 |
| Cước vận tải container tăng mạnh trong thời gian qua. Ảnh: T.H |
Cước vận tải tăng mạnh trên các tuyến xuất khẩu chủ lực
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), giá cước vận chuyển container trên các tuyến xuất khẩu trọng điểm tiếp tục tăng mạnh trong đầu tháng 7/2026.
Cụ thể, giá cước tuyến Viễn Đông đi Bờ Tây Bắc Mỹ khoảng 7.072 USD/FEU, tăng 5,6% so với tuần trước và tăng tới 66,6% so với một tháng trước. Trong khi đó, giá cước tuyến Viễn Đông đi Bắc Âu khoảng 5.457 USD/FEU, tăng 0,5% theo tuần và tăng 42,6% theo tháng.
Diễn biến này cho thấy chi phí vận chuyển hàng hóa từ châu Á đến hai thị trường xuất khẩu lớn vẫn duy trì ở mặt bằng cao, tạo thêm áp lực đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là nhóm hàng thủy sản có chi phí logistics lớn.
Theo VASEP, tuyến xuyên Thái Bình Dương tiếp tục là khu vực có nhu cầu vận chuyển mạnh nhất. Một trong những nguyên nhân chính là các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ đẩy nhanh tiến độ đưa hàng về trước những thay đổi có thể xảy ra trong chính sách thương mại và thuế quan.
Các đợt điều chỉnh giá cước và phụ phí vào đầu tháng 7 nhìn chung đã được thị trường hấp thụ, đưa mặt bằng cước lên mức cao hơn. Tuy nhiên, tốc độ tăng cước trên tuyến đi Bờ Tây Hoa Kỳ đã chậm lại so với cuối tháng 6, trong khi giá cước đi Bờ Đông có xu hướng ổn định hơn.
Ở chiều cung, năng lực vận tải trên tuyến châu Á - Bắc Mỹ đang được cải thiện khi một số hãng tàu khôi phục dịch vụ hoặc bổ sung các chuyến tăng cường. Công suất vận chuyển đi Bờ Tây Hoa Kỳ hiện đã tiến sát vùng cao kỷ lục, qua đó làm gia tăng khả năng giá cước sẽ điều chỉnh khi nhu cầu giao hàng sớm giảm xuống.
Theo đánh giá của VASEP, trong ngắn hạn, cước vận chuyển đi Bờ Tây Hoa Kỳ vẫn có thể duy trì ở mức cao nhưng cũng là tuyến có khả năng điều chỉnh sớm hơn nhờ hành trình ngắn và khả năng bổ sung công suất của các hãng tàu. Trong khi đó, tuyến đi Bờ Đông được dự báo sẽ duy trì mức giá cao lâu hơn do hành trình dài, nhu cầu sử dụng tàu lớn và những hạn chế trong khai thác qua Kênh đào Panama.
Chủ động kế hoạch vận chuyển để giảm áp lực chi phí
Đối với thị trường châu Âu, VASEP cho rằng, giá cước trên tuyến châu Á - châu Âu vẫn được hỗ trợ bởi mùa cao điểm vận chuyển, tình trạng ùn tắc tại một số cảng trung chuyển lớn cũng như những bất ổn liên quan đến tuyến hàng hải qua Biển Đỏ.
Tuy nhiên, thị trường cũng đã xuất hiện những tín hiệu mới khi báo giá giữa các hãng tàu có sự chênh lệch đáng kể. Theo VASEP, điều này cho thấy thị trường không còn đồng thuận hoàn toàn về khả năng tiếp tục tăng giá trong nửa cuối tháng 7.
Trong đó, tuyến Địa Trung Hải được đánh giá ổn định hơn tuyến Bắc Âu nhờ hành trình dài hơn, nhu cầu tại khu vực Đông Địa Trung Hải cùng những tác động từ tình hình Biển Đỏ. Ngược lại, Bắc Âu được xem là một trong những tuyến có khả năng điều chỉnh sớm nếu lượng hàng đặt chỗ mới giảm và nguồn cung vận tải tiếp tục được bổ sung.
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản, sự phân hóa về mức giá giữa các hãng tàu có thể tạo thêm cơ hội để so sánh báo giá, đàm phán điều kiện vận chuyển và lựa chọn lịch tàu phù hợp thay vì chấp nhận ngay mức giá chào đầu tiên.
Một diễn biến đáng chú ý khác là hai hãng tàu Maersk và Hapag-Lloyd đang từng bước đưa một số dịch vụ trở lại hành lang Kênh đào Suez - Biển Đỏ thay vì tiếp tục đi vòng qua Mũi Hảo Vọng.
Theo VASEP, việc khôi phục tuyến vận tải qua Kênh đào Suez có thể rút ngắn đáng kể hành trình, giảm thời gian vận chuyển và nâng cao hiệu suất khai thác đội tàu. Với cùng số lượng tàu, các hãng có thể thực hiện nhiều chuyến hơn hoặc điều chuyển một phần sức chở sang các tuyến vận tải khác.
Trong ngắn hạn, số lượng tuyến quay trở lại Kênh đào Suez vẫn chưa đủ lớn để tạo ra lượng công suất dư đáng kể. Tuy nhiên, nếu ngày càng nhiều hãng tàu khôi phục hành trình qua tuyến này, sức chở hiệu dụng trên thị trường có thể tăng nhanh, mở ra khả năng cước vận chuyển hạ nhiệt trong nửa cuối năm.
Đây được xem là tín hiệu tích cực đối với các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản, đặc biệt là những doanh nghiệp có tỷ trọng chi phí logistics cao hoặc thường xuyên xuất khẩu hàng đông lạnh sang thị trường châu Âu và Hoa Kỳ.
Dù vậy, VASEP cũng lưu ý tiến độ khôi phục vận tải qua Kênh đào Suez vẫn phụ thuộc lớn vào tình hình an ninh tại Biển Đỏ. Bất kỳ diễn biến căng thẳng mới nào cũng có thể khiến các hãng tàu tiếp tục lựa chọn tuyến đi vòng qua Mũi Hảo Vọng, kéo dài hành trình và duy trì giá cước ở mức cao.
Với đặc thù hàng đông lạnh đòi hỏi kiểm soát nghiêm ngặt về nhiệt độ và thời gian giao hàng, doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản cần chủ động giữ chỗ và xác nhận container lạnh sớm, nhất là đối với các lô hàng đi Hoa Kỳ và châu Âu trong mùa cao điểm.
Doanh nghiệp có thể ưu tiên thỏa thuận giá trong ngắn hạn, đồng thời cân nhắc kỹ trước khi khóa cước dài hạn ở mức quá cao. Bên cạnh đó, các điều khoản về phụ phí, thời gian miễn lưu container, lịch cắt máng, cảng chuyển tải cũng như phương án xử lý khi lịch tàu thay đổi cần được rà soát kỹ nhằm hạn chế các chi phí phát sinh.
