Triển khai thỏa thuận công nhận lẫn nhau về doanh nghiệp ưu tiên giữa các nước ASEAN

Lãnh đạo Tổng cục Hải quan (nay là Cục Hải quan) ký Thỏa thuận (theo hình thức trực tuyến) về doanh nghiệp ưu tiên với cơ quan Hải quan các nước ASEAN năm 2023.

Thông tin chung về Thỏa thuận công nhận lẫn nhau giữa các nước ASEAN

Theo hướng dẫn tại Khung Tiêu chuẩn an ninh và tạo thuận lợi thương mại toàn cầu (SAFE Framework) của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO), Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về doanh nghiệp ưu tiên là văn bản thỏa thuận quốc tế.

Theo đó, cơ quan Hải quan của các nước tham gia ký kết công nhận kết quả thẩm định và chứng nhận doanh nghiệp ưu tiên của nhau và thực hiện những biện pháp tạo thuận lợi thương mại mang tính đối ứng, trong khả năng có thể, cho các doanh nghiệp đã được công nhận.

Hải quan Việt Nam đã thực hiện ký kết Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về doanh nghiệp ưu tiên với cơ quan Hải quan 9 nước ASEAN (bao gồm Brunei Darussalam, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore và Thái Lan).

Theo đó, hàng hóa của doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam khi xuất khẩu sang các nước ASEAN nêu trên được hưởng các ưu đãi về thủ tục hải quan, áp dụng biện pháp tạo thuận lợi thương mại theo quy định tại các nước đối tác.

Tương tự, hàng hóa nhập khẩu từ doanh nghiệp ưu tiên của các nước ASEAN vào Việt Nam cũng sẽ được áp dụng biện pháp tạo thuận lợi thương mại trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan theo nội dung Thỏa thuận, bắt đầu từ ngày 30/6/2026.

Việc triển khai Thỏa thuận góp phần tăng cường kết nối giữa cơ quan hải quan các nước ASEAN, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp trong khu vực.

Thực hiện thế nào?

Để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, Cục Hải quan hướng dẫn phương thức để được hưởng biện pháp tạo thuận lợi thương mại đối với các lô hàng xuất khẩu của doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam đến các nước ASEAN theo Thỏa thuận.

Cụ thể, để các lô hàng xuất khẩu của doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam được hưởng các biện pháp tạo thuận lợi thương mại tại các nước ASEAN, các doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam chủ động trao đổi và cung cấp mã nhận diện doanh nghiệp ưu tiên (AEO Identification Code) và các thông tin khác nếu cần thiết cho đối tác nhập khẩu tại các nước ASEAN.

Đối tác nhập khẩu hàng hóa của doanh nghiệp tại các nước ASEAN sẽ sử dụng mã nhận diện doanh nghiệp ưu tiên được cung cấp để khai báo hải quan, từ đó, lô hàng xuất khẩu của doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam sẽ được hưởng các biện pháp tạo thuận lợi thương mại theo quy định của nước đối tác.

Hải quan Campuchia tìm hiểu về doanh nghiệp ưu tiên tại Việt Nam.

Cục Hải quan đã có công văn số 14691/CHQ-KTSTQ ngày 31/3/2026 hướng dẫn các doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam phương thức cụ thể để được hưởng biện pháp tạo thuận lợi thương mại đối với các lô hàng xuất khẩu đến các nước ASEAN theo Thỏa thuận.

Cục Hải quan khuyến nghị các thông tin doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam cung cấp cho đối tác nhập khẩu tại các nước ASEAN (mã nhận diện DNƯT, tên, địa chỉ,..) và thông tin trên các hồ sơ chứng từ xuất khẩu đến các nước ASEAN cần tương đồng với thông tin đã cung cấp cho Cục Hải quan để đảm bảo khả năng nhận diện trên hệ thống hải quan các nước ASEAN.

Các doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam cần đáp ứng các điều kiện tại Điều 10 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại khoản 5 Điều 1 Nghị định số 167/2025/NĐ-CP) và thông báo bằng văn bản về Cục Hải quan để được hưởng các quyền lợi theo Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về doanh nghiệp ưu tiên với các nước ASEAN.

Các bước thực hiện

Để được áp dụng các biện pháp tạo thuận lợi thương mại đối với hàng hóa nhập khẩu từ doanh nghiệp ưu tiên của các nước ASEAN, doanh nghiệp nhập khẩu thực hiện theo 3 bước sau.

Bước 1, chủ động liên hệ đối tác xuất khẩu để xác định người xuất khẩu khai báo trên tờ khai hải quan nhập khẩu có phải là doanh nghiệp ưu tiên (Authorized Economic Operator - AEO) của một nước ASEAN hay không.

Bước 2, trường hợp người xuất khẩu là doanh nghiệp ưu tiên ASEAN, đề nghị đối tác cung cấp mã nhận diện doanh nghiệp ưu tiên (AEO Identification Code) và khai báo mã này tại ô “Mã người xuất khẩu” trên phần mềm khai báo hải quan điện tử theo quy tắc chuyển đổi hướng dẫn tại phụ lục đính kèm.

Bước 3, thực hiện khai báo các thông tin còn lại của tờ khai hải quan theo quy định hiện hành.