Hiện đại hóa trang thiết bị kiểm tra, giám sát hải quan giúp thông quan nhanh chóng

Máy soi container di động của Chi cục Hải quan khu vực III được đưa vào sử dụng tại khu vực cảng Hải Phòng.

Tăng trên 12 triệu tờ khai

Theo quy định của Luật Hải quan, việc kiểm tra thực tế hàng hóa được thực hiện trực tiếp hoặc bằng máy móc, thiết bị, các biện pháp khác. Trong đó có biện pháp kiểm tra không xâm nhập bằng máy soi container.

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để ngành Hải quan đẩy mạnh ứng dụng trang thiết bị kỹ thuật trong kiểm tra hải quan như soi chiếu hàng hóa, hành lý phục vụ soi chiếu trước; sử dụng máy soi container để kiểm tra hàng hóa trong quá trình làm thủ tục hải quan.

Qua đó giúp giảm thời gian kiểm tra thực tế hàng hóa, tạo thuận lợi cho việc thông quan hàng hóa nhanh chóng nhưng vẫn góp phần nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra hải quan. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng với độ mở lớn và quy mô kim ngạch XNK hiện đứng vào nhóm 25 nền kinh tế đứng đầu thế giới.

Một minh chứng tiêu biểu là lượng tờ khai XNK đã tăng từ 8,4 triệu tờ khai năm 2015 lên 20,65 triệu vào năm 2025. Cùng thời điểm này, quy mô kim ngạch XNK cũng tăng từ mốc 300 tỷ USD lên 930 tỷ USD.

Nâng cao hiệu quả sử dụng seal điện tử

Ngoài sử dụng trang thiết bị hiện đại phục vụ công tác kiểm tra, việc giám sát hải quan cũng có sự thay đổi cơ bản về mục tiêu, yêu cầu, phương thức giám sát hải quan, đặc biệt là ở các địa bàn trọng điểm như cảng biển, cảng hàng không.

Trên cơ sở quy định của Luật Hải quan, các phương thức giám sát hải quan được triển khai toàn diện, đặc biệt là các phương thức giám sát hải quan hiện đại như: Seal định vị điện tử, camera giám sát, cân điện tử...

Việc sử dụng seal định vị điện tử đã nâng cao hiệu quả công tác quản lý, giám sát hải quan đối với hàng hoá vận chuyển chịu sự giám sát hải quan. Hệ thống đã hỗ trợ công chức hải quan theo dõi, giám sát container, phương tiện vận chuyển bằng sim định vị GPS đưa ra các cảnh báo trên hệ thống, hàng hoá khi áp dụng seal định vị điện tử được theo dõi, giám sát đầy đủ, chặt chẽ theo thời gian thực đến khi lô hàng đến cửa khẩu xuất.

Hệ thống công nghệ thông tin trong quản lý seal định vị có cơ chế và giao diện giúp công chức hải quan dễ tiếp cận và sử dụng, có thể giám sát 24/7, đảm bảo việc giám sát trực tuyến quá trình vận chuyển của container có gắn seal định vị điện tử. Dữ liệu giám sát được lưu trữ trên Hệ thống quản lý seal định vị điện tử là cơ sở để xem xét xử lý các vụ việc có liên quan.

Hệ thống seal định vị điện tử được áp dụng đã giúp khắc phục được những hạn chế khi thực hiện giám sát hàng hóa bằng phương pháp niêm phong, sử dụng seal hải quan truyền thống.

Việc sử dụng seal định vị điện tử trong thời gian qua đã đảm bảo 100% hàng hóa có gắn seal được vận chuyển đúng tuyến đường từ cơ quan Hải quan nơi vận chuyển đi đến cơ quan Hải quan nơi vận chuyển đến theo thời gian người khai hải quan đăng ký với cơ quan Hải quan; không phát hiện trường hợp can thiệp mở container hàng hóa hoặc dừng đỗ sai quy định.

Ứng dụng CNTT và trang thiết bị kiểm tra, giám sát hiện đại giúp cơ quan Hải quan thông quan hàng hóa nhanh chóng và nâng cao hiệu quả quản lý.

Hiện đại hóa nhiều nghiệp vụ giám sát

Song song đó, việc sử dụng hệ thống camera giám sát cũng là kết quả tích cực trong công tác hiện đại hóa hải quan và góp phần minh bạch hóa các khâu nghiệp vụ. Hệ thống camera giám sát đã hỗ trợ công tác giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, quá cảnh và hàng hóa ra vào kho ngoại quan. Ngoài ra nâng cao hiệu quả quản lý hỗ trợ công chức kiểm tra, giám sát kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu của cơ quan hải quan, đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, rút ngắn thời gian kiểm tra, thông quan, giải phóng hàng hóa.

Trong khi đó, việc vận hành hiệu quả Hệ thống quản lý tự động kho, bãi, cảng (VASSCM) cũng giúp nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra, giám sát hải quan tại các kho, bãi, cảng thuộc địa bàn quản lý, nâng cao ý thức thực thi pháp luật nhà nước trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa của doanh nghiệp.

Sau thời gian triển khai, Hệ thống VASSCM đã hài hòa giữa quy trình giám sát, quản lý của cơ quan Hải quan và quy trình vận hành, khai thác của các doanh nghiệp. Qua đó, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho bãi, giảm thời gian, chí phí cho doanh nghiệp XNK và tăng cường hiệu quả giám sát của cơ quan Hải quan...

Thông qua hệ thống, cơ quan Hải quan quản lý toàn bộ quá trình từ khi hàng hóa được khai báo trên thông tin manifest điện tử (đối với hàng nhập khẩu), đưa vào cũng như đến khi ra khỏi khu vực giám sát hải quan và vận chuyển về các địa điểm giám sát khác; kịp thời nắm bắt các diễn biến, thông tin thay đổi nguyên trạng bao bì đóng gói hàng hóa, vị trí lưu giữ hàng hóa, theo dõi hàng tồn…