Hải quan khu vực I nỗ lực “số hóa” giúp giảm chi phí cho doanh nghiệp

Việc số hóa không chỉ dừng ở việc tạo bản scan mà hướng tới hình thành dữ liệu điện tử có khả năng kết nối, khai thác và xử lý tự động. Ảnh do Chi cục Hải quan khu vực I cung cấp

Duy trì tăng trưởng xuất nhập khẩu

Thực hiện chức năng quản lý nhà nước về hải quan trên địa bàn Thủ đô Hà Nội và tỉnh Phú Thọ, Chi cục Hải quan khu vực I hiện có khoảng 18.000 doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu, trong đó khoảng 50% thường xuyên làm thủ tục tại 11 đơn vị hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Chi cục Hải quan khu vực I đã ban hành kế hoạch hành động, với chủ đề “Đoàn kết - Kỷ cương - Sáng tạo, quyết tâm đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngành Hải quan”.

Theo đó, Chi cục giao 18 chỉ tiêu cho các đơn vị và chỉ đạo tập trung quyết liệt thực hiện nhiệm vụ chính trị được giao; chủ động thực hiện các giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác kiểm tra, quản lý hải quan, hỗ trợ, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Thống kê từ Chi cục Hải quan khu vực I cho thấy, đến trung tuần tháng 7/2026, đơn vị đã giải quyết thủ tục cho hơn 1,3 triệu tờ khai, với quy mô kim ngạch đạt 58,4 tỷ USD.

So với cùng kỳ năm trước, số lượng tờ khai qua các địa bàn tăng 8,7% và kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 53,6%.

Bên cạnh việc triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tạo thuận lợi, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, Chi cục Hải quan khu vực I cũng triển khai có hiệu quả công tác chống thất trong triển khai nhiệm vụ thu ngân sách.

Nổi bật là qua công tác phúc tập và kiểm tra sau thông quan, đến hết tháng 7/2026, Chi cục Hải quan khu vực I đã thu nộp ngân sách đạt 115,9 tỷ đồng, đạt 119,5% chỉ tiêu được giao.

Trong đó, Đội Phúc tập và Kiểm tra sau thông quan thuộc Chi cục này thu đạt 111,6 tỷ đồng và các đơn vị hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu thu đạt 4,3 tỷ đồng.

Nhờ triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp, tính đến hết tháng 7/2026, Chi cục Hải quan khu vực I thu ngân sách đạt 28.025 tỷ đồng (tương đương 65,2% dự toán và bằng 117,8% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, riêng địa bàn TP. Hà Nội, thu thuế xuất nhập khẩu đạt 24.179 tỷ đồng, tăng 21,2% so với cùng kỳ năm trước.

Đẩy mạnh số hóa chứng từ hồ sơ hải quan

Thực hiện chủ trương đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và tạo thuận lợi thương mại, ngành Hải quan đang tiếp tục đẩy mạnh cải cách tổ chức bộ máy, hoàn thiện thể chế và hiện đại hóa phương thức quản lý nhà nước theo hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Song hành với quá trình đó, ngành Hải quan đang bám sát các nghị quyết của Bộ Chính trị, hướng tới mục tiêu chiến lược: Hình thành Hải quan số và Hải quan thông minh vào năm 2030.

Để đạt được mục tiêu nêu trên, Chi cục Hải quan khu vực I chủ động “số hóa” chứng từ hải quan; hệ thống đăng ký kiểm hóa, lấy mẫu và hệ thống tra cứu trạng thái tờ khai kết hợp đánh giá mức độ hài lòng của doanh nghiệp.

Đơn cử như chuyển đổi các chứng từ từ dạng giấy sang dữ liệu điện tử có cấu trúc, cho phép hệ thống máy tính tự động tiếp nhận, lưu trữ, đối chiếu và xử lý thông tin.

Việc số hóa không chỉ dừng ở việc tạo bản scan mà hướng tới hình thành dữ liệu điện tử có khả năng kết nối, khai thác và xử lý tự động.

Việc áp dụng công nghệ AI/OCR hỗ trợ nhận dạng, trích xuất dữ liệu giúp giảm thời gian nhập liệu, nâng cao độ chính xác và tăng hiệu quả xử lý hồ sơ.

Tiện ích ECUS.AI sử dụng công nghệ AI hỗ trợ doanh nghiệp có tính năng tự động phân tích, số hóa chứng từ và tạo tờ khai hải quan dựa trên các tệp đính kèm của bộ hồ sơ hải quan; hỗ trợ tra cứu và xác định mã số hàng hóa (HS code), đưa ra danh sách HS gợi ý.

Cung cấp công cụ hỗ trợ doanh nghiệp hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu và chế xuất trong việc trao đổi thông tin quản lý nguyên liệu, vật tư, thành phẩm tại kho doanh nghiệp với cơ quan Hải quan.

Đối với hệ thống đăng ký kiểm hóa, lấy mẫu, cho phép doanh nghiệp chủ động đăng ký thời gian, địa điểm xuất trình hàng hóa để cơ quan Hải quan bố trí công chức thực hiện kiểm hóa hoặc lấy mẫu.

Hệ thống đồng thời hỗ trợ theo dõi trạng thái xử lý của lô hàng trong toàn bộ quá trình nghiệp vụ, góp phần minh bạch hóa hoạt động kiểm tra thực tế hàng hóa, giảm thời gian chờ đợi và nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp.

Hệ thống tra cứu trạng thái tờ khai và đánh giá mức độ hài lòng của công chức xử lý giúp doanh nghiệp theo dõi tiến độ xử lý tờ khai một cách thuận tiện, nhanh chóng.

Thông qua hệ thống, doanh nghiệp có thể gửi ý kiến phản hồi, đánh giá chất lượng phục vụ của công chức hải quan và đề xuất các giải pháp cải thiện quy trình, thủ tục hành chính. Đây là kênh tương tác quan trọng nhằm tăng cường tính công khai, minh bạch, nâng cao trách nhiệm công vụ và xây dựng quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp ngày càng hiệu quả.