Thứ hai 16/11/2026 19:17
Thời tiết: Hà Nội 28°C
Đà Nẵng 28°C
Cà Mau 26°C
Hải Phòng 26°C
TP Hồ Chí Minh 32°C
e-ISSN 3093-3501
Xuất nhập khẩu
aa

395 tỷ USD nhập khẩu và dòng chảy sản xuất trong nước

Ngô Kiến
Tám tháng năm 2026, Việt Nam nhập khẩu 395,3 tỷ USD hàng hóa, tăng 35,3% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, hơn 94% trong số này là máy móc, thiết bị, nguyên liệu và các loại tư liệu sản xuất. Đằng sau dòng hàng nhập khẩu phục vụ sản xuất là câu chuyện về năng lực của doanh nghiệp Việt, từ sử dụng máy móc, nguyên liệu đến từng bước tham gia sâu hơn vào những công đoạn tạo ra giá trị.
395 tỷ USD nhập khẩu và dòng chảy sản xuất trong nước
Ảnh minh họa có sự hỗ trợ bởi AI.

Nhập khẩu tăng cùng nhịp sản xuất

395,3 tỷ USD là quy mô nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 8 tháng năm 2026, trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 770,14 tỷ USD. Nhập khẩu tăng 35,3%, cao hơn tốc độ tăng 22,4% của xuất khẩu.

395 tỷ USD nhập khẩu và dòng chảy sản xuất trong nước

Khoảng cách từ kết quả nghiên cứu đến sản phẩm thực tế vẫn là một vấn đề cần được giải quyết. Quá trình này còn có các bước thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ, xây dựng tiêu chuẩn, đầu tư sản xuất rồi mới đưa sản phẩm ra thị trường.

Ông Hoàng Ninh

Điểm đáng chú ý nằm ở cơ cấu hàng hóa. Theo Cục Thống kê, Bộ Tài chính, nhóm tư liệu sản xuất chiếm 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu, tương đương khoảng 372 tỷ USD. Trong đó, máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng chiếm 57,6%; nguyên, nhiên, vật liệu chiếm 36,5%. Hàng tiêu dùng chiếm 5,9%.

Cơ cấu này cho thấy phần lớn hàng hóa nhập khẩu đang đi vào hoạt động sản xuất, thay vì chủ yếu phục vụ tiêu dùng. Đây cũng là đặc điểm gắn với quá trình mở rộng sản xuất, đầu tư và tham gia các chuỗi cung ứng.

Nhìn từ phía doanh nghiệp, việc nhập khẩu máy móc, thiết bị hay nguyên liệu vì vậy không đơn thuần là câu chuyện mua hàng từ bên ngoài. Quan trọng hơn là sau khi đưa những đầu vào này vào sản xuất, doanh nghiệp có thể tạo thêm bao nhiêu giá trị trong nước.

Câu chuyện này có thể nhìn khá rõ từ ngành thiết bị điện. Ông Nguyễn Hải Quân, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh - CTCP (EEMC) chia sẻ: Theo tôi, khâu khó nhất đối với một doanh nghiệp là ở khâu chuyển hóa. Từ việc đi mua công nghệ sang tự chủ công nghệ. Đó chính là làm theo những cái có sẵn sang tự mình làm chủ, làm được cái tương tự.

Theo ông Quân, để phát triển máy biến áp 500 kV - 3×300 MVA, doanh nghiệp phải tích lũy nhiều năng lực cùng lúc, từ thiết kế, mô phỏng, chế tạo đến thử nghiệm và quản lý chất lượng. Đây là quá trình tích lũy qua nhiều năm, chứ không chỉ bắt đầu từ việc đầu tư thêm một thiết bị hay tiếp nhận một công nghệ mới.

Cách nhìn này cho thấy một khía cạnh khác của nhập khẩu. Một dây chuyền, một thiết bị hay một phần công nghệ được đưa vào Việt Nam có thể là điểm bắt đầu cho quá trình học hỏi, cải tiến và phát triển năng lực sản xuất. Giá trị tạo ra vì thế không chỉ nằm ở chính hàng hóa nhập khẩu mà còn ở những công đoạn doanh nghiệp có thể đảm nhận sau đó.

TS. Vũ Văn Khoa, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cơ khí cho rằng, khi lựa chọn công nghệ để phát triển, cần cân nhắc mức độ sẵn sàng của công nghệ, quy mô thị trường và năng lực hiện có. Theo ông Khoa, những khâu về thiết kế, công nghệ lõi và các công đoạn tạo ra giá trị gia tăng cao là những phần cần được chú ý.

Làm gì để nâng giá trị trong nước?

Quy mô nhập khẩu tăng cùng với sự mở rộng của sản xuất cũng thể hiện ở nhiều nhóm hàng công nghiệp. Tám tháng năm 2026, nhập khẩu điện tử, máy tính và linh kiện đạt 161,63 tỷ USD, tăng 68,3%; nhập khẩu máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 47,4 tỷ USD, tăng 22,1%.

Quy mô nhập khẩu tăng cùng với sự mở rộng của sản xuất cũng thể hiện ở nhiều nhóm hàng công nghiệp. Tám tháng năm 2026, nhập khẩu điện tử, máy tính và linh kiện đạt 161,63 tỷ USD, tăng 68,3%; nhập khẩu máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 47,4 tỷ USD, tăng 22,1%.

Ở chiều xuất khẩu, điện tử, máy tính và linh kiện cũng là nhóm hàng có mức tăng đáng chú ý. Kim ngạch xuất khẩu nhóm này đạt 101,06 tỷ USD, tăng 51,1% so với cùng kỳ.

Những con số trên phản ánh một chuỗi sản xuất có sự tham gia của nhiều nguồn cung, trong đó nguyên liệu, linh kiện, máy móc nhập khẩu là một phần quan trọng.

Ở chiều xuất khẩu, điện tử, máy tính và linh kiện cũng là nhóm hàng có mức tăng đáng chú ý. Kim ngạch xuất khẩu nhóm này đạt 101,06 tỷ USD, tăng 51,1% so với cùng kỳ.

Những con số trên phản ánh một chuỗi sản xuất có sự tham gia của nhiều nguồn cung, trong đó nguyên liệu, linh kiện, máy móc nhập khẩu là một phần quan trọng. Vấn đề đặt ra với doanh nghiệp trong nước là làm thế nào để tham gia được nhiều hơn vào chuỗi này, từ cung ứng linh kiện, vật liệu đến thiết kế, chế tạo và các dịch vụ kỹ thuật.

Theo GS.TS. Huỳnh Trung Hiếu, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, làm chủ công nghệ không chỉ là sử dụng tốt một thiết bị hay phần mềm mà còn phải từng bước có khả năng thiết kế, tích hợp, cải tiến, bảo trì và phát triển giải pháp phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Đây cũng là khoảng trống mà các doanh nghiệp Việt có thể từng bước tham gia. Không nhất thiết phải bắt đầu từ những sản phẩm hoàn chỉnh, mà có thể từ những chi tiết, linh kiện, công đoạn hoặc dịch vụ kỹ thuật phù hợp với năng lực.

Theo ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số, Bộ Công Thương, khoảng cách từ kết quả nghiên cứu đến sản phẩm thực tế vẫn là một vấn đề cần được giải quyết. Quá trình này còn có các bước thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ, xây dựng tiêu chuẩn, đầu tư sản xuất rồi mới đưa sản phẩm ra thị trường.

TS. Vũ Văn Khoa cho rằng, doanh nghiệp nên tham gia từ sớm, ngay từ khi xác định ý tưởng, yêu cầu kỹ thuật và đặt hàng. Khi doanh nghiệp cùng tham gia, sản phẩm nghiên cứu có điều kiện bám sát hơn với yêu cầu thực tế của sản xuất.

Từ phía doanh nghiệp, ông Nguyễn Hải Quân đề xuất cơ chế đặt hàng xuất phát từ nhu cầu thực tế của ngành, với lộ trình rõ từ nghiên cứu, thử nghiệm đến ứng dụng và thương mại hóa. Ông cũng cho rằng, cần có cách chia sẻ rủi ro phù hợp giữa Nhà nước, đơn vị sử dụng và đơn vị nghiên cứu, chế tạo.

Với quy mô nhập khẩu 395,3 tỷ USD trong tám tháng, phần lớn là máy móc, nguyên liệu và các loại tư liệu sản xuất, dòng hàng hóa này tiếp tục là một phần quan trọng của hoạt động sản xuất trong nước. Theo các chuyên gia, điều quan trọng không nhất thiết nằm ở việc nhập khẩu nhiều hay ít, mà ở cách doanh nghiệp sử dụng những nguồn lực đó để nâng cao năng lực sản xuất, từng bước tạo thêm giá trị trong nước và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Tin bài có thể bạn quan tâm

Logistics quốc tế: Mắt xích quyết định sức cạnh tranh của hàng Việt

Logistics quốc tế: Mắt xích quyết định sức cạnh tranh của hàng Việt

Thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới đang mở rộng không gian xuất khẩu, tạo cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu và gia tăng giá trị sản phẩm. Tuy nhiên, để biến cơ hội thị trường thành lợi thế cạnh tranh thực chất, doanh nghiệp không thể chỉ chú trọng sản xuất hay xây dựng thương hiệu. Năng lực tổ chức logistics quốc tế, kiểm soát chi phí và vận hành chuỗi cung ứng đang trở thành những yếu tố quyết định khả năng đi đường dài của hàng Việt.
Xuất nhập khẩu Việt Nam và Hoa Kỳ đạt gần 180 tỷ USD

Xuất nhập khẩu Việt Nam và Hoa Kỳ đạt gần 180 tỷ USD

Tháng 10/2026, xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đạt 21,33 tỷ USD, tăng 40,9% so với cùng kỳ năm trước. Đà tăng của nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện cùng máy móc, thiết bị đưa kim ngạch hai chiều trong 10 tháng lên 178,7 tỷ USD. Đáng chú ý, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm gần 32% kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Việt Nam - Leningrad: Mở rộng hợp tác từ thương mại đến chuỗi sản xuất

Việt Nam - Leningrad: Mở rộng hợp tác từ thương mại đến chuỗi sản xuất

Với kim ngạch thương mại hai chiều vượt 230 triệu USD trong 8 tháng năm 2026, Leningrad là đối tác tiềm năng của doanh nghiệp Việt Nam tại Liên bang Nga. Lợi thế cảng biển, công nghiệp và năng lượng có thể bổ trợ nông sản, năng lực chế biến Việt Nam, nếu hai bên chuyển kết nối thành dự án hiệu quả và thực chất hơn.
Mở không gian xuất khẩu, tạo xung lực tăng trưởng kinh tế hai con số

Mở không gian xuất khẩu, tạo xung lực tăng trưởng kinh tế hai con số

Không chỉ tạo thêm một kênh tiêu thụ hàng hóa, thương mại điện tử (TMĐT) đang mở ra cách tiếp cận mới đối với thị trường quốc tế, nhất là với những doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở sản xuất và sản phẩm đặc trưng địa phương. Tuy nhiên, cơ hội xuất khẩu chỉ thực sự được khai mở khi hoạt động kinh doanh trực tuyến được đặt trong một chuỗi cung ứng đủ năng lực, từ tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng đến logistics và phân phối xuyên biên giới.
Bao bì trở thành tiêu chuẩn quan trọng khi xuất khẩu thực phẩm sang EU

Bao bì trở thành tiêu chuẩn quan trọng khi xuất khẩu thực phẩm sang EU

Các quy định mới của Liên minh châu Âu (EU) về bao bì và chất thải bao bì đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm Việt Nam. Không chỉ bảo đảm an toàn khi tiếp xúc với thực phẩm, bao bì còn phải đáp ứng các tiêu chí về truy xuất nguồn gốc, khả năng tái chế và bảo vệ môi trường.
Cục Xuất nhập khẩu lưu ý quy định mới về đăng ký xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc

Cục Xuất nhập khẩu lưu ý quy định mới về đăng ký xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc

Doanh nghiệp xuất khẩu và đại lý ở nước ngoài thực hiện xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc thuộc đối tượng điều chỉnh phải thực hiện đăng ký với Tổng cục Hải quan Trung Quốc theo quy định; đồng thời chịu trách nhiệm về tính xác thực, chính xác và đầy đủ của thông tin đăng ký đã cung cấp.
Nhập khẩu ô tô 10 tháng vượt cả năm 2025

Nhập khẩu ô tô 10 tháng vượt cả năm 2025

Việt Nam nhập khẩu 212.339 ô tô nguyên chiếc trong 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch gần 4,9 tỷ USD, vượt kết quả cả năm 2025. Indonesia tiếp tục dẫn đầu về lượng, còn Trung Quốc vượt Thái Lan lên vị trí thứ hai và chiếm gần 40% kim ngạch nhập khẩu ô tô của cả nước.
Thủy sản Việt Nam hướng tới tăng trưởng xuất khẩu 2 con số giai đoạn 2027-2029

Thủy sản Việt Nam hướng tới tăng trưởng xuất khẩu 2 con số giai đoạn 2027-2029

Trước những biến động về địa chính trị, thuế quan và xu hướng bảo hộ thương mại, ngành thủy sản cần chủ động xây dựng kịch bản thị trường, ổn định nguồn nguyên liệu và tăng cường liên kết toàn chuỗi.
Đòn bẩy kép nâng tầm logistics và xuất khẩu Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Đòn bẩy kép nâng tầm logistics và xuất khẩu Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Thương mại hàng hóa của Việt Nam lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ USD trong 10 tháng năm 2026, nhưng chi phí logistics vẫn chiếm khoảng 16-17% GDP, cao hơn mức bình quân thế giới. Khi chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng đề cao tốc độ, tính minh bạch và tiêu chuẩn môi trường, chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh trở thành yêu cầu cấp thiết để doanh nghiệp xuất khẩu duy trì sức cạnh tranh.
VEFTA: Cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam

VEFTA: Cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam

VEFTA tạo ra cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận thị trường có sức mua cao, với 93,5% kim ngạch xuất khẩu Việt Nam sang EFTA cam kết xóa bỏ thuế ngay khi Hiệp định có hiệu lực. Nhưng ưu đãi chỉ thành đơn hàng khi doanh nghiệp đáp ứng xuất xứ, tiêu chuẩn và tổ chức tốt chuỗi cung ứng đáng tin cậy.
Mở rộng kết nối, đưa thực phẩm Việt vào thị trường khó tính

Mở rộng kết nối, đưa thực phẩm Việt vào thị trường khó tính

Hơn 90% doanh nghiệp tham gia giới thiệu sản phẩm với đối tác tại Triển lãm Quốc tế Công nghiệp Thực phẩm Việt Nam 2026 (Vietnam Foodexpo 2026) đáp ứng tiêu chuẩn HACCP, ISO; hơn 80% sở hữu các chứng nhận quốc tế như BRC, FSSC, Halal, EU Organic. Đây là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng xuất khẩu vào các thị trường khó tính.
Xuất nhập khẩu Việt Nam - Trung Quốc đạt 290 tỷ USD trong 10 tháng

Xuất nhập khẩu Việt Nam - Trung Quốc đạt 290 tỷ USD trong 10 tháng

Trong 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc đạt xấp xỉ 290 tỷ USD, tăng 39,3% so với cùng kỳ năm 2025. Với kết quả này, Trung Quốc tiếp tục là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, đồng thời là nguồn cung chủ lực về linh kiện, máy móc và nguyên liệu cho sản xuất của nước ta.
Doanh nghiệp Ba Lan - Việt Nam kết nối mở rộng xuất khẩu thực phẩm

Doanh nghiệp Ba Lan - Việt Nam kết nối mở rộng xuất khẩu thực phẩm

Với kim ngạch thương mại song phương vượt 7,85 tỷ USD, Ba Lan và Việt Nam đang có nhiều cơ hội mở rộng hợp tác xuất nhập khẩu, đặc biệt trong lĩnh vực nông sản, thực phẩm.
Ngày 9/12/2026 là hạn cuối để doanh nghiệp nộp hồ sơ thuế chống bán phá giá ván sợi gỗ

Ngày 9/12/2026 là hạn cuối để doanh nghiệp nộp hồ sơ thuế chống bán phá giá ván sợi gỗ

Các doanh nghiệp liên quan trong vụ việc mã AD21 có thời hạn đến ngày 9/12/2026 để nộp hồ sơ yêu cầu rà soát việc áp dụng thuế chống bán phá giá đối với một số sản phẩm ván sợi gỗ có xuất xứ từ Thái Lan và Trung Quốc.
Doanh nghiệp thủy sản kiến nghị bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm xuất khẩu sang Hàn Quốc

Doanh nghiệp thủy sản kiến nghị bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm xuất khẩu sang Hàn Quốc

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) kiến nghị đưa nội dung bãi bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam vào chương trình đàm phán nâng cấp Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Hàn Quốc (VKFTA), hướng tới áp dụng thuế suất nhập khẩu 0% không giới hạn khối lượng.