 |
| Hải quan triển khai cơ chế phối hợp quản lý người nước ngoài. Ảnh minh họa: Cục Hải quan |
Nghị định số 286/2026/NĐ-CP ngày 17/7/2026 của Chính phủ quy định nguyên tắc, nội dung, hình thức phối hợp và trách nhiệm của các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND cấp tỉnh trong quản lý nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam. Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/9/2026, thay thế Nghị định số 64/2015/NĐ-CP.
Theo quy định mới, công tác phối hợp phải bảo đảm chủ động, thường xuyên, chặt chẽ, kịp thời, tạo thuận lợi cho người nước ngoài nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú tại Việt Nam theo quy định pháp luật. Việc phối hợp được thực hiện thông qua trao đổi, cung cấp thông tin bằng văn bản hoặc trên môi trường điện tử; các cuộc họp liên ngành định kỳ, đột xuất; hội nghị sơ kết, tổng kết và các hình thức khác.
Đối với hoạt động tại cửa khẩu, Nghị định số 286/2026/NĐ-CP quy định Bộ Công an có trách nhiệm trao đổi, cung cấp cho Bộ Quốc phòng thông tin, tài liệu phục vụ kiểm soát xuất nhập cảnh; tình hình, dữ liệu người nước ngoài nhập cảnh, xuất cảnh qua các cửa khẩu; số liệu các vụ việc người nước ngoài vi phạm pháp luật hoặc có dấu hiệu hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội tại cửa khẩu do Bộ Công an quản lý. Bộ Quốc phòng cũng có trách nhiệm trao đổi, cung cấp các thông tin, dữ liệu tương ứng tại các cửa khẩu thuộc phạm vi quản lý.
Đáng chú ý, Nghị định số 286/2026/NĐ-CP yêu cầu việc trao đổi, cung cấp thông tin, tài liệu, tình hình, số liệu, dữ liệu được thực hiện thường xuyên, liên tục, kịp thời, theo thời gian thực nhằm bảo đảm yêu cầu công tác kiểm soát nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh của người nước ngoài. Quy định này đặt ra yêu cầu tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý tại khu vực cửa khẩu.
Nghị định số 286/2026/NĐ-CP cũng quy định cơ chế phối hợp xử lý vi phạm pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài. Trường hợp vụ việc thuộc thẩm quyền của cơ quan điều tra thuộc Bộ Công an thì cơ quan kiểm soát xuất nhập cảnh thuộc Bộ Quốc phòng trao đổi với cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để phối hợp xử lý. Các cơ quan chức năng đồng thời có trách nhiệm trao đổi phương thức, thủ đoạn vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này để chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý.
Theo Thông báo số 21582/TB-CHQ ngày 11/9/2026, Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị thuộc và trực thuộc Cục căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao để tổ chức triển khai, tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.
Trong đó, Cục Hải quan yêu cầu Ban Giám sát quản lý về hải quan được giao chủ trì thực hiện. Đơn vị có trách nhiệm tham mưu Bộ Tài chính và Cục Hải quan tổ chức thực hiện Nghị định số 286/2026/NĐ-CP; phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai các nhiệm vụ quản lý nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài thuộc phạm vi quản lý của ngành Hải quan.
Ban Pháp chế chủ trì xây dựng văn bản quy phạm pháp luật khi Cục Hải quan được giao chủ trì hoặc phối hợp xây dựng, ban hành văn bản về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài; đồng thời thực hiện trao đổi với Bộ Công an trước khi trình cơ quan có thẩm quyền.
Đối với Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan yêu cầu thực hiện các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan theo quy định pháp luật về phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, điều tra và xử lý các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới; chú trọng phương thức, thủ đoạn và tình hình vi phạm pháp luật liên quan đến người nước ngoài, công tác phòng, chống ma túy và các hành vi vi phạm pháp luật hải quan.
Ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan có trách nhiệm cung cấp thông tin liên quan đến công tác quản lý nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước; đồng thời quản lý, vận hành các hệ thống thông tin theo chức năng được giao.
Ban Nghiệp vụ thuế hải quan được giao tham mưu, hướng dẫn về các trường hợp làm thủ tục hải quan đối với người nước ngoài có số tiền thuế nợ quá hạn nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế. Văn phòng Cục thực hiện tuyên truyền về hoạt động nghiệp vụ của ngành Hải quan và phối hợp khai thác, trao đổi thông tin, hợp tác nghiệp vụ với hải quan các nước, tổ chức, cá nhân quốc tế theo quy định.
