Hàng giả ngày càng tinh vi, doanh nghiệp cần chủ động phòng ngừa

Lực lượng Quản lý thị trường và Công an tỉnh Hưng Yên kiểm tra cơ sở kinh doanh hàng giả. Ảnh: dms.gov.vn

Hàng giả ngày càng đa dạng

Theo Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, các đối tượng đang lợi dụng tính ẩn danh của Internet để lập fanpage, tài khoản ảo, livestream bán hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc. Hàng hóa được tập kết tại các kho, sau đó chia nhỏ và vận chuyển qua các đơn vị giao hàng nhằm né tránh sự kiểm tra, kiểm soát.

Hàng giả cũng ngày càng đa dạng, từ thời trang, mỹ phẩm, điện tử đến thực phẩm chức năng, dược phẩm, vật tư y tế và hàng tiêu dùng thiết yếu, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và uy tín của các doanh nghiệp kinh doanh chân chính.

Trong khi đó, việc thu thập chứng cứ điện tử, xác minh danh tính đối tượng còn gặp nhiều khó khăn; hệ thống pháp luật chưa theo kịp những phương thức kinh doanh, bán hàng mới.

Việc chia sẻ dữ liệu truy xuất nguồn gốc, thông tin sản phẩm giữa các bộ, ngành và địa phương cũng còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả phát hiện, xác minh và xử lý vi phạm.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn biến phức tạp, với thủ đoạn ngày càng tinh vi trên cả môi trường truyền thống và thương mại điện tử.

Tình trạng buôn bán hàng giả, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu vẫn diễn ra công khai tại một số nơi. Nguyên nhân được xác định là công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại một số cơ quan, địa phương chưa thực sự quyết liệt; việc phối hợp, chia sẻ thông tin và ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong phát hiện, xử lý vi phạm còn hạn chế.

Kết quả đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong thời gian từ ngày 7/5/2026 đến ngày 29/8/2026 cho thấy, số vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bị phát hiện giảm từ 1.250 vụ xuống còn 1.134 vụ, giảm 116 vụ.

Số vụ bị xử lý hành chính 1.117 vụ. Trong đó, số tổ chức, cá nhân bị xử lý là 1.107, giảm 54 tổ chức, cá nhân.

Đáng chú ý, số vụ án có quyết định khởi tố tăng từ 50 vụ lên 76 vụ. Ngược lại, số vụ án được Tòa án thụ lý giảm 13 vụ, từ 21 vụ xuống còn 8 vụ; số vụ án được Tòa án xét xử giảm 3 vụ, từ 7 vụ với 9 bị cáo xuống còn 4 vụ với 7 bị cáo.

Chủ động nhận diện, phòng ngừa

Trong kỷ nguyên số, hàng hóa có thể được giới thiệu, quảng bá và giao dịch trên nhiều nền tảng, khiến yêu cầu nhận diện, kiểm chứng, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ giá trị thật của sản phẩm ngày càng cấp thiết.

Trước thực tế đó, việc tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp là cần thiết, qua đó triển khai các giải pháp giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong phòng, chống hàng giả.

Một trong những yêu cầu đặt ra là tăng cường nhận diện, truy xuất nguồn gốc và minh bạch thông tin sản phẩm, qua đó kết nối doanh nghiệp với các nguồn lực hỗ trợ phù hợp.

Theo PGS.TS Nguyễn Minh Vỹ, Giám đốc Trung tâm Công nghệ Chống hàng giả Việt Nam (ACT), sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, mạng xã hội và công nghệ số đang làm thay đổi cách hàng hóa được sản xuất, phân phối và tiếp cận người tiêu dùng.

Cùng với cơ hội mở rộng thị trường, doanh nghiệp cũng phải đối mặt với những phương thức mới khiến hàng giả, hàng kém chất lượng và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có thể xâm nhập, lưu thông trên thị trường.

Trong bối cảnh đó, công tác chống hàng giả không chỉ dừng ở việc kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm sau khi vụ việc xảy ra. Yêu cầu đặt ra là tăng cường phòng ngừa từ sớm, chủ động nhận diện hàng hóa, truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ để bảo vệ sản phẩm ngay từ khi đưa ra thị trường.

Theo PGS.TS Nguyễn Minh Vỹ, công tác này cần sự tham gia của nhiều chủ thể, từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức công nghệ, đơn vị phân phối đến người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, việc chia sẻ thông tin và tăng cường phối hợp giữa các bên có thể góp phần nâng cao khả năng nhận diện hàng hóa, bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp kinh doanh chân chính và người tiêu dùng.