 |
| Công ty CP May Sông Hồng là một trong số 74 doanh nghiệp ưu tiên được cơ quan Hải quan công nhận. Ảnh: H. Nụ |
Kiến nghị mở rộng chế độ ưu đãi
Chế độ doanh nghiệp ưu tiên đóng vai trò cốt lõi trong việc thu hút và giữ chân các tập đoàn đa quốc gia duy trì chuỗi cung ứng tại Việt Nam. Trong bối cảnh các chuỗi sản xuất toàn cầu đòi hỏi tốc độ cung ứng tính bằng giờ, bất kỳ một độ trễ nào trong khâu thông quan đều có thể làm đứt gãy tiến độ của cả hệ thống.
Đóng góp ý kiến đối với dự thảo Luật Hải quan sửa đổi, cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị cơ quan soạn thảo cần mở rộng mạnh mẽ hơn nữa khung ưu đãi áp dụng cho nhóm đối tượng này nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Các doanh nghiệp kiến nghị tập trung vào giải pháp cho phép doanh nghiệp ưu tiên được nhận hàng hóa từ kho ngoại quan để phục vụ sản xuất trước, sau đó mới thực hiện khai bổ sung hồ sơ hải quan trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hoàn thành việc giao nhận.
Cơ chế này được kỳ vọng sẽ triệt tiêu độ trễ logistics, giải phóng không gian lưu kho và giúp doanh nghiệp chủ động tối đa nguồn nguyên liệu đầu vào cho các dây chuyền sản xuất quy mô lớn.
Việc cho phép nhận hàng trước không chỉ giải quyết bài toán chi phí lưu kho bãi mà còn tạo ra cơ chế vận hành linh hoạt cho doanh nghiệp khi đối mặt với những biến động bất ngờ của thị trường xuất nhập khẩu.
Đánh giá về thực trạng vận hành, TS. Nguyễn Minh Thảo, Viện Chiến lược và Chính sách Tài chính thuộc Bộ Tài chính nhìn nhận, số lượng doanh nghiệp ưu tiên thời gian qua có tăng nhưng tốc độ còn chậm. Bên cạnh việc xây dựng cơ chế quản lý tuân thủ, cơ quan soạn thảo cần rà soát lại các tiêu chí doanh nghiệp ưu tiên để tạo thêm động lực cho doanh nghiệp tự nâng cao mức độ tuân thủ pháp luật, từ đó mở rộng diện bao phủ của chính sách ưu đãi tới những nhân tố kinh tế tiềm năng.
Giới hạn diện ưu tiên theo thông lệ quốc tế
Giải đáp các vướng mắc của dòng chảy cải cách, ông Nguyễn Thành Hưng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan cho biết, hiện toàn quốc mới có khoảng 74 doanh nghiệp được công nhận là doanh nghiệp ưu tiên. Việc khống chế số lượng ở mức thắt chặt này xuất phát từ bản chất của các cam kết quốc tế.
Theo ông Nguyễn Thành Hưng, cơ chế doanh nghiệp ưu tiên được thực hiện theo thông lệ quốc tế và mang tính chất đối đẳng giữa các quốc gia. Khi Việt Nam công nhận doanh nghiệp của nước đối tác được hưởng cơ chế ưu tiên thì phía đối tác mới dành những ưu đãi tương ứng cho doanh nghiệp Việt Nam.
 |
| Lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực II trao chứng nhận doanh nghiệp tuân thủ cho doanh nghiệp. |
Nếu mở rộng quy mô quá nhanh, cơ quan quản lý sẽ gặp khó khăn trong việc bảo đảm các cam kết quốc tế. Quy mô hơn 70 doanh nghiệp hiện nay là nhằm bảo đảm phù hợp với luật pháp quốc tế, đồng thời duy trì dư địa cho các hoạt động hợp tác và đàm phán trong tương lai.
Để giải quyết nhu cầu tạo thuận lợi thương mại trên diện rộng, cơ quan Hải quan đã thiết kế chương trình doanh nghiệp tuân thủ. Những đơn vị có lịch sử tuân thủ tốt sẽ được hưởng các cơ chế hỗ trợ, ưu tiên nhất định trong hoạt động thông quan, được hướng dẫn chi tiết tại các văn bản dưới luật.
Mô hình doanh nghiệp tuân thủ được đánh giá là giải pháp linh hoạt để số đông doanh nghiệp có thể tiếp cận các tầng ưu đãi hải quan thay vì chỉ tập trung vào nhóm doanh nghiệp ưu tiên vốn sở hữu bộ tiêu chí quá khắt khe.
Ông Kim Long Biên, Trưởng ban Ban Pháp chế, Cục Hải quan cho biết, chế độ doanh nghiệp ưu tiên đòi hỏi các điều kiện ngặt nghèo về kim ngạch xuất nhập khẩu và số thu ngân sách, trong khi tiêu chuẩn của doanh nghiệp tuân thủ thấp hơn, phù hợp với năng lực của nhiều doanh nghiệp hơn.
Chuyển dịch này giúp mở rộng đáng kể số lượng đối tượng được thụ hưởng chính sách cải cách. Đặc biệt, cơ chế vận hành mới sẽ triệt tiêu hoàn toàn rủi ro tiêu cực từ dòng chảy hành chính.
Ông Kim Long Biên nhấn mạnh, điều quan trọng là không có cơ chế xin cho, đây không phải là một loại giấy phép mới. Không phải cơ quan Hải quan tạo ra một danh hiệu doanh nghiệp tuân thủ rồi cấp phát cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp chỉ cần đáp ứng các tiêu chuẩn đã được quy định.
Thay vì phải thực hiện các thủ tục xin công nhận phức tạp, doanh nghiệp tham gia chương trình chỉ cần đáp ứng các tiêu chuẩn công khai và thực hiện thao tác đăng ký đơn giản trên hệ thống điện tử.
Việc ứng dụng bộ tiêu chí số để phân loại tuân thủ tự động chính là lời giải để cơ quan Hải quan vừa giải phóng chuỗi cung ứng, vừa bảo đảm kiểm soát rủi ro toàn diện.
