mạnh mẽ từ “quản lý hồ sơ” sang “quản lý bằng dữ liệu và rủi ro”; từ kiểm soát toàn bộ sang kiểm soát đúng phần có rủi ro; từ xử lý thủ công, kiểm tra riêng lẻ sang số hóa, tự động hóa và phân tích chuỗi giao dịch.

Trước đây, cơ quan Thuế phải tiến hành đánh giá rủi ro trên toàn bộ hồ sơ đề nghị hoàn. Hiện nay, quy trình đã chuyển sang xác định cụ thể phần số tiền đủ điều kiện hoàn để giải quyết ngay và tách biệt phần có rủi ro cần kiểm tra, xác minh.

Song song đó, toàn bộ chu trình nghiệp vụ bao gồm tiếp nhận, phân loại, xử lý, thẩm định, phê duyệt và trả kết quả hoàn thuế từng bước được điện tử hóa, tự động hóa và lưu vết minh bạch trên hệ thống công nghệ thông tin.

Trong công tác phòng, chống gian lận, ngành Thuế đã chuyển đổi phương thức từ việc kiểm tra riêng lẻ từng hồ sơ, chứng từ sang phân tích tổng thể người nộp thuế, chuỗi hóa đơn và chuỗi giao dịch. Sự kết hợp giữa dữ liệu kê khai thuế, hệ thống hóa đơn điện tử và thông tin chia sẻ từ các cơ quan, tổ chức liên quan đã tạo thành mạng lưới dữ liệu đa chiều, giúp nhận diện rủi ro một cách chính xác và khách quan.

Sự cải cách đồng bộ này mang lại tác động kép tích cực: vừa đẩy nhanh tốc độ hoàn thuế để khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp, vừa nâng cao hiệu quả phòng, chống gian lận, bảo đảm an toàn cho tiền hoàn thuế của NSNN.

4 nhóm giải pháp chiến lược khơi thông dòng vốn

Đại diện Cục Thuế cũng cho biết, để bảo đảm hoàn đúng hạn, đúng đối tượng; kiểm soát đúng rủi ro dựa trên dữ liệu, tăng cường kỷ cương, kỷ luật hành chính, ngành Thuế sẽ quyết liệt triển khai 4 nhóm giải pháp:

Thứ nhất, kiểm soát chặt tiến độ giải quyết: tiếp tục tập trung, nghiêm túc tổ chức tiển khai thực hiện kiểm soát tiến độ giải quyết hoàn thuế GTGT. Đảm bảo 100% hồ sơ tiếp nhận qua hệ thống điện tử và được xử lý đúng hạn quy định. Các trường hợp kéo dài chỉ áp dụng đối với hồ sơ phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc trốn thuế.

Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện chính sách, đơn giản hóa thủ tục, ưu tiên doanh nghiệp tuân thủ, rà soát tháo gỡ vướng mắc về điều kiện khấu trừ; loại bỏ chứng từ trùng lặp; không yêu cầu cung cấp lại thông tin cơ quan Thuế đã có. Phân nhóm rủi ro để ưu tiên hoàn thuế nhanh cho doanh nghiệp tuân thủ tốt và đẩy mạnh kiểm tra sau hoàn.

Thứ ba, tự động hóa bóc tách rủi ro đến từng giao dịch, từng phần số tiền đề nghị hoàn thuế: Tăng cường đối chiếu tự động giữa hóa đơn điện tử, dữ liệu hải quan và ngân hàng để bóc tách ngay phần tiền đủ điều kiện hoàn. Tuyệt đối không để rủi ro của một phần giao dịch ảnh hưởng đến thời hạn hoàn trả của toàn bộ hồ sơ. Hoàn thiện bộ tiêu chí rủi ro, thí điểm tự động xác định số tiền đủ điều kiện hoàn trong tháng 12/2026, làm cơ sở triển khai chính thức từ năm 2027.

Thứ tư, nâng cao hiệu quả kiểm soát gian lận gắn với trách nhiệm trong tổ chức thực hiện. Chuyển mạnh từ kiểm tra riêng lẻ từng hồ sơ, DN sang phân tích chuỗi giao dịch, chuỗi hóa đơn và dòng tiền; tập trung kiểm tra đúng DN, giao dịch và mắt xích có dấu hiệu rủi ro. Tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Thuế với Hải quan, ngân hàng, công an và các cơ quan liên quan; gắn trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ, tỷ lệ giải quyết đúng hạn, hồ sơ tồn đọng và mức độ tự động hóa.

Thông qua các giải pháp về cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả trong công tác giải quyết hoàn thuế GTGT theo hướng từng bước hình thành phương thức quản lý thuế theo nguyên tắc “hỗ trợ để tuân thủ - quản lý theo rủi ro - phục vụ theo nhu cầu”, lấy thời gian, chi phí thực tế và mức độ thuận lợi của người dân, doanh nghiệp làm thước đo kết quả cải cách, qua đó cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển đạt mục tiêu hai con số.

Bài liên quan

Tin bài có thể bạn quan tâm

Đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp, gỡ khó cho người nộp thuế

Đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp, gỡ khó cho người nộp thuế

Chính phủ đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp đối với người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Chính sách nhằm tháo gỡ vướng mắc về nghĩa vụ tài chính tồn đọng, tạo điều kiện khôi phục hoạt động hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định.
Cục Thuế thông báo nâng cấp ứng dụng HTKK phiên bản 5.8.4

Cục Thuế thông báo nâng cấp ứng dụng HTKK phiên bản 5.8.4

Ngày 18/11/2026, Cục Thuế chính thức thông báo việc nâng cấp ứng dụng Hỗ trợ kê khai (HTKK) lên phiên bản 5.8.4. Phiên bản mới này nhằm đáp ứng các quy định tại Thông tư số 89/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP của Chính phủ, đồng thời giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai phiên bản HTKK 5.8.3.
Tăng cường hợp tác quốc tế, hỗ trợ hiện đại hóa quản lý thuế

Tăng cường hợp tác quốc tế, hỗ trợ hiện đại hóa quản lý thuế

Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa có buổi làm việc với đoàn công tác Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức (BMZ). Buổi làm việc là dịp để hai bên nhìn lại những kết quả hợp tác trong khuôn khổ Dự án “Tăng cường quản lý tài chính công” giai đoạn 2022–2026, đồng thời trao đổi về định hướng hỗ trợ kỹ thuật nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách, hiện đại hóa ngành Thuế trong thời gian tới.
Mở lối xử lý 2,5 triệu mã số thuế nhưng không mở cửa cho trục lợi

Mở lối xử lý 2,5 triệu mã số thuế nhưng không mở cửa cho trục lợi

Cơ chế đặc thù xử lý nợ thuế đang trình Quốc hội được kỳ vọng tháo nút thắt khiến khoảng 2,5 triệu mã số thuế ở trạng thái ngừng hoạt động hoặc không còn tại địa chỉ đăng ký chưa thể khép hồ sơ. Để chính sách đạt được mục tiêu, cần phân biệt rõ ràng giữa người nộp thuế thực sự ngừng kinh doanh với trường hợp cố tình né nghĩa vụ, đồng thời lấy dữ liệu và quản lý rủi ro làm hàng rào kiểm soát.
Giảm 30% thuế, đòn bẩy giúp hàng triệu doanh nghiệp, hộ kinh doanh vượt qua khó khăn

Giảm 30% thuế, đòn bẩy giúp hàng triệu doanh nghiệp, hộ kinh doanh vượt qua khó khăn

Trong bối cảnh chi phí đầu vào biến động, việc ban hành Nghị định số 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026 của Chính phủ được ví như "luồng sinh khí mới" tiếp sức cho cộng đồng kinh doanh. Với mức giảm 30% thuế TNCN và thuế TNDN áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026–2027 đối với các cơ sở có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm, hàng triệu hộ kinh doanh cùng doanh nghiệp nhỏ đang có thêm nguồn lực tài chính quan trọng để gỡ khó, ổn định sản xuất và phát triển bền vững.
Chính phủ trình đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp đến ngày 21/11/2026

Chính phủ trình đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp đến ngày 21/11/2026

Chính phủ đề xuất xử lý xóa nợ lệ phí môn bài (gồm cả thuế môn bài trước ngày 1/1/2017) và tiền chậm nộp (gồm cả tiền phạt chậm nộp trước ngày 1/7/2013) của người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 tính đến ngày 21/11/2026.
Giảm tác hại thuốc lá: Từ chính sách thuế đến kiểm soát điểm bán

Giảm tác hại thuốc lá: Từ chính sách thuế đến kiểm soát điểm bán

Lộ trình tăng thuế sẽ khiến tăng giá bán thuốc lá được kỳ vọng góp phần giảm người hút thuốc và số ca tử vong sớm. Cùng với chính sách thuế, việc kiểm soát điểm bán, ngăn mua bán thuốc lá mới trên môi trường số được đặt ra trong tiến trình sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Cảnh báo sớm tạm hoãn xuất cảnh: Giải pháp giúp người nộp thuế hạn chế rủi ro

Cảnh báo sớm tạm hoãn xuất cảnh: Giải pháp giúp người nộp thuế hạn chế rủi ro

Với sự phối hợp liên ngành chặt chẽ và ứng dụng công nghệ hiện đại, thời gian hủy bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế đã được rút ngắn chỉ còn từ 5 đến 7 phút. Đáng chú ý, ngành Thuế đang đa dạng hóa các phương thức cảnh báo sớm qua eTax Mobile, VNeID và tin nhắn SMS giúp người nộp thuế chủ động phòng tránh rủi ro trước mỗi chuyến đi.
Cục Thuế siết chặt kỷ cương: Công chức làm sai phải bỏ tiền túi hoàn trả ngân sách

Cục Thuế siết chặt kỷ cương: Công chức làm sai phải bỏ tiền túi hoàn trả ngân sách

Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa ban hành Công văn số 8743/CT-PC về trách nhiệm của cơ quan Thuế và công chức thuế trong thi hành công vụ.
Doanh nghiệp cần nhận diện sớm rủi ro để phát triển bền vững

Doanh nghiệp cần nhận diện sớm rủi ro để phát triển bền vững

Trong bối cảnh ngành Thuế đẩy mạnh chuyển đổi số và quản lý rủi ro dựa trên cơ sở dữ liệu tập trung, tuân thủ nghĩa vụ thuế không chỉ là kê khai hay nộp tiền đúng hạn. Nhận diện sớm dấu hiệu rủi ro, kiểm soát chặt chẽ từng hóa đơn điện tử và chủ động thiết lập "chuỗi bằng chứng giao dịch" chính là chìa khóa giúp DN an tâm phát triển bền vững.
Nộp thừa tiền thuế: Quyền hoàn trả thuộc về người nộp thuế

Nộp thừa tiền thuế: Quyền hoàn trả thuộc về người nộp thuế

Theo Luật sư Nguyễn Văn Được, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín, pháp luật cho phép người nộp thuế được bù trừ hoặc hoàn trả khoản tiền thuế nộp thừa khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Đẩy mạnh tuyên truyền chính sách thuế và xử lý tạm hoãn xuất cảnh theo thời gian thực

Đẩy mạnh tuyên truyền chính sách thuế và xử lý tạm hoãn xuất cảnh theo thời gian thực

Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa có công văn gửi Thuế các tỉnh, thành phố và các Ban, đơn vị trực thuộc về việc đẩy mạnh tuyên truyền chính sách thuế và thực hiện quy định tạm hoãn xuất cảnh.
Gỡ vướng thuế, tiếp sức người kinh doanh

Gỡ vướng thuế, tiếp sức người kinh doanh

Ghi nhận những giải pháp quản lý thuế được Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu tại phiên chất vấn ngày 12/11, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng việc triển khai sẽ giúp giải quyết hồ sơ mã số thuế tồn đọng, giảm thời gian, giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế.
Bộ trưởng Bộ Tài chính đã thẳng thắn trước vướng mắc, rõ giải pháp hoàn thuế

Bộ trưởng Bộ Tài chính đã thẳng thắn trước vướng mắc, rõ giải pháp hoàn thuế

Trao đổi với phóng viên, ông Lê Văn Sơn, Trưởng ban Đào tạo Hội Tư vấn và Đại lý thuế TP. Hồ Chí Minh, đánh giá Bộ trưởng Bộ Tài chính đã thẳng thắn nhìn nhận khó khăn của doanh nghiệp trong hoàn thuế, đồng thời đề cập những giải pháp gắn cải cách thủ tục với kiểm soát rủi ro và nâng cao trách nhiệm thực thi.
Hoàn thuế đạt 99% dự toán năm, góp phần giảm áp lực vốn cho doanh nghiệp

Hoàn thuế đạt 99% dự toán năm, góp phần giảm áp lực vốn cho doanh nghiệp

Trong 10 tháng năm 2026, số tiền hoàn thuế đã đạt khoảng 99% dự toán cả năm. Đánh giá cao nỗ lực của Bộ Tài chính và cơ quan Thuế trong việc đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế, các chuyên gia cho rằng, kết quả này không chỉ góp phần giảm áp lực vốn cho doanh nghiệp, mà còn thể hiện những chuyển biến tích cực trong cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.