 |
| Xuất khẩu cá tra của Việt Nam năm 2026 đang có nhiều tín hiệu tích cực. Ảnh: D.N |
Xuất khẩu cá tra đang khởi sắc
Theo thông tin từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), trong bức tranh xuất khẩu thủy sản đầu năm 2026, mặt hàng cá tra là điểm sáng nổi bật với kim ngạch đạt hơn 177 triệu USD, tăng mạnh 33,2%. Nhu cầu tăng từ thị trường Trung Quốc, Nhật Bản và ASEAN đã giúp mặt hàng này trở thành nhóm tăng trưởng cao nhất trong tháng 1.
Đầu năm 2026, ngành cá tra Việt Nam ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, cả về giá nguyên liệu lẫn triển vọng xuất khẩu. Dự kiến, kim ngạch xuất khẩu cá tra trong năm nay có thể đạt khoảng 2,3 tỷ USD.
Trong bối cảnh thị trường thế giới còn nhiều biến động, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào các thị trường lớn và tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA) được xem là “chìa khóa” giúp ngành cá tra duy trì tăng trưởng bền vững và tạo dư địa bứt phá.
Theo bà Lê Hằng - Phó Tổng thư ký VASEP, năm 2026, ngành cá tra Việt Nam được dự báo đứng trước nhiều cơ hội khi nguồn cung cá thịt trắng khai thác tự nhiên trên toàn cầu tiếp tục thắt chặt. Theo dự báo, tổng sản lượng cá thịt trắng toàn cầu năm 2026 chỉ đạt trên 6,5 triệu tấn, giảm khoảng 145.000 tấn so với năm 2025. Xu hướng này buộc các nhà nhập khẩu, đặc biệt tại châu Âu, phải tìm kiếm nguồn cung thay thế có mức giá ổn định và bền vững hơn.
Trong bối cảnh đó, cá tra Việt Nam được xem là lựa chọn phù hợp cho phân khúc sản phẩm có giá trị tương đương. Thị trường EU được đánh giá có cơ hội hưởng lợi từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng cá thịt trắng, qua đó mở ra khả năng nâng thị phần cá tra từ mức 8% lên 10% như mục tiêu đặt ra. Việt Nam cũng có lợi thế từ Hiệp định EVFTA so với nhiều nguồn cung khác không có ưu đãi thuế quan.
Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cá tra Việt Nam đạt trên 2,1 tỷ USD.
Chủ động nguồn nguyên liệu
Những tháng đầu năm 2026, giá cá tra nguyên liệu tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long tăng lên mức 33.000 - 34.000 đồng/kg, cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Mặt bằng giá này giúp người nuôi cải thiện lợi nhuận sau giai đoạn dài chịu áp lực chi phí và giá bán thấp, đồng thời góp phần ổn định tâm lý sản xuất trong vùng nuôi trọng điểm.
Nguyên nhân chính đẩy giá cá tra tăng mạnh được cho là do thiếu hụt nguồn cung nguyên liệu. Cá tra có chu kỳ nuôi dài từ 6 - 8 tháng, trong khi giai đoạn trước đó, giá thấp kéo dài khiến nhiều hộ phải treo ao, giảm thả hoặc rút khỏi nghề. Khi nhu cầu chế biến và xuất khẩu phục hồi, lượng cá đến kỳ thu hoạch không đủ đáp ứng, tạo áp lực lớn lên giá thu mua.
Các chuyên gia nhận định, giá cá tra lập đỉnh là tín hiệu tích cực nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu sản xuất phát triển tự phát. Việc kiểm soát sản lượng, chủ động nguồn giống chất lượng và tăng cường liên kết chuỗi từ nuôi trồng đến tiêu thụ được xem là chìa khóa để ngành cá tra duy trì tăng trưởng ổn định, tránh lặp lại vòng xoáy “tăng nóng, giảm sâu” như trước đây.
Tuy nhiên, các cơ quan quản lý ngành nông nghiệp khuyến cáo, dù giá cá tra đang ở mức cao, người nuôi không nên ồ ạt mở rộng diện tích. Việc phát triển nóng có thể dẫn đến dư cung trong các chu kỳ tiếp theo, gây rủi ro cho cả người nuôi và doanh nghiệp chế biến xuất khẩu. Thay vào đó, cần tuân thủ khung thời vụ, kiểm soát mật độ thả nuôi và tăng cường liên kết chuỗi với doanh nghiệp để bảo đảm đầu ra ổn định.
Song song với quản lý sản lượng, nâng cao giá trị thương hiệu cá tra Việt Nam tiếp tục là mục tiêu trọng tâm. Ngành cá tra đang được định hướng phát triển theo chuỗi giá trị bền vững, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số trong quản lý vùng nuôi, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, an toàn thực phẩm của thị trường nhập khẩu.
Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cho biết nhu cầu từ các thị trường lớn như Trung Quốc, Mỹ và châu Âu đang có dấu hiệu phục hồi, tạo lực đẩy cho giá cá tra nguyên liệu trong nước.
Với sự kết hợp giữa tín hiệu thị trường thuận lợi và định hướng phát triển bền vững, ngành cá tra được kỳ vọng sẽ duy trì đà tăng trưởng ổn định trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
