![]() |
| Hiện tại, quy định pháp luật trong lĩnh vực hải quan cơ bản không có sự thay đổi. |
The Lubrizol Corporation (một tập đoàn đa quốc gia của Mỹ chuyên sản xuất và cung cấp các loại hóa chất chuyên dụng trên phạm vi toàn cầu) nêu hiện nay, việc yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thông tin kinh doanh mật (chẳng hạn như mã số CAS ) thông qua các bên nhập khẩu trung gian đặt ra những quan ngại đáng kể về bảo vệ sở hữu trí tuệ và an ninh dữ liệu.
The Lubrizol Corporation khuyến nghị các bộ, ngành liên quan xem xét điều chỉnh các yêu cầu nhập khẩu theo hướng tiếp cận dựa trên rủi ro, phù hợp với thông lệ quốc tế. Cách tiếp cận này sẽ giúp cân bằng giữa mục tiêu tạo thuận lợi thương mại và yêu cầu quản lý hiệu quả.
Cần xem xét điều chỉnh quy định theo hướng hài hòa hơn bằng việc cho phép doanh nghiệp hoặc đại diện được ủy quyền nộp trực tiếp thông tin mật cho cơ quan quản lý thông qua các kênh bảo mật; áp dụng nguyên tắc phân tầng thông tin, theo đó chỉ yêu cầu công khai chi tiết đối với các trường hợp có rủi ro cao; đồng thời bảo đảm cơ chế truy cập được kiểm soát chặt chẽ, The Lubrizol Corporation đề xuất.
Trả lời doanh nghiệp liên quan đến yêu cầu khai báo đầy đủ mã CAS trong đó có thông tin thành phần bí mật đối với hóa chất nhập khẩu cũng như việc cơ quan Hải quan yêu cầu nộp chứng từ liên quan đến mã CAS, trong năm 2025 Cục Hải quan đã có văn bản số 4508/CHQ-GSQL gửi Hội đồng kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN trả lời chi tiết vấn đề này.
Theo đó, người khai hải quan không phải nộp thêm chứng từ ngoài các chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan theo quy định (theo quy định hồ sơ hải quan không bao gồm phiếu an toàn hóa chất (MSDS), trong MSDS có thông tin về mã CAS).
Đối với các tờ khai luồng Vàng, luồng Đỏ, khi kiểm tra hồ sơ hải quan, kiểm tra thực tế hàng hóa nếu cơ quan Hải quan không có đủ cơ sở để xác định tính chính xác của hàng hóa khai báo thì thực hiện nộp bổ sung tài liệu kỹ thuật hoặc hợp đồng mua bán hoặc bản phân tích thành phần sản phẩm để cơ quan Hải quan có cơ sở xác định tên hàng, mã số hàng hóa, mức thuế…
Cục Hải quan nhấn mạnh, đến thời điểm hiện tại, quy định pháp luật trong lĩnh vực hải quan cơ bản không có sự thay đổi so với thời điểm ban hành công văn số 4508/CHQ-GSQL nêu trên.
Riêng đối với thông tin khai báo hải quan, theo quy định tại chỉ tiêu 1.78 mẫu số 01 Phụ lục II - “Mô tả hàng hoá” ban hành kèm theo Thông tư số 121/2025/TT-BTC ngày 18/12/2025 của Bộ Tài chính hướng dẫn, người khai hải quan phải ghi rõ tên hàng, nhãn hiệu, quy cách phẩm chất, thông số kĩ thuật, thành phần, hàm lượng, tính chất lý hóa… là một trong những cơ sở để xác định mã số hàng hóa, đối chiếu để áp dụng chính sách quản lý mặt hàng.
Đối với chính sách quản lý đối với hoá chất xuất nhập khẩu, Cục Hải quan cho biết, từ ngày 1/1/2026, Luật Hoá chất số 69/2025/QH15 và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan như: Nghị định số 24/2026/NĐ-CP; Nghị định số 26/2026/NĐ-CP; Thông tư số 01/2026/TT-BCT và Nghị định số 26/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành đã quy định rõ.
Căn cứ theo hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, đối với mặt hàng hóa chất được quản lý theo 4 nhóm chính: hóa chất có điều kiện, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt, hóa chất cấm và hóa chất phải khai báo.
Tương ứng với tính chất của từng nhóm, pháp luật quy định các chính sách quản lý chuyên ngành khác nhau, bao gồm: cấp Giấy phép xuất nhập khẩu, Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất/kinh doanh, hoặc yêu cầu bắt buộc khai báo, công bố mục đích sử dụng.
Từ 1/1/2026, khi các văn bản quy phạm pháp luật mới liên quan đến lĩnh vực hóa chất có hiệu lực, Cục Hải quan không có văn bản chỉ đạo các chi cục hải quan khu vực yêu cầu doanh nghiệp phải xuất trình/nộp/khai báo 100% thông tin về hoá chất, bao gồm danh mục hoá chất đầy đủ, mã CAS, hàm lượng phần trăm từng thành phần của hoá chất mới đủ điều kiện thông quan nhập khẩu hoá chất.
Về bảo mật thông tin đối với hóa chất, tại khoản 2 Điều 26 Luật Hoá chất số 69/2025/QH15 quy định về các thông tin không được bảo mật, trong đó gồm: Phiếu an toàn hóa chất (bao gồm thông tin: Số CAS, Số UN và các tạp chất có ảnh hưởng đến việc phân loại hóa chất), độ tinh khiết của hỗn hợp chất và mức độ nguy hại của phụ gia, tạp chất, chất.
Về đề nghị cho phép doanh nghiệp hoặc đại diện được ủy quyền nộp trực tiếp thông tin bí mật cho cơ quan quản lý, theo quy định tại Điều 5 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 167/2025/NĐ-CP quy định người khai hải quan gồm: Chủ hàng hóa xuất khẩu, nhập cảnh, quá cảnh hoặc người được chủ phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, quá cảnh ủy quyền; người được chủ hàng hóa ủy quyền (đối với một số loại hàng hóa cụ thể: quà biếu, quà tặng…).
Căn cứ quy định trên, cơ quan Hải quan không tiếp nhận thông tin khai hải quan từ các tổ chức, cá nhân không thuộc đối tượng là người khai hải quan.
Do đó, cơ quan Hải quan không có cơ sở pháp lý để tiếp nhận chứng từ, thông tin từ bên thứ 3 như đề nghị của The Lubrizol Corporation.