 |
| Công chức thuế tỉnh Phú Thọ hướng dẫn hộ kinh doanh kê khai nộp thuế. Ảnh: Văn Học. |
Tạm nộp thuế TNCN theo doanh thu và thuế suất
Nhằm giúp hộ, cá nhân kinh doanh chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế, yên tâm duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời gian chờ sửa đổi quy định về mức doanh thu áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản, Cục Thuế vừa đưa ra hướng dẫn hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện tạm nộp thuế TNCN.
Theo Cục Thuế, ngày 6/8/2026, Bộ Tài chính đã đề xuất một số giải pháp hỗ trợ về thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp. Trong đó, Bộ Tài chính đề xuất nâng mức doanh thu được lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng.
Nội dung này dự kiến được đưa vào dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi), qua đó sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và Luật thuế TNCN, trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, dự kiến vào tháng 10/2026.
Trong thời gian chờ cấp có thẩm quyền xem xét, sửa đổi quy định về mức doanh thu áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản, Cục Thuế đề nghị cơ quan Thuế các cấp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện tạm nộp thuế TNCN theo phương pháp đơn giản (thuế suất × doanh thu) theo quy định tại Nghị định số 68/2026/NĐ-CP.
Theo điểm b khoản 2 Điều 10 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP ngày 5/3/2026 của Chính phủ, hộ, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng nộp thuế TNCN theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất thực hiện khai tạm nộp thuế TNCN theo tháng hoặc theo quý trên cùng hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng.
Số thuế TNCN tạm nộp được xác định theo công thức: Số thuế TNCN tạm nộp = doanh thu tính thuế của tháng/quý × thuế suất
Trong đó, doanh thu tính thuế là doanh thu phát sinh trong kỳ từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Thuế suất áp dụng theo từng ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh theo quy định của pháp luật.
Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế và nộp thuế thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về quản lý thuế. Kết thúc năm tính thuế, hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện khai quyết toán thuế TNCN theo quy định.
Cuối năm có phải quyết toán và nộp thêm thuế?
Cục Thuế cũng lưu ý, trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh có hoạt động kinh doanh tại nhiều địa điểm, theo điểm b khoản 4 Điều 8 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, người nộp thuế kê khai doanh thu, nộp thuế giá trị gia tăng theo từng địa điểm kinh doanh; thuế TNCN được nộp tại trụ sở chính.
Đặc biệt, khi quyết toán thuế cuối năm, theo điểm a khoản 5 Điều 10 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, hộ, cá nhân kinh doanh thuộc trường hợp phải khai quyết toán thuế TNCN thực hiện nộp hồ sơ quyết toán thuế chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc kỳ quyết toán thuế.
Theo Cục Thuế, nếu số thuế TNCN đã tạm nộp thấp hơn số thuế phải nộp khi quyết toán, hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện nộp bổ sung phần chênh lệch. Theo điểm b khoản 2 Điều 10 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, không phải tính tiền chậm nộp đối với số thuế nộp bổ sung.
Ngược lại, nếu số thuế đã tạm nộp lớn hơn số thuế phải nộp theo quyết toán, số tiền thuế nộp thừa được xử lý theo quy định tại Điều 12 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP.
Như vậy, trong thời gian chờ chính sách mới được cấp có thẩm quyền xem xét, hộ, cá nhân kinh doanh vẫn phải thực hiện khai và tạm nộp thuế theo quy định hiện hành, không phải chờ đến khi quy định về ngưỡng doanh thu mới được ban hành.
Trước đó trao đổi với phóng viên, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas cho rằng, việc nâng mức doanh thu được lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng/năm sẽ tạo thêm một “vùng chuyển tiếp” cho hộ kinh doanh khi mở rộng quy mô.
 |
| Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas. Ảnh: NVCC. |
Theo ông Tuấn, điểm quan trọng không chỉ nằm ở việc nâng ngưỡng doanh thu mà còn là tạo thêm quyền lựa chọn phương pháp tính thuế, bởi không phải hộ kinh doanh có cùng mức doanh thu đều có mô hình hoạt động và tỷ suất lợi nhuận giống nhau.
Chẳng hạn, một hộ kinh doanh thương mại có doanh thu 4 tỷ đồng nhưng biên lợi nhuận thấp sẽ có khả năng chịu đựng chi phí kế toán, chứng từ và thời gian thực hiện nghĩa vụ thuế khác với một hộ cung cấp dịch vụ có doanh thu tương tự nhưng tỷ suất lợi nhuận cao.
“Không phải hộ nào có doanh thu dưới 10 tỷ đồng cũng có mô hình kinh doanh giống nhau”, ông Tuấn nói.
Do vậy, nếu chính sách cho phép lựa chọn phương pháp phù hợp, hộ kinh doanh có thể cân nhắc giữa phương pháp thuế đơn giản và phương pháp tính dựa trên thu nhập thực tế, tùy theo mô hình, năng lực quản trị và hiệu quả kinh doanh.
Đối với những hộ có mô hình tương đối đơn giản, phương pháp thuế suất nhân doanh thu có ưu điểm là cách xác định nghĩa vụ thuế dễ hiểu và dễ thực hiện hơn. Khi đó, trọng tâm quản lý thuế là ghi nhận đầy đủ doanh thu, kê khai và nộp thuế theo quy định, thay vì phải tổ chức hệ thống xác định thu nhập tính thuế dựa trên doanh thu và chi phí theo phương pháp phức tạp hơn.
