Khu vực FDI tiếp tục là lực kéo thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu

Nhà máy bán dẫn Amkor Technology - một dự án FDI trong lĩnh vực công nghệ cao tại Khu công nghiệp Yên Phong, Bắc Ninh. Ảnh: Thái Bình.

Gần 80% kim ngạch xuất khẩu đến từ khu vực FDI

Từ số liệu thống kê của Cục Hải quan cho thấy, bức tranh xuất nhập khẩu 8 tháng năm 2026 cho thấy quy mô thương mại hàng hóa của Việt Nam tiếp tục mở rộng mạnh, với tổng kim ngạch đạt 770,14 tỷ USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, xuất khẩu đạt 374,84 tỷ USD, tăng 22,4%. Đáng chú ý, đây là mức cao nhất của 8 tháng từ trước đến nay.

Trong kết quả chung đó, dấu ấn của khu vực FDI đặc biệt rõ nét với kim ngạch đạt 299,53 tỷ USD, tăng 27% (tương ứng tăng 63,65 tỷ USD) so với cùng kỳ năm 2025 và chiếm tới 79,9% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.

Như vậy, cứ 10 USD hàng hóa Việt Nam xuất khẩu ra thị trường quốc tế thì có khoảng 8 USD đến từ khu vực doanh nghiệp FDI.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở tỷ trọng mà còn ở tốc độ tăng trưởng. Trong khi xuất khẩu của khu vực kinh tế trong nước chỉ tăng 7,4%, thì ngược lại khu vực FDI tăng tới 26,9%.

Quy mô kim ngạch và khoảng cách về tốc độ tăng trưởng cho thấy khu vực FDI đang tiếp tục là một trong những lực kéo quan trọng của tăng trưởng xuất khẩu.

Nếu nhìn rộng hơn vào cơ cấu hàng hóa, vai trò này càng rõ. Trong 8 tháng năm 2026, nhóm hàng công nghiệp chế biến đạt 338 tỷ USD, chiếm 90,2% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.

Trong số những nhóm hàng có quy mô lớn nhất có điện tử, máy tính và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng; điện thoại và linh kiệ, đây đều là những lĩnh vực có sự hiện diện mạnh của các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp FDI.

Nổi bật như, xuất khẩu điện tử, máy tính và linh kiện của cả nước trong 8 tháng đạt hơn 101 tỷ USD, thì doanh nghiệp FDI chiếm đến 99,4%.

Tương tự, máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 47,29 tỷ USD, thì doanh nghiệp FDI chiếm 95,4%; điện thoại và linh kiện đạt 45,59 tỷ USD, và tỷ trọng của doanh nghiệp FDI còn lên đến 99,9%...

Thậm chí, những nhóm hàng chủ lực mà trước đây doanh nghiệp Việt Nam có ưu thế như dệt may, giày dép, gỗ và sản phẩm gỗ… thì hiện nay cũng đã có sự vươn lên đáng kể của doanh nghiệp FDI.

Cụ thể, doanh nghiệp FDI chiếm 63,4% kim ngạch xuất khẩu dệt may cả nước trong8 tháng qua. Con số này với giày dép là 81,7%; gỗ và sản phẩm gỗ là 46,3%...

Điểm qua những con số nêu trên cho thấy doanh nghiệp FDI không đơn thuần bổ sung vốn cho nền kinh tế, giải quyết việc làm cho người dân…, mà đã trở thành một cấu phần quan trọng trong năng lực sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam và cũng góp phần quan trọng để nâng cao vai trò của nước ta trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hoạt động xất nhập khẩu tại khu vực cảng Hải Phòng. Ảnh: Công ty CP cảng Hải Phòng.

Doanh nghiệp FDI tiếp tục mở rộng sản xuất

Sự gia tăng quy mô xuất khẩu của khu vực FDI không phải kết quả của một yếu tố đơn lẻ. Đó là kết quả của quá trình tích lũy đầu tư, mở rộng năng lực sản xuất và hội tụ nhiều lợi thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Trước hết là dòng vốn FDI tiếp tục tăng mạnh. Tính từ đầu năm đến hết tháng 8/2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đã đạt 40,63 tỷ USD, tăng tới 55,4% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, vốn FDI thực hiện ước đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12%.

Việc vốn thực hiện tiếp tục tăng cho thấy dòng vốn không chỉ dừng ở cam kết mà đang được chuyển hóa thành nhà máy, dây chuyền sản xuất, thiết bị và năng lực sản xuất thực tế. Khi năng lực sản xuất được mở rộng, năng lực xuất khẩu cũng được mở rộng theo.

Việc các nhà đầu tư nước ngoài ngày càng quan tâm đến Việt Nam cho thấy nước ta đang có vị trí ngày càng quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia.

Thực tế, hiện nay, nền kinh tế Việt Nam có độ mở lớn và là đối tác thương mại với hơn 200 quốc gia, vùng lãnh thổ, trong đó Việt Nam cũng đã tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương và đa phương.

Một yếu tổ không thể không nhắc đến để thu hút các nhà đầu tư quốc tế đến Việt Nam chính là những nỗ lực cải cách, tạo thuận lợi thương mại của Chính phủ và các bộ, ngành và địa phương.

Đại diện Công ty TNHH UJU VINA Thái Nguyên (doanh nghiệp FDI của Hàn Quốc, nằm tại KCN Điềm Thụy, tỉnh Thái Nguyên) cho biết: Để giúp công ty “an cư lạc nghiệp” và phát triển tại Thái Nguyên không thể không nhắc đến sự đồng hành của cơ quan Hải quan, cụ thể là Hải quan Thái Nguyên (Chi cục Hải quan khu vực V).

Từ khi công ty xúc tiến đầu tư đến quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh, đã luôn nhận được nhiều sự hỗ trợ nhiệt tình, hiệu quả từ Hải quan Thái Nguyên. Cơ quan Hải quan luôn hướng dẫn kịp thời các quy định và chính sách mới liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu máy móc, thiết bị đến nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất và xuất khẩu sản phẩm...

Đồng thời, trong quá trình làm thủ tục hải quan, doanh nghiệp cũng được hỗ trợ giải đáp các vướng mắc, giúp việc thông quan hàng hóa diễn ra thuận lợi và đúng quy định.

Theo ông Nguyễn Hải Minh, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu, Việt Nam hiện nay đang được nhìn nhận là một trong những điểm đến đầu tư hấp dẫn nhất khu vực.

Khảo sát gần nhất của EuroCham cho thấy, 93% lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu đánh giá Việt Nam là điểm đến đầu tư hấp dẫn.

Điều quan trọng là doanh nghiệp châu Âu hiện nay không còn nhìn Việt Nam chỉ như một thị trường có chi phí cạnh tranh. Việt Nam đang dần được nhìn nhận là một trung tâm sản xuất, logistics và xuất khẩu chiến lược trong dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ.