 |
| Ảnh minh họa có sự hỗ trợ bởi AI. |
EU đưa tên gọi thịt vào diện quy định riêng
EU là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), 8 tháng năm 2026, Việt Nam xuất siêu sang EU 31,4 tỷ USD, tăng 22,8% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh thương mại tiếp tục mở rộng, những thay đổi về cách gọi và giới thiệu sản phẩm tại thị trường này đang đặt ra yêu cầu mới đối với doanh nghiệp thực phẩm Việt Nam, nhất là nhóm sản phẩm chay, thực phẩm có nguồn gốc thực vật và sản phẩm thay thế thịt.
|
Quy định 2026/1739 được Nghị viện châu Âu và Hội đồng EU ban hành ngày 8/7/2026, có hiệu lực từ ngày 18/8/2026. Riêng các quy định về tên gọi thịt và sản phẩm thịt sẽ được áp dụng từ ngày 19/8/2029, tạo khoảng thời gian để doanh nghiệp chuẩn bị và điều chỉnh sản phẩm.
Theo quy định mới, thuật ngữ “meat” cùng 31 thuật ngữ liên quan đến thịt và các phần của thịt được dành riêng cho sản phẩm thịt ở tất cả các giai đoạn tiếp thị. Danh sách này gồm các tên gọi như: beef, veal, pork, poultry, chicken, turkey, duck, goose, lamb, mutton, ovine, goat và các thuật ngữ chỉ phần thịt như drumstick, tenderloin, sirloin, flank, loin, ribs, shoulder, shank, chop, wing, breast, thigh, brisket, ribeye, T-bone, rump, bacon, steak, liver.
Đáng chú ý, quy định cũng đặt giới hạn đối với việc sử dụng những thuật ngữ này để gọi một số loại thực phẩm được tạo ra từ nuôi cấy tế bào hoặc mô thuộc phạm vi điều chỉnh của Quy định 2015/2283.
Với doanh nghiệp Việt Nam, theo ông Nguyễn Ngọc Linh, Giám đốc Thương hiệu Easy Export, Viện Phát triển bền vững và Kinh tế số, vấn đề cần quan tâm trước hết là cách đặt tên sản phẩm khi đưa vào thị trường EU. Những sản phẩm có tên chứa các thuật ngữ như: chicken, beef, pork, bacon hoặc steak cần được rà soát theo từng trường hợp.
Theo ông, doanh nghiệp cũng không nên cho rằng, việc bổ sung các cụm từ như: vegan, vegetarian hoặc plant-based vào tên sản phẩm sẽ mặc nhiên cho phép sử dụng các thuật ngữ vốn được dành riêng cho thịt.
Chung quan điểm, TS. Khúc Đại Long (Phó Trưởng khoa Marketing, Trường Đại học Thương mại) cho rằng, phạm vi rà soát cũng không nên dừng ở một dòng chữ trên bao bì. Theo ông, tên sản phẩm thường xuất hiện đồng thời trên nhãn hàng hóa, bao bì, tài liệu giới thiệu, danh mục sản phẩm, website, gian hàng thương mại điện tử, nội dung quảng cáo và hồ sơ giao dịch với nhà nhập khẩu, nhà phân phối.
Điều này càng đáng lưu ý khi hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển. “Một sản phẩm được sản xuất, đóng gói tại Việt Nam có thể được giới thiệu và bán trực tuyến tại EU thông qua nhiều kênh, với tên gọi xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau”, TS. Long cho hay.
Vì vậy, theo chuyên gia, nếu doanh nghiệp chỉ thay đổi tên trên bao bì nhưng vẫn duy trì cách gọi cũ trên website, danh mục sản phẩm hoặc nền tảng bán hàng, thông tin về cùng một sản phẩm có thể không thống nhất. Việc rà soát cần được thực hiện đồng bộ trên các kênh mà người tiêu dùng và đối tác tại EU tiếp cận.
Theo TS. Long, Quy định 2026/1739 không chỉ liên quan đến nhà sản xuất trong EU. Văn bản đề cập đến sản phẩm được “imported into the Union”, tức sản phẩm nhập khẩu vào EU. Do đó, doanh nghiệp Việt Nam đưa sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh vào thị trường EU cần tính đến yêu cầu về tên gọi ngay trong quá trình chuẩn bị hàng hóa, bao bì và hồ sơ tiếp thị.
Doanh nghiệp Việt Nam cần làm gì?
Quy định mới được đưa ra trong bối cảnh quan hệ thương mại Việt Nam - EU tiếp tục mở rộng. Theo Ủy ban châu Âu (EC), Việt Nam là đối tác thương mại hàng hóa lớn thứ 14 của EU trên toàn cầu và lớn nhất của EU trong ASEAN. Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại hàng hóa EU - Việt Nam đạt 76 tỷ Euro.
Trong lĩnh vực nông sản, thực phẩm, dòng thương mại cũng duy trì đà tăng. EC cho biết, năm 2025, nhập khẩu nông sản, thực phẩm của EU đạt mức kỷ lục 188,6 tỷ euro. Trong 5 tháng đầu năm 2026, nhập khẩu nhóm hàng này từ Việt Nam tăng 9%, tương ứng thêm 213 triệu Euro. Cùng thời gian, nhập khẩu thịt bò và thịt bê của EU tăng 330 triệu Euro, tương đương 28%.
Những số liệu trên cho thấy, quy mô thị trường thực phẩm EU và hoạt động nhập khẩu ở mức lớn. Với doanh nghiệp Việt Nam, quy định mới về tên gọi vì vậy cần được đặt trong tổng thể các điều kiện tiếp cận thị trường, cùng với yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và thông tin hàng hóa.
Một nội dung đáng chú ý của Quy định 2026/1739 là cơ chế chuyển tiếp. Theo Điều 4, những sản phẩm chưa đáp ứng quy định mới về tên gọi nhưng đã được sản xuất tại EU hoặc nhập khẩu vào EU trước ngày 19/8/2029 vẫn có thể tiếp tục được đưa ra thị trường cho đến khi hết hàng tồn kho hoặc đến ngày 19/8/2032, tùy thời điểm nào đến trước.
Theo ông Nguyễn Ngọc Linh, đối với doanh nghiệp Việt Nam, mốc nhập khẩu hàng vào EU trước ngày 19/8/2029 cần được tính đến trong kế hoạch sản xuất, đóng gói, vận chuyển và phân phối. Đây là vấn đề đáng lưu ý với những sản phẩm có thời gian sản xuất, vận chuyển và tiêu thụ kéo dài.
Chuyên gia cho rằng, việc thay đổi tên sản phẩm hoặc bao bì không chỉ dừng ở khâu thiết kế. Doanh nghiệp có thể phải xử lý lượng bao bì đã in, hợp đồng với đơn vị cung cấp, hồ sơ sản phẩm, tài liệu bán hàng và hệ thống phân phối. Vì vậy, việc xác định sớm những sản phẩm có khả năng phải điều chỉnh sẽ giúp doanh nghiệp có thêm thời gian xây dựng phương án phù hợp.
Được biết, Quy định 2026/1739 đồng thời trao quyền cho EC ban hành văn bản ủy quyền cho phép một số ngoại lệ đối với tên gọi dành riêng cho sản phẩm thịt. “Ngoại lệ có thể được xem xét khi bản chất chính xác của sản phẩm đã rõ ràng do tên gọi được sử dụng lâu dài và không có khả năng gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng”, ông Linh thông tin.
Do vậy, từ nay đến thời điểm các quy định áp dụng, doanh nghiệp Việt Nam cần tiếp tục cập nhật các văn bản hướng dẫn, quy định chi tiết và những ngoại lệ được EU ban hành.
Theo TS. Khúc Đại Long, bước chuẩn bị có thể bắt đầu từ việc lập danh mục sản phẩm đang xuất khẩu hoặc dự kiến xuất khẩu sang EU, xác định những tên gọi có chứa các thuật ngữ thuộc danh sách 31 từ được dành riêng, sau đó rà soát cách sử dụng trên nhãn, bao bì, website, sàn thương mại điện tử, tài liệu bán hàng và nội dung quảng bá.
Với thực phẩm chay, sản phẩm có nguồn gốc thực vật và sản phẩm thay thế thịt, việc xem xét cần được thực hiện theo từng tên gọi, từng sản phẩm và trên cơ sở chính văn bản của EU cùng hướng dẫn thực thi liên quan. Không nên áp dụng một cách hiểu chung cho toàn bộ nhóm sản phẩm.
Trong bối cảnh Việt Nam đã xuất khẩu hơn 56 tỷ USD hàng hóa sang EU trong năm 2025, những thay đổi bắt đầu áp dụng từ năm 2029 là nội dung doanh nghiệp thực phẩm xuất khẩu cần đưa vào kế hoạch chuẩn bị thị trường, đặc biệt đối với các sản phẩm sử dụng tên gọi liên quan đến thịt.
