 |
| Thực phẩm không hóa đơn chứng từ do Quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh bắt giữ |
Chuyển Công an điều tra nhiều vụ vi phạm
Thông tin về thực trạng kinh doanh hàng giả trên thị trường, ông Nguyễn Quang Huy – Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh cho biết, tình trạng mua bán hàng giả, hàng kém chất lượng ngày càng phổ biến và diễn biến phức tạp, đặc biệt trong dịp cao điểm cận Tết. Các đối tượng thường sử dụng tài khoản ẩn danh, quảng cáo sai lệch để đánh vào tâm lý chuộng giá rẻ của người tiêu dùng.
Qua công tác nghiệp vụ, đơn vị đã phát hiện nhiều kho hàng lậu được tổ chức tinh vi, nơi sản xuất và đóng gói tách biệt hoàn toàn nhằm đối phó với lực lượng chức năng. Theo ông Huy, năm 2025, Chi cục Quản ký thị trường TP. Hồ Chí Minh đã kiểm tra và xử lý 268 vụ vi phạm về thực phẩm, tạm giữ 301.387 đơn vị sản phẩm và 121 tấn thực phẩm các loại không có hóa đơn chứng từ, không rõ nguồn gốc xuất xứ; đơn vị đã xử phạt hành chính với số tiền hơn 3,7 tỷ đồng.
Đáng chú ý, nhiều vụ việc vi phạm có tính chất nghiêm trọng đã bị phát hiện với số lượng tang vật lớn, trong đó có các mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người như thực phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và đơn vị đã chuyển cơ quan điều tra Công an TP. Hồ Chí Minh nhiều vụ việc có dấu hiệu tội phạm.
Chia sẻ về sự bùng nổ hành vi vi phạm trên môi trường số, Thượng tá Hồ Thọ Hải – Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an TP. Hồ Chí Minh cho biết, các đối tượng thường núp bóng dưới danh nghĩa “hàng xách tay”, “đặc sản vùng miền” hay “hàng nhà làm” rao bán trên Facebook, TikTok để dẫn dụ khách hàng. Nhiều trang bán hàng còn tổ chức livestream ăn thử hoặc lợi dụng hình ảnh nghệ sĩ, người nổi tiếng (KOLs) để thổi phồng công dụng sản phẩm.
Trước thực trạng hoạt động mua sắm đang dịch chuyển nhanh sang môi trường trực tuyến, nơi các yếu tố nhận diện hàng hóa trở nên mơ hồ và khó kiểm soát, bà Lý Kim Chi- Chủ tịch Hiệp hội Lương thực thực phẩm TP. Hồ Chí Minh cho rằng, thách thức về an toàn thực phẩm hiện nay không nằm ở điểm bán, mà ở tốc độ lan truyền thông tin trên không gian số. Chỉ trong vài giờ, một sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể bán ra hàng nghìn đơn thông qua các phiên livestream, trong khi một thông tin sai lệch có thể nhanh chóng làm tổn hại uy tín của cả một ngành hàng.
Bà Chi cho biết, doanh nghiệp làm ăn chân chính đang phải gánh chịu tác động kép. Một mặt, họ phải đầu tư lớn cho mô hình sản xuất, truy xuất nguồn gốc và tuân thủ quy định. Mặt khác, họ phải cạnh tranh bất bình đẳng với hàng giả, hàng nhái được quảng cáo sai sự thật, với giá rẻ.
Hành lang pháp lý mới mạnh mẽ
Ngày 10/12/2025, Quốc hội thông qua Luật Thương mại điện tử 2025, tạo ra một hành lang pháp lý mới, mạnh mẽ hơn, chặt chẽ hơn cho quản lý hoạt động thương mại trên nền tảng số. Điều đó khẳng định lần nữa, “cuộc chiến” chống hàng giả không còn là câu chuyện riêng lẻ của một ngành hay một lực lượng, mà đã trở thành một nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, gắn chặt với mục tiêu phát triển bền vững của nền kinh tế.
Theo Chi cục Quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh, với quy định mới, thời gian tới bắt buộc định danh người bán và xác thực thông tin người bán trên các sàn thương mại điện tử. Người bán phải cung cấp đầy đủ thông tin đã được xác thực như căn cước công dân, mã số thuế cá nhân, doanh nghiệp, địa chỉ kho hàng thực tế và thông tin này phải được công khai trên các sàn thương mại điện tử.
Ông Nguyễn Quang Huy cho biết, đơn vị đang phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để kiểm soát chặt chẽ thị trường, trong đó đặc biệt quan tâm đến nhóm hàng thực phẩm. “Tuy nhiên, người dân cần trở thành những ‘người tiêu dùng thông thái’, tỉnh táo lựa chọn hàng hóa và tích cực tố giác sai phạm để cùng đẩy lùi vấn nạn này”, ông Huy nhấn mạnh.
Cùng quan điểm trên, Thượng tá Hồ Thọ Hải nhấn mạnh, pháp luật không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Mọi cá nhân, kể cả người nổi tiếng nếu vi phạm trong quảng cáo, kinh doanh thực phẩm đều phải chịu trách nhiệm nghiêm minh trước pháp luật. Thời gian qua, Công an TP. Hồ Chí Minh đã xử phạt hành chính, thậm chí xử lý hình sự nhiều trường hợp vi phạm trên không gian mạng.
Dưới góc độ quản lý chuyên ngành, PGS. TS Phạm Khánh Phong Lan – Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP. Hồ Chí Minh nhìn nhận rằng, dù nhận thức của xã hội đã chuyển dịch từ “ăn đủ” sang “ăn an toàn”, nhưng thực trạng vi phạm vẫn rất nhức nhối. Có những trường hợp cả một thôn, một xã cùng tham gia làm hàng giả và tìm cách tẩu tán ngay khi lực lượng chức năng xuất hiện.
Bà Lan thẳng thắn chia sẻ: “Xử phạt chỉ là giải pháp phần ngọn. Căn cơ nhất vẫn là tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp làm ăn chân chính có đầu ra ổn định. Việc mua thực phẩm rẻ, không rõ nguồn gốc hôm nay có thể phải trả giá bằng chính sức khỏe của gia đình và gánh nặng y tế trong tương lai".
Theo bà Lan, để xây dựng an toàn thực phẩm bền vững, cần sự phối hợp đồng bộ giữa việc siết chặt quản lý và thay đổi thói quen tiêu dùng.
