| Nhiều giải pháp ngăn chặn hàng giả, hàng lậu tại thị trường nội địa Đề xuất sửa 4 luật để ngăn chặn hàng giả Ngăn chặn hàng giả và trách nhiệm của sàn thương mại điện tử |
![]() |
| Ảnh minh hoạ. |
Chỉ thị số 02 của Thủ tướng Chính phủ đã chỉ ra rằng, mặc dù công tác thực thi quyền SHTT thời gian qua đã có chuyển biến tích cực, nhưng tình trạng xâm phạm quyền SHTT vẫn diễn ra phức tạp, tinh vi trong cả thương mại truyền thống và TMĐT. Để khắc phục tình trạng này, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương quyết liệt tổ chức thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực và hiệu quả thực thi quyền SHTT, đồng thời tăng cường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Theo định hướng của Chính phủ, việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền SHTT và ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, blockchain trong phát hiện và truy xuất nguồn gốc hàng hóa sẽ là công cụ hỗ trợ quan trọng đối với việc kiểm soát và xử lý các hành vi xâm phạm quyền SHTT trong thời gian tới.
Tập trung rà soát lĩnh vực, ngành hàng và khu vực có nguy cơ cao
Thực hiện Chỉ thị số 02 của Thủ tướng Chính phủ, hàng loạt kế hoạch kiểm tra thị trường, kiểm soát xuất nhập khẩu và điều tra các hành vi xâm phạm quyền SHTT đã được nhiều địa phương, bộ, ban ngành ban hành.
Trọng tâm của các biện pháp là phát hiện và xử lý hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái; các hành vi sử dụng trái phép nhãn hiệu, bản quyền hoặc kiểu dáng công nghiệp; đồng thời, ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc hàng hóa, hỗ trợ nhận diện dấu hiệu vi phạm trên môi trường số.
TP. Hải Phòng là một trong những địa phương triển khai sớm các yêu cầu của Chỉ thị. UBND thành phố đã ban hành văn bản chỉ đạo các sở, ngành và chính quyền địa phương tăng cường thực thi quyền SHTT theo phương châm “6 rõ”: “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”.
Theo chỉ đạo này, người đứng đầu cơ quan, đơn vị hoặc địa phương phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng xâm phạm quyền SHTT trong phạm vi quản lý; cơ quan chuyên môn trên địa bàn phải chủ động rà soát những lĩnh vực, ngành hàng và khu vực có nguy cơ cao phát sinh vi phạm để tổ chức kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời.
Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng được giao chủ trì nghiên cứu, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành trong bảo vệ quyền SHTT. Cơ quan này có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp và các tổ chức liên quan trong quá trình đăng ký, quản lý và bảo vệ tài sản trí tuệ.
Lực lượng Quản lý thị trường thành phố cũng chủ động, tập trung kiểm tra, xử lý các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng hóa xâm phạm quyền SHTT gắn với các đợt cao điểm đấu tranh gắn với phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, đặc biệt tại các kênh kinh doanh trực tuyến.
Tăng cường ứng dụng công nghệ kiểm soát chặt hành vi vi phạm
Tại tỉnh Cao Bằng, Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả của tỉnh đã triển khai Chỉ thị số 02 nhằm kịp thời đấu tranh, ngăn chặn và hạn chế tình trạng xâm phạm quyền SHTT, qua đó bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.
Theo kế hoạch, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh sẽ chủ trì rà soát những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực thi Luật SHTT và các quy định liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp.
Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch của Cao Bằng là nghiên cứu ứng dụng các giải pháp công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo và công nghệ blockchain nhằm hỗ trợ phát hiện hành vi vi phạm, truy xuất nguồn gốc hàng hóa và bảo vệ quyền SHTT trên môi trường số.
Song song với đó, cơ quan chức năng của tỉnh cũng tăng cường phối hợp với lực lượng Công an và các đơn vị liên quan để xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác thực thi quyền SHTT theo hướng dẫn của các bộ, ngành trung ương.
Tại tỉnh Gia Lai, UBND tỉnh đã ban hành chỉ thị yêu cầu các sở, ngành và chính quyền cơ sở tăng cường thực thi quyền SHTT trên địa bàn. Theo chỉ đạo của UBND tỉnh, lực lượng Công an được giao ưu tiên điều tra các vụ sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái quy mô lớn hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho môi trường kinh doanh và sức khỏe người tiêu dùng; tăng cường kiểm soát các hành vi vi phạm trên không gian mạng và hoạt động kinh doanh ẩn danh trên các nền tảng TMĐT.
Bên cạnh các biện pháp kiểm tra và xử lý vi phạm, nhiều địa phương cũng chú trọng công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp về bảo vệ quyền SHTT. Cơ quan thông tin, báo chí được khuyến khích tăng thời lượng phổ biến pháp luật, đồng thời phản ánh các phương thức, thủ đoạn vi phạm mới để người dân nâng cao cảnh giác.
Chính quyền cấp xã, phường cũng chủ động nắm bắt tình hình địa bàn, phát hiện sớm các điểm nóng về tàng trữ, buôn bán hàng giả, hàng nhái tại chợ, cửa hàng tiện lợi và các hộ kinh doanh cá thể.
Việc các địa phương đồng loạt triển khai các biện pháp tăng cường thực thi quyền SHTT được kỳ vọng sẽ góp phần kiểm soát chặt chẽ hơn tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và người tiêu dùng, qua đó, tạo môi trường kinh doanh minh bạch và cạnh tranh lành mạnh.