Nghiên cứu báo cáo cấp có thẩm quyền giải pháp phù hợp với doanh nghiệp ở trạng thái 03, 06

Phó Cục trưởng Mai Sơn chia sẻ về chiến dịch làm sạch mã số thuế. Ảnh: Phương Thảo

Điểm nghẽn từ những “pháp nhân treo”

Trong công tác quản lý tài chính quốc gia, chấm dứt hiệu lực mã số thuế vốn là nhiệm vụ thường xuyên của ngành Thuế. Tuy nhiên, thực tế, công tác này đang phải đối mặt với không ít vướng mắc khi nhiều doanh nghiệp ngừng kinh doanh nhưng tự ý đóng cửa, không thông báo với cơ quan Thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh. Thực trạng này tạo ra lượng lớn các “pháp nhân treo” gây nhiễu loạn dữ liệu hệ thống.

Trước bối cảnh đó, năm 2026, Cục Thuế đã quyết định nâng tầm nhiệm vụ thành Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”, triển khai thống nhất trên toàn ngành theo Quyết định 595/QĐ-CT.

“Chiến dịch làm sạch mã số thuế hướng tới mục tiêu lớn là xây dưng hạ tầng cơ sở dữ liệu quốc gia, trong đó dữ liệu của cơ quan Thuế là một mắt xích quan trọng trong hệ thống. Để vận hành hiệu quả, dữ liệu đầu vào bắt buộc phải đạt tiêu chuẩn ”đúng, đủ, sạch, sống. Song song với việc làm sạch cơ sở dữ liệu, cơ quan quản lý dọn dẹp các rào cản pháp lý cũ, tạo cơ hội cho những người nộp thuế thực chất từng rời bỏ thị trường hoặc gặp khó khăn có thể nhanh chóng quay trở lại hoạt động sản xuất kinh doanh với một địa vị pháp lý hoàn toàn trong sạch và vững vàng". Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn

Theo Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn, chiến dịch tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu nhằm giảm số người nộp thuế ở trạng thái ngừng hoạt động, nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt mã số thuế (trạng thái 03) và không hoạt động tại địa chỉ đăng ký (trạng thái 06). Đồng thời, cơ quan Thuế kiểm soát chặt chẽ các phát sinh mới để hạn chế hồ sơ giải thể bị tồn đọng.

Chiến dịch làm sạch dữ liệu lần này không chỉ giải quyết bài toán hành chính. Đây là bước chuẩn bị chiến lược, phục vụ vận hành Hệ thống quản lý thuế mới và kết nối đồng bộ với các cơ sở dữ liệu quốc gia.

Việc làm sạch mã số thuế giúp nâng cao hiệu quả quản lý, chủ động ngăn ngừa việc lợi dụng pháp nhân thương mại để mua bán hóa đơn trái phép, trốn thuế, gian lận hoặc trục lợi ngân sách.

Lãnh đạo Cục Thuế khẳng định, xuyên suốt chiến dịch là quan điểm lấy người nộp thuế làm trung tâm nhưng giữ vững kỷ cương quản lý. Hồ sơ được phân loại khoa học theo mức độ rủi ro: Trường hợp đủ điều kiện sẽ được hỗ trợ xử lý nhanh chóng; Ngược lại, hồ sơ có dấu hiệu rủi ro sẽ bị tăng cường kiểm tra, xác minh nghiêm ngặt.

Toàn bộ chiến dịch được triển khai trên nền tảng dữ liệu số, ứng dụng chuyển đổi số và phân nhóm rủi ro. Trách nhiệm được phân công cụ thể đến từng công chức, gắn chặt với vai trò người đứng đầu và kết quả xử lý thực chất.

Phối hợp đồng bộ liên ngành để gỡ vướng từ gốc

Sự thành công của chiến dịch gắn liền với việc huy động sức mạnh tổng hợp từ nhiều cơ quan, bộ ngành dưới sự phối hợp liên ngành chặt chẽ. Ông Nguyễn Đức Huy, Phó Trưởng Ban Nghiệp vụ thuế, Cục Thuế cho biết, Bộ Tài chính đã đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các sở, ngành, chính quyền địa phương và lực lượng công an cơ sở cùng đồng hành sát cánh với cơ quan Thuế. Theo đó, Bộ Tài chính và Cục Thuế đã thiết lập một mạng lưới phối hợp liên ngành chặt chẽ, đồng bộ trên nhiều mặt trận:

Với Bộ Công an (C06): Cục Thuế đã phối hợp rà soát, chuẩn hóa thông tin định danh của người đại diện pháp luật của các doanh nghiệp đang ở trạng thái rủi ro 03 và 06. Bước đi này giúp cơ quan chức năng dễ dàng liên hệ, hướng dẫn người nộp thuế và xác minh chính xác thông tin quản lý thuế.

Với cơ quan đăng ký kinh doanh: Hai bên đã tăng cường phối hợp xử lý nghiêm các doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh, thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo luật định và nhanh chóng giải quyết thủ tục giải thể cho các đơn vị đã hoàn tất nghĩa vụ thuế.

Với cơ quan Hải quan: Cục Thuế phối hợp xác nhận nhanh nghĩa vụ thuế để rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ giải thể, chấm dứt hoạt động.

Để bảo vệ quyền lợi người dân, Cục Thuế đã phối hợp với các cơ quan liên quan để làm rõ trách nhiệm, xử lý các trường hợp cá nhân bị giả mạo, sử dụng trái phép thông tin cá nhân để lập doanh nghiệp, theo hướng bảo vệ quyền lợi của cá nhân bị hại và tách bạch với nghĩa vụ của pháp nhân được thành lập trái phép.

Về phía Cục Thuế đang tiếp tục rà soát các vướng mắc về chính sách, nghĩa vụ thuế và chế tài xử phạt, nghiên cứu báo cáo cấp có thẩm quyền các giải pháp phù hợp nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp ở trạng thái 03, 06 sớm hoàn tất nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, khôi phục hoạt động hoặc thực hiện chấm dứt hoạt động theo đúng quy định.

Trên 3.500 doanh nghiệp đã quay trờ lại thị trường

Chia sẻ về con số trên 90.000 doanh nghiệp rời khỏi thị trường. Phó Cục trưởng Mai Sơn nhấn mạnh, khi đánh giá bức tranh doanh nghiệp, cần nhìn ở cả hai chiều. Bên cạnh doanh nghiệp khó khăn rời thị trường là sự gia tăng mạnh mẽ của doanh nghiệp mới (156.478 doanh nghiệp) và sự cải thiện của các doanh nghiệp đang hoạt động.

Trong 8 tháng năm 2026, các khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh, FDI và doanh nghiệp nhà nước đều ghi nhận tăng trưởng. Các động lực tích cực từ đầu tư công, gỡ vướng bất động sản và thu hút đầu tư đang hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất.

Còn theo ông Nguyễn Đức Huy, ngành Thuế đã triển khai Chiến dịch làm sạch mã số thuế từ giữa tháng 5 năm 2026. Trong 8 tháng cơ quan Thuế đã xử lý trên 26.119 tổ chức doanh nghiệp chấm dứt mã số thuế. Riêng tháng 8, cơ quan Thuế đã tiếp nhận và xử lý hơn 6.000 trường hợp. Ngoài ra, cơ quan Thuế đang tiếp nhận khoảng 17.000 doanh nghiệp đang liên hệ để hoàn tất nghĩa vụ với ngân sách.

Bên cạnh việc tạo điều kiện cho các doanh nghiệp rời bỏ thị trường, cơ quan Thuế cũng đã hỗ trợ cho nhiều doanh nghiệp quay trở lại sau một thời gian dài ngừng nghỉ kinh doanh, hoặc không hoạt động tại địa chỉ kinh doanh.

Tính đến hết 31/8, cơ quan Thuế đã làm thủ tục khôi phục mã số thuế cho 3.554 doanh nghiệp ở trạng thái 03, 06 và đã thực hiện các nghĩa vụ với ngân sách, thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế.