Làm sạch mã số thuế: Ghi nhận từ Thuế cơ sở 1 tỉnh Phú Thọ

Công chức Thuế cơ sở 1 tỉnh Phú Thọ trao đổi nghiệp vụ rà soát dữ liệu mã số thuế. Ảnh: Hương Quỳnh.

Phối hợp xác minh, tháo gỡ từng hồ sơ

Trao đổi với Tạp chí Kinh tế - Tài chính, ông Trần Minh Đức, Phó Trưởng Thuế cơ sở 1 tỉnh Phú Thọ cho biết, triển khai Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”, đơn vị đã tăng cường rà soát, phân loại hồ sơ, gửi thông báo và mời người nộp thuế đến làm việc.

Thông qua tuyên truyền, vận động, nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã chủ động liên hệ, tích cực phối hợp với cơ quan Thuế để hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc khôi phục hoạt động theo quy định.

Đối với những trường hợp khó liên hệ, việc xác minh được mở rộng thông qua chính quyền địa phương, cơ quan đăng ký kinh doanh và các cơ quan Thuế khác. Đơn vị đã gửi công văn tới UBND các xã, phường trên địa bàn để phối hợp triển khai, quản lý địa bàn và rà soát thông tin người nộp thuế.

Một cách làm cụ thể là đề nghị cơ quan Thuế khác cung cấp thông tin về người đại diện theo pháp luật có phát sinh thu nhập từ tiền lương, tiền công tại các tổ chức chi trả do những cơ quan này quản lý. Với chi nhánh, văn phòng đại diện ngừng hoạt động, đơn vị gửi thông báo tới công ty mẹ để phối hợp xử lý.

Cùng với xác minh thông tin, Thuế cơ sở 1 tỉnh Phú Thọ đã có văn bản đề nghị cơ quan đăng ký kinh doanh không cập nhật tình trạng pháp lý sang “đã giải thể, chấm dứt hoạt động” đối với doanh nghiệp chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Quá trình đối chiếu cũng giúp phát hiện những trường hợp cần điều chỉnh dữ liệu. Đơn vị đã chuyển 731 doanh nghiệp bị thu hồi giấy phép từ trạng thái 03, lý do 13 sang đúng trạng thái 06, lý do 13.

Kết quả triển khai Chiến dịch làm sạch mã số thuế tại Thuế cơ sở 1 tỉnh Phú Thọ bước đầu cho thấy sự chuyển biến trong phối hợp của người nộp thuế.

Nhiều người nộp thuế đã chủ động liên hệ, tích cực phối hợp với cơ quan Thuế để hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc khôi phục lại mã số thuế theo đúng quy định.

Đặc biệt, qua rà soát, phân tích, kết hợp với việc quyết liệt đấu tranh và kiên trì vận động, thuyết phục, cơ quan Thuế đã thu hồi được số tiền thuế nợ đọng từ lâu của các doanh nghiệp và hộ kinh doanh nợ lớn. Thống kê cho thấy, số tiền phạt thu hồi qua xử lý hồ sơ trạng thái 03 và 06 đạt 5,53 tỷ đồng.

Theo báo cáo của Thuế cơ sở 1 tỉnh Phú Thọ, đối với nhóm hồ sơ tồn đọng đến ngày 31/3/2026, cơ quan Thuế đã xử lý 410 hồ sơ doanh nghiệp, tổ chức và 1.974 hồ sơ hộ, cá nhân kinh doanh ở trạng thái 03. Với nhóm không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, tức trạng thái 06 kết quả tương ứng là 50 và 2.242 hồ sơ.

Cùng với đó, việc chuẩn hóa làm sạch dữ liệu đã giúp cơ quan Thuế kịp thời phân loại và xử lý dứt điểm nhiều trường hợp người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 đưa về 00 và 01.

“Việc xử lý các trường hợp không còn nợ nghĩa vụ thuế, không sử dụng hóa đơn giúp làm sạch hệ thống dữ liệu, minh bạch hóa thông tin, từ đó đôn đốc hiệu quả các trường hợp còn nợ thuế”, ông Trần Minh Đức cho hay.

Đặc biệt, theo Lãnh đạo Thuế cơ sở 1 tỉnh Phú Thọ, việc phân loại, xử lý các hồ sơ tồn đọng giúp dữ liệu phản ánh sát hơn tình trạng thực tế của người nộp thuế.

Nhờ sự phối hợp của các ban ngành và sự chỉ đạo kịp thời, sát sao của UBND các cấp, cơ quan Thuế đã tăng cường khả năng bao quát địa bàn, giúp tránh bỏ sót nguồn thu, ngăn chặn tình trạng kinh doanh không phép, bảo vệ quyền lợi chính đáng, tạo môi trường kinh doanh công bằng cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh chấp hành pháp luật thuế tốt.

“Dọn dẹp” dữ liệu phải được thực hiện thường xuyên

Trên thực tế không phải hồ sơ nào cũng có thể giải quyết ngay sau khi gửi thông báo hoặc mời làm việc. Vì vậy, quá trình triển khai làm sạch mã số thuế tại Thuế cơ sở 1 tỉnh Phú Thọ cũng gặp không ít khó khăn.

Ông Trần Minh Đức cho biết, nhiều doanh nghiệp đã ngừng hoạt động lâu năm nhưng khi làm thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế vẫn gặp vướng mắc liên quan đến cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan bảo hiểm xã hội, thủ tục hủy hóa đơn hoặc hoàn thành nghĩa vụ thuế. Việc phải giải quyết các nội dung liên quan khiến thời gian hoàn tất hồ sơ kéo dài.

Có trường hợp doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động, trong khi người đại diện theo pháp luật hoặc chủ cơ sở chuyển đi nơi khác, thay đổi chỗ ở, không liên lạc được. Cơ quan Thuế gặp khó ngay từ việc gửi thông báo, mời làm việc đến yêu cầu ký hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Một số hộ kinh doanh, doanh nghiệp siêu nhỏ còn khó khăn về tài chính, thiếu nhân sự am hiểu pháp luật thuế nên cũng lúng túng khi rà soát dữ liệu, thực hiện thủ tục hoặc giải quyết tình trạng mã số thuế tồn tại trên hệ thống.

Ở phía cơ quan Thuế, do khối lượng hồ sơ phải thực hiện rất lớn, có nhiều trường hợp tồn tại qua nhiều thời kỳ, trong khi lực lượng cán bộ công chức trực tiếp thực hiện nhiệm vụ mỏng, nhất là ở bộ phận quản lý hộ kinh doanh.

Mặt khác, vấn đề thông tin lưu trữ còn thiếu cũng là một trở ngại. Có hồ sơ chỉ ghi địa chỉ đến cấp xã, phường, thiếu số nhà, đường, thôn, xóm hoặc chưa cập nhật số điện thoại. Một số hồ sơ trên Hệ thống quản lý thuế tập trung còn thiếu thông tin định danh, gây khó khăn cho việc xác minh và liên hệ với người nộp thuế.

Hồ sơ giấy và tài liệu từ các thời kỳ trước bàn giao chưa đầy đủ cũng khiến cho công chức quản lý gặp khó khăn trong việc xác định căn cứ để xử lý nghĩa vụ thuế hoặc hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Từ thực tế này, Thuế cơ sở 1 Tỉnh Phú Thọ xác định việc chuẩn hóa dữ liệu thông tin người nộp thuế, mã số thuế là nhiệm vụ quan trọng, duy trì thường xuyên, liên tục, thay vì chỉ tập trung trong những giai đoạn cao điểm hoặc xử lý khi có yêu cầu.

Thông tin cần được thu thập, cập nhật đầy đủ, chính xác ngay từ khâu đăng ký thuế, điều chỉnh thông tin và quản lý hồ sơ phát sinh. Công việc phân tích cũng cần cụ thể đến từng bộ phận, từng công chức được giao phụ trách theo dõi, xác minh và xử lý hồ sơ.

Mặt khác việc kiểm tra phải đi cùng chất lượng, kịp thời phát hiện các trường hợp xử lý chậm, xử lý chưa đầy đủ hoặc cập nhật trạng thái chưa chính xác.

Một bài học khác là duy trì sự phối hợp với địa phương chính quyền, cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan công an và các đơn vị liên quan.

Công việc đối chiếu, chia sẻ phần bổ sung thông tin trợ giúp còn thiếu, xác định rõ những trường hợp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký và làm rõ nghĩa vụ thuế.

“Thuế cơ sở 1 Tỉnh Phú Thọ kỳ vọng thông qua chiến dịch làm sạch mã số thuế, hệ thống dữ liệu thuế sẽ ngày càng minh bạch, góp phần thuận lợi cho công tác quản lý thuế trên địa bàn, qua đó, cơ quan Thuế có điều kiện hỗ trợ tối đa cho người nộp thuế”, ông Trần Minh Đức chia sẻ.