Thêm lực mới thúc đẩy thương mại Việt Nam - Philippines

Thương mại tiếp tục trở thành trụ cột trong quan hệ song phương giữa Việt Nam và Philippines.

Thương mại trở thành trụ cột trong quan hệ song phương

Năm 2026 đánh dấu cột mốc 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Philippines (12/7/1976-12/7/2026). Từ những bước đi đầu tiên, quan hệ hai nước đã không ngừng phát triển trên nhiều lĩnh vực, trong đó hợp tác kinh tế - thương mại nổi lên như một trong những điểm sáng tiêu biểu nhất.

Đánh giá về quan hệ này, ông Lê Phú Cường, Tham tán thương mại Việt Nam tại Philippines cho rằng, việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược năm 2015 được xem là dấu mốc quan trọng, tạo nền tảng chính trị vững chắc để thúc đẩy hợp tác kinh tế - thương mại song phương ngày càng sâu rộng. Trong bối cảnh hai nước đều là thành viên tích cực của ASEAN, các hoạt động thương mại, đầu tư và kết nối doanh nghiệp đã phát triển mạnh mẽ cả về quy mô lẫn chất lượng.

Những con số tăng trưởng là minh chứng rõ nét cho xu hướng đó. Nếu năm 2015, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 2,92 tỷ USD thì đến năm 2025 đã tăng lên 7,8 tỷ USD, tương đương mức tăng gần 2,7 lần. Tốc độ tăng trưởng bình quân trên 10% mỗi năm trong suốt một thập kỷ đã đưa Philippines trở thành một trong những đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam trong ASEAN.

Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong 4 tháng đầu năm 2026. Tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt hơn 2,95 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Philippines đạt 2,11 tỷ USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu từ Philippines đạt 844 triệu USD, giảm 2,04% so với cùng kỳ. Kết quả này giúp Việt Nam xuất siêu khoảng 1,26 tỷ USD.

Đặc biệt, hai nước đang hướng tới mục tiêu sớm nâng kim ngạch thương mại song phương lên trên 10 tỷ USD. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 11 của Philippines. Trong khi đó, Philippines hiện là đối tác thương mại lớn thứ 6 trong khối ASEAN và lớn thứ 16 trên thế giới của Việt Nam.

Theo ông Lê Phú Cường, không chỉ tăng trưởng về quy mô, cơ cấu thương mại giữa hai nước cũng ngày càng đa dạng và mang tính bổ trợ cao. Philippines tiếp tục là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam trong nhiều năm liên tiếp. Riêng năm 2025, xuất khẩu gạo sang thị trường này đạt khoảng 1,6 tỷ USD, góp phần quan trọng bảo đảm an ninh lương thực cho quốc gia láng giềng.

Philippines là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam trong nhiều năm liên tiếp.

Bên cạnh gạo, nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như: cà phê, thực phẩm chế biến, thủy sản, clinker và xi măng, điện thoại và linh kiện, máy tính, máy móc thiết bị, phương tiện vận tải tiếp tục mở rộng thị phần tại Philippines. Trong khi đó, Việt Nam nhập khẩu nhiều nguyên liệu phục vụ sản xuất, đặc biệt là điện tử và linh kiện từ thị trường này.

Song song hợp tác về thương mại, dòng vốn đầu tư hai chiều cũng đang ghi nhận những tín hiệu tích cực. Năm 2025, vốn đầu tư từ Việt Nam sang Philippines đạt hơn 92 triệu USD, chiếm gần 70% tổng vốn đầu tư lũy kế của Việt Nam tại quốc gia này. Các dự án tập trung vào chuyển đổi xanh, taxi điện và công nghệ cao, phản ánh xu hướng hợp tác ngày càng hiện đại và bền vững.

Ở chiều ngược lại, nhiều doanh nghiệp Philippines cũng đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Tập đoàn Jollibee hiện sở hữu hơn 230 cửa hàng trên toàn quốc và dự kiến nâng lên khoảng 300 cửa hàng trong năm 2026. Một số doanh nghiệp Philippines đang tham gia vận hành các nhà máy xử lý nước, đầu tư hạ tầng giao thông và tìm kiếm cơ hội hợp tác trong lĩnh vực cảng biển tại Việt Nam.

Mở rộng dư địa hợp tác trong chuỗi giá trị khu vực

Bên cạnh duy trì đà tăng trưởng thương mại tích cực, Việt Nam và Philippines còn đứng trước nhiều cơ hội mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực mới có giá trị gia tăng cao. Trong bối cảnh khu vực ASEAN ngày càng thúc đẩy liên kết kinh tế nội khối, tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế được xem là yếu tố quan trọng tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của quan hệ song phương.

Từ góc độ xúc tiến thương mại, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Công Thương) cho rằng, Philippines hiện không chỉ là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam trong ASEAN mà còn là thị trường tiêu thụ lớn đối với nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đặc biệt là nông sản, lương thực và thực phẩm. Đây là cơ sở thuận lợi để doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục mở rộng hiện diện, nâng cao năng lực cạnh tranh và khai thác hiệu quả hơn tiềm năng của thị trường này trong thời gian tới.

Theo ông Vũ Bá Phú, bên cạnh hoạt động xuất nhập khẩu truyền thống, Philippines ngày càng được nhìn nhận là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực. Với đặc thù là quốc gia quần đảo, nhu cầu về vận tải biển, kho lạnh, logistics phân phối đa điểm và thương mại điện tử xuyên biên giới ngày càng gia tăng, mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới cho cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Đây cũng là những lĩnh vực mà doanh nghiệp Việt Nam đang có nhiều kinh nghiệm và lợi thế để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Có thể thấy, từ nền tảng Đối tác Chiến lược được vun đắp trong hơn một thập kỷ qua, cùng đà tăng trưởng thương mại khả quan, quan hệ Việt Nam - Philippines đang đứng trước cơ hội phát triển mạnh mẽ, tạo động lực và xung lực mới để thúc đẩy hợp tác song phương ngày càng thực chất, hiệu quả và bền vững.