 |
| Bà Phi Hoa, Tổng giám đốc Công ty One Value. Ảnh: NVCC. |
Doanh nghiệp Nhật Bản mở rộng tìm kiếm cơ hội M&A
Phóng viên: Là người có nhiều năm tham gia tư vấn đầu tư và kết nối hoạt động mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A) Việt Nam - Nhật Bản, bà đánh giá thế nào về sự quan tâm của doanh nghiệp Nhật Bản đối với thị trường Việt Nam? Những lĩnh vực nào đang có nhiều tiềm năng?
Bà Phi Hoa: Việt Nam đang là một điểm đến rất hấp dẫn đối với nhà đầu tư Nhật Bản. Với quy mô dân số hơn 100 triệu người, mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và sự gần gũi về văn hóa, con người, Việt Nam là thị trường phù hợp để doanh nghiệp Nhật Bản mở rộng hoạt động kinh doanh.
Nhu cầu đầu tư hiện khá đa dạng, từ bất động sản, năng lượng, logistics, kho bãi đến viễn thông, AI, y tế, giáo dục, hóa chất và sản xuất.
Đáng chú ý, trong lĩnh vực sản xuất, bên cạnh việc tự xây dựng nhà máy, doanh nghiệp Nhật Bản ngày càng quan tâm đến việc mua lại các doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động. Hình thức này giúp nhà đầu tư nhanh chóng tiếp cận thị trường, hệ thống khách hàng và năng lực sản xuất sẵn có.
Minh bạch thuế, hải quan tạo tín hiệu tốt cho nhà đầu tư
Phóng viên: Doanh nghiệp Nhật Bản thường đặt yêu cầu cao về tính minh bạch, ổn định và khả năng dự báo của chính sách. Qua trao đổi với các doanh nghiệp, bà nhận thấy họ đánh giá như thế nào về chính sách thuế, hải quan của Việt Nam hiện nay? Những cải cách nào đang tạo thuận lợi và đâu là vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện?
Bà Phi Hoa: Nhìn tổng thể, doanh nghiệp Nhật Bản nhận thấy chính sách và môi trường đầu tư của Việt Nam đang thay đổi theo hướng tích cực. Đặc biệt, việc tăng cường minh bạch về thuế, hoàn thiện hành lang pháp lý và cải thiện thủ tục đầu tư, xuất nhập khẩu đang tạo những tín hiệu tốt đối với nhà đầu tư.
Điều doanh nghiệp Nhật Bản quan tâm không chỉ là nội dung của chính sách mà còn là khả năng tiếp cận và thực hiện chính sách trong thực tế. Khi quy định thay đổi, doanh nghiệp cần được cung cấp thông tin đầy đủ, rõ ràng để có thời gian nghiên cứu, chuẩn bị và thực hiện đúng.
Trong lĩnh vực thuế, nếu các chính sách mới được hướng dẫn cụ thể, dễ tiếp cận, đồng thời có thêm thông tin bằng tiếng Nhật hoặc các chương trình phổ biến, giải thích trực tiếp cho cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản thì sẽ hỗ trợ rất nhiều cho quá trình tuân thủ.
Đối với lĩnh vực hải quan, các doanh nghiệp Nhật Bản có hoạt động sản xuất thường phải nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu. Vì vậy, khi triển khai một dự án mới, việc nắm rõ quy định, hồ sơ và quy trình cần thực hiện trong hoạt động xuất nhập khẩu có ý nghĩa trực tiếp đối với tiến độ triển khai dự án.
Tôi cho rằng việc Việt Nam đẩy mạnh số hóa, đơn giản hóa thủ tục và tăng cường đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp là những hướng cải cách tích cực. Đây cũng là những yếu tố giúp doanh nghiệp nước ngoài dễ tiếp cận chính sách và chủ động hơn trong quá trình thực hiện.
Trong bối cảnh chính sách và các quy định quản lý tiếp tục được hoàn thiện, yêu cầu về thông tin và hướng dẫn kịp thời cũng trở nên quan trọng hơn. Nhưng nhìn về dài hạn, tôi vẫn đánh giá tích cực môi trường đầu tư Việt Nam và cho rằng các cải cách hiện nay đang đi đúng hướng.
Tính dự báo của chính sách là yếu tố quan trọng
Phóng viên: Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục cải cách quản lý thuế, hải quan và thủ tục hành chính, theo bà những thay đổi này có ý nghĩa như thế nào đối với quyết định đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản? Việt Nam cần lưu ý gì trong thời gian tới?
Bà Phi Hoa: Theo tôi, điều doanh nghiệp Nhật Bản quan tâm trước hết là khả năng dự báo được nghĩa vụ và chi phí khi đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.
Một chính sách rõ ràng là rất quan trọng, nhưng với doanh nghiệp nước ngoài, cách thức truyền tải và hướng dẫn thực hiện cũng có ý nghĩa không kém. Khi biết trước mình cần chuẩn bị gì, thực hiện thủ tục nào và có thời gian thích ứng ra sao, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong quyết định đầu tư và triển khai dự án.
 |
| Doanh nghiệp đánh giá chính sách và môi trường đầu tư của Việt Nam đang thay đổi theo hướng tích cực. Thiết kế: Hương Quỳnh, hỗ trợ bởi AI. |
Đối với thuế và hải quan, điều này càng quan trọng với các doanh nghiệp sản xuất có hoạt động xuất nhập khẩu. Việc thông tin được cung cấp kịp thời, thủ tục được hướng dẫn rõ ràng và thực hiện thống nhất sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn về kế hoạch sản xuất, chuỗi cung ứng và chi phí tuân thủ.
Tôi cho rằng việc tiếp tục số hóa, đơn giản hóa thủ tục và duy trì các kênh đối thoại trực tiếp với cộng đồng doanh nghiệp là hướng đi tích cực. Qua các kênh này, doanh nghiệp có thể phản ánh những vấn đề phát sinh trong thực tế, đồng thời cơ quan quản lý cũng có thêm thông tin để hoàn thiện việc hướng dẫn và tổ chức thực hiện chính sách.
Nếu các cải cách tiếp tục được triển khai đồng bộ và thông tin chính sách được truyền tải kịp thời, dễ tiếp cận hơn, đây sẽ là yếu tố góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư Nhật Bản đối với thị trường Việt Nam.
Chuẩn hóa doanh nghiệp để đón dòng vốn Nhật Bản
Phóng viên: Từ kinh nghiệm kết nối đầu tư giữa hai nước, bà có kiến nghị gì để Việt Nam tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư, đồng thời doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị gì để tăng khả năng hợp tác với nhà đầu tư Nhật Bản?
Bà Phi Hoa: Về phía cơ quan quản lý, tôi cho rằng việc tiếp tục minh bạch hóa chính sách, tăng khả năng tiếp cận thông tin và duy trì đối thoại thường xuyên với doanh nghiệp Nhật Bản là rất quan trọng. Đối với những chính sách mới về thuế, hải quan và đầu tư, hướng dẫn cụ thể, dễ tiếp cận, trong đó có thông tin bằng tiếng Nhật, sẽ hỗ trợ nhiều cho nhà đầu tư.
Về phía doanh nghiệp Việt Nam, nếu muốn thực hiện M&A trong khoảng một năm tới thì việc cần ưu tiên là hoàn thiện tài chính và tính minh bạch. Hệ thống sổ sách kế toán, tài chính và các số liệu cần rõ ràng để có thể cung cấp cho nhà đầu tư trong quá trình thẩm định.
Nhà đầu tư Nhật Bản cũng đánh giá rất kỹ vấn đề tuân thủ. Những tồn tại liên quan đến sổ sách, thuế hoặc các nghĩa vụ với người lao động có thể trở thành rào cản trong quá trình thẩm định, dù doanh nghiệp có sản phẩm tốt hay ngành nghề hấp dẫn.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần từng bước xây dựng hệ thống quản trị và chuẩn hóa quy trình. Nhà đầu tư Nhật Bản không chỉ nhìn vào kết quả kinh doanh hiện tại mà còn quan tâm doanh nghiệp có khả năng duy trì chất lượng, vận hành ổn định và phát triển trong dài hạn hay không.
Nếu muốn trở thành nhà cung ứng hoặc đối tác của các tập đoàn Nhật Bản, doanh nghiệp Việt Nam cũng cần chú trọng việc trao đổi thông tin chính xác, kịp thời và duy trì chất lượng sản phẩm ổn định.
Tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng, M&A không nên được hiểu theo nghĩa hẹp là doanh nghiệp chuyển nhượng toàn bộ hoạt động hoặc mất quyền kiểm soát. Đây có thể là cơ hội để doanh nghiệp phát triển, đổi mới, tiếp cận khách hàng, nguồn vốn và thị trường rộng hơn.
Hiện nay, cơ hội hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản đang mở ra ở nhiều lĩnh vực. Nếu doanh nghiệp Việt Nam chủ động chuẩn hóa tài chính, minh bạch thông tin và nâng cao năng lực quản trị, khả năng tiếp cận các nhà đầu tư và đối tác Nhật Bản sẽ thuận lợi hơn.
Phóng viên: Xin cảm ơn Bà!
