Giữ đà tăng trưởng, thủy sản Việt Nam đặt nền móng phát triển dài hạn

Kim ngạch xuất khẩu ước đạt trên 11 tỷ USD

Báo cáo của Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho thấy một bức tranh rõ nét và toàn diện về những khó khăn mà ngành thủy sản – một trong những trụ cột của nền kinh tế nông nghiệp đang phải đối mặt. Theo đó, từ năm 2024 đến nay ngành nuôi trồng thủy sản tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, giá cả một số hàng hóa, vật tư đầu vào phục vụ phát triển thủy sản vẫn còn ở mức cao, chi phí logistic cao gây áp lực đối với hoạt động sản xuất, đặc biệt là khi nhu cầu tiêu thụ chững lại và quy mô sản xuất bị thu hẹp; tình hình hạn hán, xâm nhập mặn tại Đồng bằng Sông Cửu Long, ô nhiễm môi trường, rác thải nhựa... vẫn diễn biến phức tạp.

Đặc biệt tình hình bão lũ (bão YAGI năm 2024); bão số 10, số 11 năm 2025 gây thiệt hại nặng nề và ảnh hưởng đến hiệu quả nuôi trồng thủy sản. Ủy ban châu Âu tiếp tục giữ cảnh báo “thẻ vàng” đối với sản phẩm thủy sản khai thác của Việt Nam; nhiều quốc gia yêu cầu tiêu chuẩn ngày càng khắt khe đổi với sản phẩm thủy sản nhập khẩu và đầu năm 2025 diễn biến áp thuế của Mỹ lên các sản phẩm thủy sản Việt Nam gây rất nhiều bất lợi trong cạnh tranh.

Quang cảnh hội nghị Phát triển giống thủy sản.

Trong bối cảnh đó, phát biểu tại Hội nghị Phát triển giống thủy sản do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 19/12, ông Trần Đình Luân, Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho rằng, con giống giữ vai trò then chốt, quyết định hiệu quả sản xuất và khả năng tăng trưởng bền vững của toàn ngành.

Hiện nay, việc sản xuất giống đã dần chuyển sang quy mô sản xuất công nghiệp với sự có mặt của nhiều doanh nghiệp lớn trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), những cơ sở đầu tư nhỏ lẻ không cạnh tranh được, sản xuất kém hiệu quả đã bị thu hẹp.

Hầu hết các cơ sở sản xuất giống thủy sản chấp hành các quy định quản lý, sử dụng giống bố mẹ rõ nguồn gốc, thực hiện tốt việc kiểm tra môi trường, dịch bệnh và quan tâm đến lợi ích của người nuôi, nhiều cơ sở xuất giống đã kết hợp tư vấn kỹ thuật cho người nuôi để có kết quả tốt. Việc cung ứng giống thủy sản hiện đã được các doanh nghiệp sản xuất giống tổ chức thị trường, có ký kết với các vùng nuôi. Các đối tượng nuôi chính có giá trị kinh tế, tiềm năng xuất khẩu về cơ bản đã làm chủ được công nghệ sản xuất, đáp ứng được số lượng, chất lượng cho nhu cầu nuôi.

Dự kiến sản lượng nuôi trồng thủy sản năm 2025 ước đạt 5.979,2 ngàn tấn vượt kế hoạch và tăng 3,92% so với năm 2024; tổng sản lượng con giống được sản xuất năm 2025 ước đạt 392,5 tỷ giống các loại (đạt 100,8% so với năm 2024) đủ phục vụ nuôi trồng thủy sản. Giá trị kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2025 ước đạt trên 11 tỷ USD.

Phát triển giống thủy sản được xác định là khâu then chốt

Để không bỏ lỡ chuyến tàu tăng trưởng, xác lập kỷ lục mới trong thời gian tới, theo các chuyên gia việc nâng cao chất lượng giống thủy sản được coi là giải pháp then chốt, mang tính lâu dài để tái cơ cấu ngành thủy sản theo hướng hiệu quả, bền vững và có trách nhiệm.

Dự báo cho giai đoạn 2026-2030, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhận định, nuôi trồng thủy sản sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức do tác động của chiến tranh thương mại, xung đột địa chính trị, biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt. Đây là nguyên nhân gây ra những yếu tố bất lợi cho nuôi trồng thủy sản, tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh và gây khó khăn cho sản xuất. Bên cạnh đó, dịch bệnh trên con giống cũng được dự báo diễn biến phức tạp, gây khó khăn cho sản xuất.

Giá trị kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2025 ước đạt trên 11 tỷ USD. Ảnh minh họa.

Các quốc gia sản xuất thủy sản lớn như Ấn Độ, Ecuador, Trung Quốc, Thái Lan sẽ tiếp tục đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu, tạo áp lực cạnh tranh lớn về giá đối với các sản phẩm chủ lực của Việt Nam như tôm, cá tra.

Theo Quyết định số 985/QĐ-TTg ngày 16/8/2022 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chương trình Quốc gia phát triển nuôi trồng thuỷ sản giai đoạn 2021-2030, mục tiêu đặt ra đến năm 2030 tổng sản lượng nuôi trồng thủy sản đạt 7,0 triệu tấn/năm, giá trị kim ngạch xuất khẩu đạt 12 tỷ USD/năm, tốc độ tăng trưởng giá trị nuôi trồng thủy sản đạt trung bình trên 4,5%/năm.

Để đạt được mục tiêu trên, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến yêu cầu các đơn vị, địa phương tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển giống thủy sản. Cục Thủy sản và Kiểm ngư tăng cường tham mưu chính sách, kiểm tra, giám sát chất lượng giống, xử lý nghiêm các vi phạm; đẩy mạnh nghiên cứu, chọn tạo giống chất lượng cao và quan trắc môi trường tại các vùng sản xuất giống trọng điểm.

Cục Chăn nuôi và Thú y được giao nhiệm vụ siết chặt công tác kiểm dịch, kiểm soát dịch bệnh, nghiên cứu phát triển vắc xin, đồng thời công khai kết quả kiểm dịch trên hệ thống dữ liệu quốc gia. Vụ Khoa học và Công nghệ, Vụ Kế hoạch - Tài chính ưu tiên bố trí nguồn lực cho các chương trình nghiên cứu, đầu tư hạ tầng vùng sản xuất giống tập trung.

Đồng thời, đề nghị các địa phương tăng cường quản lý nguồn gốc con giống, đẩy mạnh kiểm tra, chứng nhận cơ sở đủ điều kiện sản xuất; các hội, hiệp hội và cơ sở sản xuất giống tuân thủ nghiêm quy định pháp luật, áp dụng an toàn sinh học, đẩy mạnh liên kết chuỗi nhằm giảm giá thành, nâng cao sức cạnh tranh.