Xuất khẩu hồ tiêu tiếp tục tăng trưởng

Xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam tiếp tục tăng trưởng trong 9 tháng năm 2026. Ảnh: Tư liệu.

Thị trường chủ lực tạo đà tăng trưởng xuất khẩu

Theo số liệu sơ bộ của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), trong tháng 9/2026, Việt Nam xuất khẩu được 25.580 tấn hồ tiêu, kim ngạch xuất khẩu đạt 164,9 triệu USD, tăng 17,7% về lượng và tăng 17% về giá trị so với tháng 8; tăng 24,9% về lượng so với cùng kỳ năm 2025. Hoa Kỳ và Trung Quốc đạt 10.681 tấn, chiếm 41,8% tổng lượng xuất khẩu tháng 9, đóng góp khoảng 94,9% mức tăng so với tháng trước. Đây là hai thị trường tạo lực kéo quan trọng cho xuất khẩu hồ tiêu.

Bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch VPSA Kết quả xuất khẩu 9 tháng năm 2026 cho thấy, ngành hồ tiêu Việt Nam vẫn duy trì sức chống chịu đáng kể trước những biến động của thương mại quốc tế. Động lực tăng trưởng đến từ nhu cầu phục hồi tại các thị trường chủ lực, đặc biệt là Hoa Kỳ và Trung Quốc, cùng sự gia tăng mạnh của nhóm doanh nghiệp ngoài VPSA. Diễn biến này không chỉ mở rộng doanh nghiệp tham gia xuất khẩu mà còn thúc đẩy cạnh tranh trong toàn ngành hồ tiêu. Tuy nhiên, tăng trưởng về lượng cần được chuyển hóa thành giá trị cao hơn. Kiểm soát chất lượng, nâng sức cạnh tranh, chủ động nguồn nguyên liệu và đáp ứng ngày càng nghiêm ngặt các yêu cầu thị trường sẽ là yếu tố quyết định khả năng củng cố vị thế ngành hồ tiêu Việt Nam trên thị trường gia vị toàn cầu.

Tính chung 9 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu được 215.733 tấn hồ tiêu, kim ngạch xuất khẩu đạt 1,23 tỷ USD, tăng 15,4% về lượng và 10,2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Xuất khẩu phục hồi rõ về lượng, song tốc độ tăng lượng cao hơn giá trị đặt ra yêu cầu cần nâng cao hiệu quả thương mại.

Châu Á tiếp tục là khu vực tiêu thụ lớn nhất với 102.032 tấn hồ tiêu, chiếm 47,3% tổng lượng xuất khẩu, tăng 15,6% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 24.904 tấn, tăng 62,2%; Thái Lan đạt 8.662 tấn, tăng 60,9%. Ngược lại, xuất khẩu sang Ấn Độ giảm 23,1%, còn 8.415 tấn. Nhu cầu tại châu Á phục hồi nhưng không đồng đều, đòi hỏi doanh nghiệp cần linh hoạt hơn khi lựa chọn thị trường.

Châu Mỹ đạt 56.628 tấn hồ tiêu, tăng 28,1% so với cùng kỳ, là khu vực có tốc độ tăng trưởng cao nhất. Riêng Hoa Kỳ đạt 50.621 tấn, tăng 26,6%, chiếm 23,5% tổng lượng xuất khẩu; Canada đạt 3.523 tấn, tăng 57,3%. Hoa Kỳ và Trung Quốc cộng lại đạt 75.525 tấn, chiếm 35% tổng lượng xuất khẩu và đóng góp khoảng 70,3% vào mức tăng chung so với cùng kỳ.

Trong khi đó, châu Âu diễn biến thận trọng hơn. Xuất khẩu sang khu vực này đạt 44.961 tấn, tăng 5,3% so với cùng kỳ, nhưng phân hóa rõ giữa các thị trường. Hà Lan đạt 7.793 tấn, tăng 33,5%; Thổ Nhĩ Kỳ đạt 5.609 tấn, tăng 45,2%; ngược lại, Đức giảm 19%, Nga giảm 10,9%. Lượng xuất khẩu sang châu Âu giảm liên tục trong những tháng gần đây, cho thấy tốc độ giao hàng đang chậm lại.

Theo bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch VPSA, kết quả tăng trưởng xuất khẩu trong 9 tháng năm 2026 phản ánh sức chống chịu của ngành hồ tiêu Việt Nam trong bối cảnh thương mại quốc tế còn nhiều biến động. Nhu cầu gia tăng tại các thị trường chủ lực, đặc biệt là Hoa Kỳ và Trung Quốc, cùng sự vươn lên của nhóm doanh nghiệp ngoài VPSA đã góp phần duy trì đà tăng xuất khẩu, tiếp tục củng cố vị thế ngành hồ tiêu Việt Nam trên thị trường gia vị thế giới.

Cơ cấu doanh nghiệp cũng có sự thay đổi, nhóm thành viên VPSA xuất khẩu được 175.549 tấn, tăng 9% so với cùng kỳ, chiếm 81,4% tổng lượng xuất khẩu; nhóm ngoài VPSA đạt 40.184 tấn, tăng 55%, nâng thị phần lên 18,6%, so với 13,9% cùng kỳ năm 2025. Hai nhóm này đóng góp gần tương đương vào mức tăng xuất khẩu chung, cho thấy cạnh tranh đang lan rộng và tạo thêm động lực cho toàn ngành hồ tiêu.

Chất lượng quyết định sức cạnh tranh

Cùng với thị trường, nguồn nguyên liệu đang trở thành biến số quan trọng đối với khả năng duy trì đà tăng xuất khẩu. Trong 9 tháng, Việt Nam nhập khẩu được 48.654 tấn hồ tiêu, kim ngạch nhập khẩu đạt 280,3 triệu USD, tăng 34,7% về lượng và 24,2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Campuchia là nguồn cung lớn nhất với 27.846 tấn, tăng mạnh 200,4%, chiếm 57,2%; Brazil đạt 12.715 tấn, giảm 28,7%; Indonesia đạt 5.035 tấn, giảm 24%. Ba nguồn cung này chiếm 93,7% tổng lượng nhập khẩu.

Nhập khẩu nguyên liệu tăng cho thấy, doanh nghiệp đã chủ động bổ sung nguồn hàng phục vụ chế biến, tái xuất. Tuy nhiên, sự tập trung cao vào một số nguồn cung đặt ra yêu cầu cần quản trị tốt hơn về chất lượng, nguồn gốc và tính ổn định của nguyên liệu, nhất là khi các thị trường nhập khẩu ngày càng nâng chuẩn.

Ông Lê Việt Anh, Tổng thư ký VPSA cho rằng, triển vọng của ngành hồ tiêu Việt Nam vẫn được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố tích cực. Lượng tồn kho toàn cầu chuyển từ năm 2025 sang năm 2026 chỉ khoảng 170.000 tấn, trong đó Việt Nam còn khoảng 50.000-60.000 tấn. Khi nguồn cung thế giới không còn dồi dào, nhu cầu tại Hoa Kỳ và Trung Quốc tiếp tục phục hồi sẽ góp phần duy trì mặt bằng giá hồ tiêu ở mức cao.

Tuy nhiên, theo ông Lê Việt Anh, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với sức ép từ thuế quan, chi phí logistics và các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng nghiêm ngặt. Vì vậy, dư địa tăng trưởng xuất khẩu thời gian tới không chỉ phụ thuộc vào khả năng tiêu thụ, mà còn phụ thuộc vào năng lực đáp ứng yêu cầu chất lượng và tạo ra giá trị cao hơn trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Do vậy, doanh nghiệp cần kiểm soát chặt vùng nguyên liệu, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch, thường xuyên kiểm nghiệm sản phẩm và chủ động cập nhật các quy định mới của thị trường nhập khẩu. Cùng với đó là nâng tỷ trọng chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và khai thác hiệu quả các FTA thế hệ mới. Đây là những yếu tố quyết định khả năng chuyển lợi thế về sản lượng thành lợi thế về chất lượng và giá trị trong giai đoạn hội nhập sâu.

Nhìn về những tháng cuối năm, triển vọng xuất khẩu hồ tiêu vẫn tích cực khi nhu cầu tại Hoa Kỳ, Trung Quốc và một số thị trường chủ lực còn dư địa tăng. Nguồn cung thế giới không dồi dào tiếp tục là yếu tố hỗ trợ. Tuy nhiên, xuất khẩu quý III chỉ đạt 70.047 tấn, giảm 11,7% so với quý II; xuất khẩu sang châu Âu cũng giảm liên tục. Vì vậy, tăng trưởng quý cuối năm sẽ phụ thuộc vào khả năng giữ thị trường, đáp ứng tiêu chuẩn và bảo đảm nguồn hàng đạt chuẩn.

Có thể thấy, sau 9 tháng năm 2026, điều đáng ghi nhận không chỉ là xuất khẩu hồ tiêu tiếp tục tăng, mà quan trọng hơn là ngành hồ tiêu đang đứng trước cơ hội chuyển sang giai đoạn tăng trưởng có chiều sâu. Nếu doanh nghiệp nâng chất lượng, đẩy mạnh chế biến, xây dựng thương hiệu và đa dạng hóa thị trường, lợi thế về nhu cầu và nguồn cung có thể chuyển hóa thành giá trị bền vững. Khi đó, xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam sẽ không chỉ tăng về lượng, mà còn tiến sâu hơn trong chuỗi giá trị gia vị toàn cầu.