 |
| Cần tăng cường các chương trình hỗ trợ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong nông nghiệp. |
Theo đại diện Công ty TNHH TM DV Sài Gòn Kim Hồng, ngành lúa gạo Việt Nam đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ nhằm đáp ứng đồng thời các mục tiêu: bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao giá trị hạt gạo, tăng thu nhập cho nông dân và giảm tác động tiêu cực đến môi trường. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và cơ giới hóa được xác định là những trụ cột quan trọng.
Tuy nhiên, thực tiễn sản xuất hiện nay cho thấy nhiều khâu trong canh tác lúa như giao sạ, thu hoạch… vẫn còn thiếu đồng bộ. Đơn cử, ở khâu thu hoạch, việc phụ thuộc vào lao động thủ công hoặc thiết bị lạc hậu gây thất thoát lớn sau thu hoạch, chất lượng lúa không đồng đều và rủi ro cao trước biến động thời tiết.
Từ thực tiễn đó, đại diện doanh nghiệp cho rằng việc đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ từ gieo sạ đến thu hoạch, với trọng tâm là máy sạ cụm và máy gặt tuốt (đập) liên hợp, là giải pháp thiết thực và phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất lúa theo hướng hiện đại và bền vững.
Trên cơ sở thực tiễn sản xuất, Công ty Sài Gòn Kim Hồng xác định định hướng trọng tâm trong thời gian tới là tập trung hỗ trợ nông dân, hợp tác xã và các đơn vị dịch vụ nông nghiệp đầu tư và sử dụng hiệu quả máy sạ cụm và máy gặt tuốt liên hợp.
Đồng thời kiến nghị có chính sách hỗ trợ đầu tư, vay vốn ưu đãi, mua trả chậm đối với các thiết bị cơ giới chủ lực; lồng ghép các giải pháp cơ giới hóa vào chương trình khuyến nông, cơ giới hóa và chuyển đổi xanh và tăng cường đào tạo kỹ thuật vận hành, bảo trì và bảo dưỡng máy móc nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng lâu dài.
Theo đại diện MEBI GROUP, một doanh nghiệp chăn nuôi, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trở thành điều kiện tất yếu để doanh nghiệp và ngành sản xuất nông nghiệp tồn tại và phát triển dài hạn, là trụ cột cho chiến lược phát triển bền vững. Thực tiễn triển khai cho thấy, khi chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được thực hiện đồng bộ, doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản trị, giảm rủi ro và chi phí dài hạn, nhà chăn nuôi tiếp cận tri thức, công nghệ và giải pháp hiệu quả hơn và sản phẩm nông nghiệp nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị và xây dựng được niềm tin thị trường.
Đại diện Nafoods Group cho biết, doanh nghiệp phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp xanh và bền vững với hệ thống vùng nguyên liệu trải dài từ Tây Bắc, Bắc Trung Bộ đến Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long.
Doanh nghiệp đồng hành cùng nông dân từ giống, canh tác, thu mua đến chế biến và xuất khẩu với các sản phẩm nông nghiệp tự nhiên, an toàn và chất lượng. Hiện Nafoods là nhà xuất khẩu chanh leo cô đặc lớn nhất thế giới, sản phẩm của doanh nghiệp đã xuất khẩu tới hơn 70 thị trường nhờ đáp ứng nhiều tiêu chuẩn quốc tế khắt khe.
Theo bà Trần Thị Hồng Lan, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Tổng hội Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam, nhận thức về chuyển đổi số trong nông nghiệp đã được cải thiện, tuy nhiên quá trình triển khai vẫn còn chậm.
Bà Lan cho biết, cả nước có hơn 20.000 hợp tác xã nông nghiệp nhưng chỉ khoảng 2.000 đơn vị ứng dụng công nghệ cao; tỷ lệ hợp tác xã sử dụng phần mềm hoặc công nghệ số mới đạt khoảng 10 -12%. Cùng với đó, hơn 90% doanh nghiệp nông nghiệp là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn hạn chế về vốn, nhân lực và năng lực công nghệ.
Các mô hình hiện nay chủ yếu dừng ở số hóa quản trị hoặc truy xuất nguồn gốc ở từng khâu riêng lẻ. Việc thiếu chuẩn dữ liệu và nền tảng dùng chung khiến các giải pháp khó liên thông trong chuỗi giá trị, hiệu quả kinh tế chưa đủ rõ để duy trì đầu tư dài hạn.
Từ thực tiễn đó, bà Lan kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện và triển khai thống nhất các nền tảng số dùng chung trong nông nghiệp, đặc biệt là hệ thống truy xuất nguồn gốc; quản lý vùng trồng, vùng nuôi; kết nối dữ liệu sản xuất với yêu cầu thị trường và xuất khẩu.
Theo bà Lan, việc chuẩn hóa và sử dụng thống nhất các nền tảng này sẽ giúp doanh nghiệp, hợp tác xã giảm chi phí đầu tư phân tán, nâng cao khả năng tuân thủ tiêu chuẩn và tăng tính minh bạch của chuỗi giá trị nông sản.
Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ cần tăng cường các chương trình hỗ trợ chuyển đổi số trong nông nghiệp theo hướng chuẩn hóa dữ liệu đầu vào tối thiểu; phát triển các nền tảng mở, dễ tiếp cận với doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã; có cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ cho các tổ chức xã hội – nghề nghiệp tham gia triển khai, đánh giá và lan tỏa mô hình hiệu quả từ thực tiễn sản xuất. Cách tiếp cận này sẽ góp phần rút ngắn khoảng cách từ chính sách đến thực tiễn, đồng thời giảm chi phí thử – sai cho doanh nghiệp và hợp tác xã.
