Hiện đại hóa quy trình, khẳng định vị thế cửa ngõ
Trong bối cảnh dòng chảy thương mại xuyên biên giới ngày càng sôi động, Hải quan cửa khẩu ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tối ưu hóa hiệu quả quản lý và hỗ trợ tối đa cho cộng đồng doanh nghiệp.
Đơn vị đã thực hiện chuyển đổi số toàn diện, ứng dụng hệ thống thông quan tự động và phần mềm nghiệp vụ tích hợp để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đảm bảo hàng hóa được lưu thông xuyên suốt. Nhờ đó, năm 2025 đơn vị đã thu hút được trên 40% số doanh nghiệp làm thủ tục tại địa bàn, đưa số thu ngân sách đạt trên 400 tỷ đồng, tương đương 245% chỉ tiêu pháp lệnh. Những con số này minh chứng cho sự tin tưởng của cộng đồng doanh nghiệp vào năng lực điều hành và tính minh bạch của lực lượng hải quan nơi tuyến đầu biên giới.
Bước sang năm 2026, nhịp độ giao thương tại ga Đồng Đăng tiếp tục ghi nhận những tín hiệu khả quan với sự gia tăng mạnh mẽ về kim ngạch. Theo báo cáo mới nhất, tính lũy kế đến hết ngày 19/3/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn đạt 47.036.333 USD, tăng 21,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 8 triệu USD, tăng 14,5% và kim ngạch nhập khẩu đạt trên 39 triệu USD, tăng 22,5%. Chỉ tính riêng trong tuần gần nhất, tổng kim ngạch đã bứt phá tăng 135% so với tuần trước đó, chủ yếu nhờ nhóm mặt hàng sản phẩm chất dẻo đạt trị giá trên 4,9 triệu USD. Sự tăng trưởng này kéo theo số thuế thực nộp vào ngân sách nhà nước đến ngày 19/3/2026 đạt 113,2 tỷ đồng, hoàn thành 40,4% chỉ tiêu được giao cả năm.
Đối với hoạt động vận chuyển độc lập, đơn vị đã tiếp nhận thủ tục cho 107 doanh nghiệp với 1.156 tờ khai, đạt kim ngạch 91,5 triệu USD, cho thấy vai trò mắt xích quan trọng của ga Đồng Đăng trong chuỗi cung ứng liên vận quốc tế.
Ông Nguyễn Hữu Minh, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng cho biết, dù biến động thị trường khiến số lượng doanh nghiệp làm thủ tục giảm nhẹ, nhưng đây chính là động lực để đơn vị thực hiện bước chuyển mình chiến lược trong thu hút đầu tư. Thay vì thụ động chờ đợi, Hải quan cửa khẩu ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng đã chủ động “gõ cửa” doanh nghiệp thông qua cơ chế rà soát dữ liệu hàng ngày, hàng tuần, đặc biệt tập trung vào các đơn vị đang vận hành từng loại hình cụ thể.
“Chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc xử lý hồ sơ mà còn chủ động xây dựng kế hoạch tiếp xúc trực tiếp, lắng nghe từng vướng mắc nhỏ nhất của doanh nghiệp để tháo gỡ tận gốc rễ ngay tại cửa khẩu. Mục tiêu của đơn vị trong năm 2026 là tạo ra một môi trường thông quan ưu việt, đủ sức thuyết phục và thu hút từ 50-60% doanh nghiệp chuyển cửa khẩu về địa bàn, phấn đấu đưa số thu ngân sách vượt mốc 500 tỷ đồng”, ông Minh khẳng định.
Tư duy quản lý theo hướng phục vụ này đã tạo ra một luồng gió mới tại ga Đồng Đăng. Ngay cả khi các mặt hàng truyền thống như máy móc hay may mặc có dấu hiệu chững lại, đơn vị vẫn duy trì mức tăng trưởng bằng cách đa dạng hóa đối tượng khách hàng và tối ưu hóa quy trình thủ tục. Việc phát sinh doanh nghiệp mới ngay trong những tuần đầu năm là minh chứng rõ nét cho thấy sự chuyển dịch từ quản lý hành chính sang đồng hành cùng sự phát triển của doanh nghiệp đang phát huy hiệu quả mạnh mẽ.
Gỡ nút thắt hạ tầng, đón đầu kết nối chiến lược
Dù đạt được những kết quả ấn tượng về số thu, song hoạt động tại ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng vẫn đang đối mặt với những rào cản nội tại về hạ tầng và đặc thù ngành đường sắt.
 |
| Công chức Hải quan ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng hướng dẫn doanh nghiệp làm thủ tục. Ảnh: H.Nụ |
Hiện nay, vận tải đường sắt vẫn phụ thuộc lớn vào lịch trình cố định, không linh hoạt bằng đường bộ và chủ yếu phù hợp với hàng hóa khối lượng lớn, cồng kềnh. Bên cạnh đó, các quy định khắt khe từ phía đường sắt Trung Quốc về việc không vận chuyển chất lỏng, dầu mỡ hay hàng dễ cháy nổ, cùng chi phí cước phí cao hơn đường biển, đã giới hạn sự đa dạng của các nhóm hàng hóa.
Thống kê 3 năm gần đây cho thấy, hàng hóa chủ yếu vẫn xoay quanh sắt thép kỹ thuật, ván ép, hạt nhựa và tinh bột sắn, rất ít phát sinh các mặt hàng mới có giá trị gia tăng cao.
Về mặt kỹ thuật, diện tích bãi hóa trường hiện vẫn chưa hoàn thiện theo đúng tiêu chuẩn của một địa điểm kiểm tra hải quan tập trung. Các khu vực ray phụ lưu giữ toa hàng qua đêm còn thiếu, đường vào bãi chưa thuận tiện cho phương tiện xe tải hạng nặng, dẫn đến chi phí bốc xếp và thời gian vận chuyển bị kéo dài.
Bà Nguyễn Thị Thu Nga, Phó Đội trưởng Hải quan cửa khẩu ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng cho biết, việc hiện đại hóa hạ tầng không chỉ giúp cơ quan Hải quan kiểm soát hàng hóa hiệu quả hơn bằng hệ thống camera và phần mềm chuyên dụng, mà còn là điều kiện tiên quyết để giữ chân doanh nghiệp khi các chính sách trợ giá vận tải từ phía bạn không còn như trước.
Tầm nhìn phát triển của ga Đồng Đăng đang đứng trước vận hội mới khi Tổng Bí thư Tô Lâm vừa chủ trì buổi làm việc tại đây vào ngày 19/3, nhấn mạnh việc kết nối hạ tầng đường sắt Việt - Trung là đột phá chiến lược.
Theo đó, Hải quan cửa khẩu ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng đang nỗ lực chuẩn bị các kịch bản quản lý hiện đại để đón đầu luồng hàng hóa khổng lồ trong tương lai. Sự kết hợp giữa cải cách thủ tục của cơ quan Hải quan và việc sớm tháo gỡ các “điểm nghẽn” về hạ tầng bến bãi sẽ là chìa khóa để ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng thực hiện hóa mục tiêu trở thành trung tâm logistics xuyên biên giới tầm cỡ, đóng góp bền vững vào sự phát triển kinh tế cửa khẩu của tỉnh Lạng Sơn và cả nước.
