Hồ sơ khai thuế đã nộp có sai sót có thể được bổ sung trong thời hạn 5 năm

Giảm thời hạn khai bổ sung từ 10 năm xuống 5 năm đảm bảo thống nhất với thời hiệu xử lý vi phạm hành chính về thuế.

Người nộp thuế tập trung kê khai trung thực

Theo dự thảo Luật, người nộp thuế khi phát hiện hồ sơ khai thuế đã nộp có sai sót sẽ được khai bổ sung trong thời hạn 5 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế có sai sót. Quy định này thay thế thời hạn 10 năm hiện hành, mang lại nhiều lợi ích thiết thực.

Trên thực tế, số liệu khảo sát từ ứng dụng công nghệ thông tin của ngành Thuế trong ngày 12/9/2025 cho thấy, năm 2024, tổng số hồ sơ khai thuế bổ sung cho các kỳ tính thuế từ năm 2014–2023 lên tới gần 2 triệu hồ sơ. Trong đó, hồ sơ bổ sung cho các kỳ từ năm 2014–2018 (tức từ 5–10 năm) chỉ khoảng 60.000 hồ sơ, chiếm 3,1% tổng số hồ sơ khai bổ sung. Điều này cho thấy phần lớn nhu cầu kê khai bổ sung phát sinh trong vòng 5 năm gần nhất.

Trong phiên thảo luận tại Hội trường về dự án Luật Quản lý thuế (sửa đổi) ngày 19/11, Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng, Đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh, cho biết, khoản 5 Điều 12 dự thảo Luật cho phép người nộp thuế khai bổ sung hồ sơ trong 5 năm. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, nhiều trường hợp lợi dụng cơ chế này để né tránh thanh tra, điều chỉnh số liệu. Do đó, Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét bổ sung cơ chế cảnh báo rủi ro. Mọi hồ sơ khai bổ sung làm thay đổi thuế lớn hoặc nộp trong thời điểm sát kỳ kiểm tra phải đưa vào diện kiểm tra sau bổ sung. Biện pháp này góp phần làm giảm thất thu thuế, nâng cao tuân thủ và phù hợp với nguyên tắc quản lý rủi ro tại Điều 6 dự thảo Luật. Bên cạnh đó, đại biểu đánh giá, tại Điều 18 dự thảo Luật đã đề cập cơ chế hoàn thuế tự động là bước tiến quan trọng, song chưa có nguyên tắc phân loại hồ sơ theo mức độ rủi ro để bảo đảm hoàn đúng, hoàn đủ, tránh gian lận thuế giá trị gia tăng. Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng đề nghị xem xét bổ sung quy định hồ sơ rủi ro thấp được hoàn trước, kiểm tra sau, hồ sơ rủi ro cao phải kiểm tra trước và hoàn sau, dựa trên tiêu chí công khai, minh bạch. Điều này tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và bảo vệ an toàn ngân sách.

Việc giảm thời hạn khai bổ sung từ 10 năm xuống 5 năm vừa thống nhất với thời hiệu xử lý vi phạm hành chính về thuế (5 năm kể từ ngày xảy ra hành vi vi phạm), vừa hài hòa với thông lệ quốc tế. Đồng thời, quy định này nâng cao trách nhiệm kê khai trung thực, đầy đủ, chính xác của người nộp thuế, giảm tải lưu trữ hồ sơ cho cơ quan thuế, hỗ trợ chuyển đổi số và xử lý hồ sơ điện tử nhanh chóng, hiệu quả.

Việc giảm thời hạn khai bổ sung và quy định chi tiết các trường hợp được khai bổ sung mang lại nhiều lợi ích thiết thực, trong đó, ngoài việc nâng cao ý thức tuân thủ thuế, người nộp thuế sẽ tập trung kê khai trung thực, chính xác, còn tăng hiệu quả quản lý thuế, giảm số lượng hồ sơ cũ phải lưu trữ, tạo thuận lợi cho quản lý điện tử.

Bên cạnh đó, tháo gỡ các vướng mắc trong kê khai bổ sung sau thanh tra, kiểm tra; bảo vệ quyền lợi người nộp thuế. Các nghiệp vụ phát sinh sau thanh tra, kiểm tra vẫn được điều chỉnh hợp pháp, đồng thời tiến tới hiện đại hóa công tác quản lý thuế, hỗ trợ chuyển đổi số và xử lý hồ sơ điện tử nhanh chóng, hiệu quả.

Theo đánh giá, đây là bước tiến quan trọng để quản lý thuế vừa hiện đại, minh bạch, vừa phù hợp với thông lệ quốc tế và nhu cầu thực tiễn của người nộp thuế, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và quản lý thuế điện tử.

Trường hợp được khai bổ sung khi đã công bố quyết định thanh, kiểm tra

Một vấn đề nổi bật trong quản lý thuế hiện nay là không cho phép khai bổ sung sau khi cơ quan thuế đã công bố quyết định thanh tra, kiểm tra. Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn khi phải điều chỉnh hồ sơ khai thuế do các nguyên nhân khách quan như thay đổi chính sách, loại hình doanh nghiệp hoặc phát sinh nghiệp vụ mới.

Cụ thể, các vướng mắc thực tế gồm chuyển đổi loại hình doanh nghiệp chế xuất; doanh nghiệp bán hàng xuất khẩu phát sinh trả lại hàng do không đủ chất lượng, cần điều chỉnh giảm số thuế giá trị gia tăng đã được hoàn; hàng hóa đầu vào từ hoạt động chịu thuế sang không chịu thuế, cần điều chỉnh giảm thuế đầu vào đã khấu trừ...

Bên cạnh đó còn có các vướng mắc liên quan đến việc các khoản đã kê khai, nhưng sau thanh tra, kiểm tra phải điều chỉnh; doanh nghiệp chế xuất gia công cho doanh nghiệp nội địa cần điều chỉnh giảm thuế và hoàn thuế do hóa đơn không đúng loại...

Những tình huống trên cho thấy, quy định hiện hành về việc không cho khai bổ sung sau thanh tra, kiểm tra đang cản trở quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế và gây khó khăn cho cơ quan thuế.

Để tháo gỡ vướng mắc, dự thảo Luật quản lý Thuế đã quy định cụ thể các trường hợp được khai bổ sung, bao gồm: trước khi cơ quan thuế, cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định thanh tra, kiểm tra; hồ sơ không thuộc phạm vi, thời kỳ thanh tra, kiểm tra thuế; hồ sơ không thuộc phạm vi, thời kỳ điều tra theo yêu cầu của cơ quan điều tra.

Ngoài ra còn có các trường hợp phát sinh tăng số thuế phải nộp, giảm số thuế đã được hoàn, giảm số thuế được khấu trừ, giảm số thuế đã nộp thừa, khi đó người nộp thuế được khai bổ sung và bị xử lý như trường hợp cơ quan thuế phát hiện.

Thực hiện theo kết luận, quy định của cơ quan có thẩm quyền liên quan đến xác định nghĩa vụ thuế. Chính phủ quy định trách nhiệm thông báo của cơ quan điều tra cho cơ quan thuế khi kết thúc yêu cầu liên quan đến vụ án.

Quy định này vừa đảm bảo thu đúng, đủ vào NSNN, vừa ngăn chặn tiêu cực trong quá trình thanh tra, kiểm tra. Đồng thời, quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế được bảo vệ: nếu đã nộp thuế đầy đủ, vẫn có thể khai bổ sung trong các trường hợp phát sinh nghĩa vụ tăng hoặc giảm, đảm bảo hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Như vậy, việc sửa đổi khoản 5 Điều 12 dự thảo Luật Quản lý thuế về khai bổ sung hồ sơ thuế không chỉ giảm thời hạn kê khai từ 10 năm xuống 5 năm, mà còn chi tiết hóa các trường hợp được khai bổ sung sau thanh tra, kiểm tra góp phần giải quyết vướng mắc thực tiễn, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thuế.