Cần chủ động tìm hiểu các khoản thuế, phí khi thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai

Nghĩa vụ tài chính cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hiểu đúng để tránh rủi ro pháp lý

Quy định pháp lý về cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Trong tiến trình thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai, việc xác định nghĩa vụ tài chính luôn là một trong những chủ đề nhận được sự quan tâm đặc biệt từ người dân và doanh nghiệp.

Về vấn đề này Cục Thuế cho biết: một trong những nội dung quan trọng nhất được cơ quan Thuế nhấn mạnh là nghĩa vụ chung của người sử dụng đất. Theo quy định tại Khoản 3 Điều 31 của Luật Đất đai năm 2024 quy định, nghĩa vụ chung bắt buộc của người sử dụng đất là phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính về đất đai theo đúng quy định của pháp luật.

Điều này đồng nghĩa với việc khi được Nhà nước giao đất, cho thuê đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất, người dân hay tổ chức đều có bổn phận đóng góp các khoản nghĩa vụ tài chính vào ngân sách nhà nước.

Cụ thể hóa nghĩa vụ này vào quy trình cấp giấy tờ pháp lý cho đất đai, Luật Đất đai năm 2024 đặt ra một nguyên tắc cực kỳ nghiêm ngặt tại Khoản 3 Điều 135 đó là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất chỉ được cấp sau khi người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật.

Mặc dù nguyên tắc chung là người dân phải “nộp tiền trước, nhận sổ sau”, Luật Đất đai năm 2024 vẫn thể hiện tính linh hoạt và nhân văn sâu sắc nhằm tháo gỡ khó khăn thực tế cho người dân. Đó là có một số trường hợp ngoại lệ mà người sử dụng đất vẫn được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất dù chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính ngay lập tức. Cụ thể:

Trường hợp người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất không thuộc đối tượng phải thực hiện nghĩa vụ tài chính được miễn, được ghi nợ nghĩa vụ tài chính thì Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất sẽ được cấp sau khi cơ quan có thẩm quyền xác định không phải thực hiện nghĩa vụ tài chính hoặc được miễn, được ghi nợ nghĩa vụ tài chính.

Trường hợp thuê đất trả tiền thuê đất hằng năm thì Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất sẽ được cấp sau khi cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định cho thuê đất và tiến hành ký hợp đồng thuê đất với người sử dụng đất.

Đại diện Cục Thuế cũng nhấn mạnh nội dung rất quan trong mà người dân cần lưu ý đó là chế tài xử lý khi chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính. Trong thực tế, không ít người sử dụng đất do chủ quan, thiếu thông tin hoặc gặp khó khăn tạm thời về dòng tiền đã lựa chọn cách trì hoãn việc nộp các khoản thuế, tiền sử dụng đất mà không hề biết rằng mình đang phải chịu một khoản phạt lũy tiến hàng ngày.

Vấn đề này, đã được quy định rõ tại Khoản 2 Điều 16 Luật Quản lý thuế năm 2025 quy định về mức tính tiền chậm nộp và thời gian tính tiền chậm nộp như sau:

Mức tính tiền chậm nộp bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế, khoản thu khác chậm nộp do cơ quan thuế quản lý thu.

Mức tính tiền chậm nộp cũng bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp do cơ quan hải quan quản lý thu.

Con số 0,03% mỗi ngày nghe qua không lớn. Tuy nhiên, nếu tính lũy tiến cho cả năm, mức phạt chậm nộp này sẽ lên tới 10,95%/năm (0,03% x 365 ngày) tính trên tổng số tiền chậm nộp.

Đối với các hồ sơ đăng ký đất đai và xin cấp Giấy chứng nhận lần đầu, số tiền thuế và tiền sử dụng đất phải nộp thường là những khoản tiền rất lớn nhiều trường hợp lên tới nhiều tỷ đồng. Nếu người nộp thuế chậm trễ chỉ trong vòng vài tháng, số tiền chậm nộp phát sinh sẽ nhanh chóng cộng dồn thành một con số không nhỏ.

Khuyến nghị từ cơ quan quản lý

Khi làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất như: Chuyển nhượng, tặng, cho, thế chấp,... thì người sử dụng đất phải thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định của pháp luật (trừ các trường hợp cơ quan có thẩm quyền xác định không phải thực hiện nghĩa vụ tài chính hoặc được miễn, được ghi nợ nghĩa vụ tài chính).

Việc thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai (khoản thu giao cho cơ quan thuế tổ chức thu) thì cơ quan quản lý đất đai (Văn phòng đăng ký đất đai) có trách nhiệm chuyển thông tin về việc xác định nghĩa vụ tài chính, nghĩa vụ phải nộp ngân sách nhà nước cho cơ quan quản lý thuế để cơ quan Thuế tổ chức thu, việc tính tiền chậm nộp đối với các khoản thuế, các khoản thu khác...được thực hiện theo quy định tại Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành. Trường hợp, chậm nộp các nghĩa vụ tài chính khi làm các thủ tục nêu trên thì người sử dụng đất sẽ bị tính tiền chậm nộp.

Do đó, ngay từ khi bắt đầu nộp hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, người sử dụng đất cần chủ động tìm hiểu các khoản thuế, phí dự kiến phải thực hiện. Việc ước tính trước số tiền phải nộp giúp người dân có thời gian chuẩn bị nguồn tài chính, tránh tình trạng bị.

Khi cơ quan Thuế ban hành thông báo nộp thuế, người dân cần khẩn trương thực hiện nộp tiền đúng hạn tại các điểm thu quy định. Tuyệt đối không để quá hạn nhằm tránh việc bị áp dụng mức tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày.

Người sử dụng đất cần tìm hiểu kỹ trường hợp của mình có thuộc diện được miễn thuế, giảm thuế hoặc được ghi nợ nghĩa vụ tài chính hay không. Nếu thuộc các diện này, cần chủ động chuẩn bị các hồ sơ, giấy tờ chứng minh hợp pháp để nộp cho cơ quan có thẩm quyền giải quyết, bảo đảm quyền được cấp Sổ đỏ đúng thời hạn quy định.

Có thể nói việc hiểu đúng Luật Đất đai năm 2024 và Luật Quản lý thuế năm 2025 không chỉ giúp người dân đẩy nhanh tiến độ nhận sổ đỏ mà còn là giải pháp tối ưu để tự bảo vệ tài chính của bản thân và gia đình.