Hải quan khu vực III đưa chính sách thuế xuất nhập khẩu đến gần doanh nghiệp

Hải quan khu vực III tập huấn Nghị định số 167/2025/NĐ-CP và Thông tư số 121/2025/TT-BTC. Ảnh: Hải quan khu vực III.

Chủ động tuyên truyền, đưa chính sách pháp luật vào thực tiễn

Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng phát triển, hệ thống chính sách pháp luật về hải quan và thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thường xuyên được sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu quản lý và tạo thuận lợi thương mại. Điều này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn thực thi pháp luật của cơ quan Hải quan.

Đối với Chi cục Hải quan khu vực III, đơn vị thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về hải quan trên địa bàn có hoạt động xuất nhập khẩu sôi động như TP. Hải Phòng, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi số lượng doanh nghiệp, tờ khai và kim ngạch xuất nhập khẩu rất lớn.

Riêng năm 2025, toàn đơn vị đã thực hiện thủ tục đối với 2,65 triệu tờ khai của 32.632 doanh nghiệp, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 128,9 tỷ USD. Số thu ngân sách nhà nước đạt hơn 86.566 tỷ đồng, bằng 129,98% chỉ tiêu dự toán và tăng 29,98% so với năm 2024.

Quy mô hoạt động lớn, cùng sự đa dạng về loại hình doanh nghiệp, ngành hàng và chính sách quản lý, đòi hỏi cơ quan Hải quan phải thường xuyên cập nhật, hướng dẫn và giải đáp các quy định pháp luật, đặc biệt là chính sách thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.

Nhận thức rõ yêu cầu đó, Chi cục Hải quan khu vực III xác định tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật là nhiệm vụ thường xuyên, gắn chặt với công tác cải cách thủ tục hành chính, phát triển quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

Điểm nổi bật trong cách thức triển khai của đơn vị là chủ động phổ biến chính sách mới ngay từ giai đoạn chuẩn bị áp dụng, tạo điều kiện để doanh nghiệp có thời gian nghiên cứu, điều chỉnh quy trình nghiệp vụ và chuẩn bị các điều kiện cần thiết nhằm thực hiện đúng quy định.

Điển hình, ngày 24/1/2026, Chi cục Hải quan khu vực III tổ chức Hội nghị tập huấn, phổ biến Nghị định số 167/2025/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 121/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính cho công chức hải quan và cộng đồng doanh nghiệp.

Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh Thông tư số 121/2025/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 1/2/2026, sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung liên quan đến thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Việc tổ chức tập huấn trước thời điểm văn bản có hiệu lực thể hiện sự chủ động của Chi cục trong triển khai chính sách, hạn chế tình trạng doanh nghiệp chỉ tiếp cận quy định mới khi phát sinh vướng mắc trong quá trình làm thủ tục.

Đặc biệt, hoạt động tập huấn được tổ chức đồng thời cho công chức hải quan và doanh nghiệp, qua đó góp phần tạo sự thống nhất trong nhận thức, cách hiểu và thực hiện các quy định pháp luật.

Đối với công chức hải quan, việc nắm vững những điểm mới của chính sách là điều kiện quan trọng để hướng dẫn, giải quyết thủ tục chính xác, thống nhất, hạn chế phát sinh cách hiểu và áp dụng khác nhau giữa các đơn vị.

Đối với doanh nghiệp, được tiếp cận trực tiếp với nội dung chính sách và trao đổi cùng cơ quan Hải quan giúp nâng cao khả năng chủ động tuân thủ, giảm nguy cơ sai sót trong khai báo, xác định nghĩa vụ thuế và thực hiện các thủ tục liên quan.

Trong lĩnh vực thuế xuất nhập khẩu, việc hiểu và áp dụng đúng chính sách có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi những sai sót về mã số hàng hóa, trị giá hải quan, xuất xứ hoặc điều kiện hưởng ưu đãi thuế có thể ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế phải nộp và chi phí kinh doanh.

Chính vì vậy, công tác tuyên truyền cần được triển khai theo hướng thiết thực, có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những nội dung doanh nghiệp thường xuyên gặp khó khăn trong thực tế.

Không chỉ phổ biến nội dung văn bản, Chi cục Hải quan khu vực III còn chú trọng tiếp nhận, giải đáp các câu hỏi, kiến nghị của doanh nghiệp trong quá trình triển khai chính sách.

Thông qua hoạt động đối thoại và trao đổi nghiệp vụ, những khó khăn phát sinh được cơ quan Hải quan ghi nhận, hướng dẫn xử lý theo thẩm quyền hoặc tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Cách làm này góp phần chuyển hoạt động tuyên truyền từ phổ biến thông tin một chiều sang tương tác, trao đổi và đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình thực thi pháp luật.

Hàng hóa xuấtnhập khẩu qua khu vực cảng Hải Phòng. Ảnh: Thái Bình.

Đổi mới phương thức hỗ trợ, nâng cao hiệu quả tuân thủ pháp luật

Cùng với tuyên truyền các quy định pháp luật mới, Chi cục Hải quan khu vực III chú trọng đổi mới phương thức hỗ trợ doanh nghiệp, hướng tới nâng cao hiệu quả thực thi chính sách thuế xuất nhập khẩu trong thực tiễn.

Theo định hướng công tác năm 2026, đơn vị tiếp tục tăng cường các hoạt động phát triển quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp trên tinh thần đồng hành, lắng nghe, chia sẻ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Trong đó, nâng cao chất lượng tiếp nhận, giải đáp vướng mắc, kiến nghị của doanh nghiệp về thực hiện các quy định pháp luật được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Để thực hiện mục tiêu này, Chi cục chú trọng đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, hỗ trợ, kết hợp tổ chức hội nghị chuyên đề, hội thảo, đối thoại, khảo sát trực tiếp và trực tuyến; đồng thời tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong công tác truyền thông chính sách.

Việc đổi mới hình thức tuyên truyền có ý nghĩa quan trọng trong điều kiện số lượng doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn lớn, nhu cầu tiếp cận thông tin và hỗ trợ pháp lý ngày càng đa dạng.

Thay vì chỉ tổ chức các hội nghị phổ biến chung, việc tăng cường trao đổi theo chuyên đề, nhóm doanh nghiệp và những vấn đề phát sinh trong thực tế sẽ giúp chính sách đến đúng đối tượng, đáp ứng sát hơn nhu cầu của cộng đồng doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Chi cục Hải quan khu vực III còn chú trọng tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các quy định về ưu đãi thuế quan trong khuôn khổ các hiệp định thương mại tự do (FTA).

Trong bối cảnh Việt Nam tham gia nhiều FTA thế hệ mới, việc tận dụng hiệu quả ưu đãi thuế quan không chỉ góp phần giảm chi phí xuất nhập khẩu mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, để được hưởng ưu đãi thuế quan, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, đặc biệt là yêu cầu về xuất xứ hàng hóa, hồ sơ chứng từ và những quy định liên quan.

Do đó, việc cơ quan Hải quan chủ động tuyên truyền, hướng dẫn về biểu thuế ưu đãi, quy tắc xuất xứ, chứng từ chứng nhận xuất xứ và các điều kiện áp dụng chính sách có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trong đó, nội dung tuyên truyền tập trung vào các vấn đề doanh nghiệp trực tiếp quan tâm như ưu đãi thuế quan, quy tắc xuất xứ, chứng minh nguồn gốc hàng hóa và các yêu cầu liên quan đến hoạt động thương mại quốc tế.

Đây là hướng tiếp cận cần thiết, bởi việc thực thi chính sách thuế xuất nhập khẩu không thể tách rời quá trình tổ chức sản xuất, lựa chọn nguyên liệu, xác định nguồn cung và chuẩn bị hồ sơ chứng từ của doanh nghiệp.

Việc chủ động đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thuế xuất nhập khẩu của Chi cục Hải quan khu vực III không chỉ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả quản lý nhà nước.

Đây cũng là nền tảng để Chi cục Hải quan khu vực III tiếp tục phát huy vai trò đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi, thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu và phát triển kinh tế của TP. Hải Phòng.