| Dự thảo Nghị định quản lý thuế mới ưu tiên các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật Hoàn thiện khung pháp lý thuế theo hướng hiện đại và lấy người nộp thuế làm trung tâm |
![]() |
| Ngành Thuế đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa công tác quản lý thuế. |
"Cởi trói" gánh nặng thủ tục hành chính: Giảm đối tượng, giảm chi phí
Theo báo cáo tại Hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế, đại diện Bộ Tài chính cho biết: Việc xây dựng và đánh giá dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của ngành tài chính mà còn là sự cụ thể hóa các quyết sách lớn của Đảng và Nhà nước. Theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW và Công điện số 22/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, cải cách hành chính trong lĩnh vực thuế và hải quan phải đạt được mục tiêu định lượng cụ thể: cắt giảm tối thiểu 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính (TTHC) và 30% chi phí tuân thủ pháp luật và bãi bỏ 30 điều kiện kinh doanh không cần thiết
Đặc biệt, sự ra đời của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2026) đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về một khung pháp lý chi tiết để quản lý hiệu quả nền kinh tế số, thương mại điện tử và các giao dịch xuyên biên giới. Dự thảo Nghị định này chính là "chìa khóa" để đưa những quy định mới của Luật vào cuộc sống một cách đồng bộ và hiệu quả.
Điểm nhấn quan trọng nhất trong kết quả đánh giá dự thảo là sự quyết liệt trong việc giảm bớt các đầu mối khai thuế không cần thiết. Theo đó, người nộp thuế (NNT) sẽ được giải phóng khỏi nghĩa vụ nộp hồ sơ khai thuế trong nhiều trường hợp cụ thể nhằm giảm chi phí tuân thủ như: Cá nhân có thu nhập miễn thuế theo quy định về thuế thu nhập cá nhân; Tổ chức, cá nhân Việt Nam khấu trừ thuế thay cho nhà thầu nước ngoài nhưng trong tháng không phát sinh số thuế khấu trừ.
Trường hợp cơ quan Thuế đã kết nối và sử dụng được dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc hệ thống thông tin của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Lúc này, cơ quan Thuế sẽ tự động tính thuế và thông báo cho NNT thay vì yêu cầu cá nhân phải tự kê khai.
Đáng chú ý, dự thảo thể hiện tinh thần nhân văn khi bổ sung quy định miễn thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh có số thuế phải nộp từ 50.000 đồng trở xuống. Việc bù trừ các khoản nộp thừa nhỏ lẻ (dưới 50.000 đồng) vào kỳ tính thuế tiếp theo thay vì thực hiện quy trình hoàn thuế phức tạp cũng giúp tiết kiệm đáng kể nguồn lực cho cả xã hội và bộ máy quản lý.
Đẩy nhanh dòng vốn cho doanh nghiệp thông qua rút ngắn thời gian xử lý
Một trong những cải cách mang tính "sát sườn" với doanh nghiệp là việc rút ngắn tối đa thời gian giải quyết hồ sơ hoàn thuế và miễn giảm thuế.
Đối với hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn sau, thời hạn giải quyết được rút ngắn từ 40 ngày xuống còn chậm nhất là 10 ngày làm việc kể từ ngày có kết luận kiểm tra, hoặc quyết định xử lý vi phạm sau kiểm tra. Tương tự, thời gian xử lý đối với hồ sơ miễn, giảm thuế đối với các trường hợp rủi ro cao cũng được kéo giảm từ 40 ngày xuống còn 10 ngày làm việc. Quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp nhanh chóng quay vòng vốn mà còn ngăn chặn tình trạng chậm trễ thông tin, nâng cao trách nhiệm của cơ quan thuế.
Dự thảo Nghị định thể hiện rõ chủ trương triệt để phân cấp, phân quyền theo chỉ đạo của Bộ Chính trị. Thẩm quyền xóa nợ thuế và các khoản thu liên quan đến đất đai đã có sự thay đổi lớn. Cụ thể:
Giao thẩm quyền xóa nợ tiền sử dụng đất, thuê đất, cấp quyền khai thác khoáng sản cho UBND cấp tỉnh để phù hợp với thực tế quản lý tại địa phương.
Phân cấp thẩm quyền xóa nợ thuế, phí dưới 5 tỷ đồng cho Trưởng Thuế tỉnh, TP; Chi cục trưởng Chi cục Thuế Doanh nghiệp lớn, Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thương mại điện tử.
Các khoản nợ thuế, phí (không bao gồm các khoản liên quan đến đất) từ 5 đến 10 tỷ đồng thuộc thẩm quyền của Cục Thuế, Cục Hải quan, và chỉ những khoản trên 10 tỷ đồng mới cần trình Bộ Tài chính.
Việc phân định rõ chức năng, nhiệm vụ giữa các cấp quản lý không chỉ giúp xử lý hồ sơ sát thực tế hơn mà còn nâng cao tính chủ động, chịu trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan thuế địa phương.
Đối với kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số, và các dịch vụ khác của nhà cung cấp ở nước ngoài (NCCNN) không có cơ sở thường trú tại Việt Nam dự thảo đã bổ sung nhiều quy định mới nhằm giảm thời gian, chi phí tuân thủ.
Cụ thể, để tạo thuận lợi, nếu NCCNN không kinh doanh thường xuyên, NNT có thể lựa chọn khai thuế theo từng lần phát sinh thay vì theo tháng, giúp giảm số lượng tờ khai phải nộp.
Nghị định cũng bổ sung quy định tại khoản 5, 6 Điều 40: “NCCNN mà toàn bộ doanh thu phát sinh tại Việt Nam đã được khấu trừ và nộp thay số thuế phải nộp theo quy định tại Điều 43 Nghị định này thì không phải khai thuế đối với số thuế đã được khấu trừ và nộp thay”.
Dự thảo Nghị định có nhiều quy định về giao dịch điện tử trong quản lý thuế. Theo đó, hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ được vận hành tập trung, kết nối, chia sẻ dữ liệu điện tử với các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan. Các quy định này tạo cơ sở pháp lý cho việc hiện đại hóa công tác quản lý thuế, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, dữ liệu số, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế và chất lượng phục vụ người nộp thuế.
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, dự thảo Nghị định đã đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về cải cách thủ tục hành chính, phân quyền, phân cấp, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Với những cải cách mang tính đột phá về cả tư duy quản lý lẫn công cụ thực hiện, Nghị định sau khi ban hành được kỳ vọng sẽ trở thành đòn bẩy quan trọng, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo và khẳng định vị thế của Việt Nam trong kỷ nguyên kinh tế số.