Thứ bảy 21/11/2026 20:03
Thời tiết: Hà Nội 20°C
Đà Nẵng 23°C
Cà Mau 26°C
Hải Phòng 19°C
TP Hồ Chí Minh 30°C
e-ISSN 3093-3501
Chính sách
aa

Gặp thiên tai, hỏa hoạn, hộ kinh doanh có được giảm thuế?

Thái Hằng
Với hộ kinh doanh chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn hoặc bệnh hiểm nghèo, chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho phép giảm thuế tương ứng với mức độ thiệt hại. Tuy nhiên, việc xem xét được giảm thuế chỉ có thể thực hiện trên cơ sở hồ sơ chứng minh đầy đủ sự kiện, thiệt hại và chi phí liên quan.
Gặp thiên tai, hỏa hoạn, hộ kinh doanh có được giảm thuế?
Ảnh minh họa có sự hỗ trợ bởi AI.

Thiệt hại thực tế quyết định mức giảm thuế

Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Trong đó, luật quy định người nộp thuế gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn, bệnh hiểm nghèo ảnh hưởng đến khả năng nộp thuế được giảm thuế tương ứng với mức độ thiệt hại, nhưng không vượt quá số thuế phải nộp.

Đáng chú ý, quy định này không xác định một mức giảm chung cho tất cả trường hợp. Thay vào đó, mức giảm được gắn với mức độ thiệt hại thực tế của người nộp thuế. Vì vậy, bên cạnh việc xác định mình có thuộc trường hợp được xem xét hay không, hộ kinh doanh còn phải có tài liệu chứng minh cho hoàn cảnh và thiệt hại phát sinh.

Thực tế cho thấy, những rủi ro này không phải là trường hợp hiếm gặp. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong 8 tháng năm 2026, cả nước xảy ra 2.001 vụ cháy, nổ, làm 64 người chết, 94 người bị thương, thiệt hại tài sản ước 618,6 tỷ đồng. Với các hộ kinh doanh, những sự cố xảy ra tại nơi kinh doanh hoặc trực tiếp ảnh hưởng đến người kinh doanh có thể kéo theo tổn thất về tài sản, thu nhập và khả năng thực hiện nghĩa vụ thuế.

Nhìn từ góc độ chính sách, TS Giang Thị Trang, Khoa Kế toán, Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh phân tích, chính sách miễn, giảm thuế TNCN được thiết kế cho nhiều nhóm đối tượng nhưng có ý nghĩa trực tiếp đối với hộ kinh doanh. Đặc biệt là khi người nộp thuế gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn hoặc bệnh hiểm nghèo, làm ảnh hưởng đến khả năng nộp thuế.

“Gặp biến cố không đồng nghĩa với việc người nộp thuế đương nhiên được miễn toàn bộ thuế. Điều kiện quan trọng vẫn là mức độ thiệt hại phải được thể hiện bằng hồ sơ, tài liệu theo quy định”, TS. Trang chia sẻ.

Điều 68 Thông tư số 89/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 của Bộ Tài chính quy định, đối với hộ kinh doanh gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, hồ sơ gồm: văn bản đề nghị giảm thuế; bản sao văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định thời gian, địa điểm xảy ra sự kiện và tài liệu xác định giá trị thiệt hại đã gửi cơ quan có thẩm quyền. Bên cạnh đó, nếu có khoản bồi thường, người nộp thuế phải có giấy tờ xác định việc bồi thường của cơ quan bảo hiểm hoặc thỏa thuận bồi thường của người gây hỏa hoạn. Các chứng từ chi liên quan trực tiếp đến việc khắc phục hậu quả cũng cần được lưu giữ.

Từ nguyên tắc trên, thành phần hồ sơ cần xây dựng theo nguyên nhân dẫn đến khó khăn. Điều 68 Thông tư số 89/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 của Bộ Tài chính quy định, đối với hộ kinh doanh gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, hồ sơ gồm: văn bản đề nghị giảm thuế; bản sao văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định thời gian, địa điểm xảy ra sự kiện và tài liệu xác định giá trị thiệt hại đã gửi cơ quan có thẩm quyền.

Bên cạnh đó, nếu có khoản bồi thường, người nộp thuế phải có giấy tờ xác định việc bồi thường của cơ quan bảo hiểm hoặc thỏa thuận bồi thường của người gây hỏa hoạn. Các chứng từ chi liên quan trực tiếp đến việc khắc phục hậu quả cũng cần được lưu giữ.

Không dừng ở các giấy tờ về thiệt hại, hồ sơ còn gắn với tình trạng kê khai thuế. Trường hợp người nộp thuế chưa nộp hồ sơ quyết toán thuế của kỳ đề nghị giảm thuế thì phải nộp tờ khai quyết toán TNCN. Nếu hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chưa nộp tờ khai thuế năm hoặc hồ sơ quyết toán của kỳ đề nghị giảm thuế thì phải nộp tờ khai tương ứng.

Theo bà Trang, đây cũng là khâu người nộp thuế cũng cần đặc biệt lưu ý. Đối với hộ kinh doanh gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh hoặc hỏa hoạn, trước hết phải có văn bản đề nghị giảm thuế theo quy định Thông tư số 89/2026/TT-BTC. Quan trọng hơn, hồ sơ cần thể hiện được mối liên hệ giữa sự kiện xảy ra và thiệt hại thực tế.

“Hồ sơ giảm thuế phải diễn tả đầy đủ câu chuyện về thiệt hại như: chuyện gì xảy ra, xảy ra ở đâu, thiệt hại bao nhiêu, đã được bồi thường hay chưa và người nộp thuế đã phải chi những khoản nào để khắc phục”, TS. Trang nhấn mạnh.

Thiệt hại đến đâu, giảm thuế đến đó

Nếu thiên tai, dịch bệnh và hỏa hoạn tập trung vào việc xác định sự kiện và giá trị thiệt hại, thì với tai nạn, căn cứ chứng minh có thêm yếu tố thương tật. Theo ThS. Nguyễn Thị Duyên (Khoa Kinh tế, Học viện Tài chính), hộ kinh doanh gặp khó khăn do tai nạn ngoài văn bản đề nghị giảm thuế phải có văn bản xác định thời gian, địa điểm xảy ra tai nạn của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc văn bản xác nhận mức độ thương tật của cơ quan y tế.

Đồng thời, nếu có khoản bồi thường của cơ quan bảo hiểm hoặc người gây tai nạn, người nộp thuế cần có giấy tờ xác định khoản bồi thường. Các chứng từ chi liên quan trực tiếp đến việc khắc phục tai nạn cũng thuộc hồ sơ.

Trong khi đó, với trường hợp bệnh hiểm nghèo, hồ sơ chuyển trọng tâm sang căn cứ y tế. Người nộp thuế cần có bản sao hồ sơ bệnh án, bản tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc sổ khám bệnh theo quy định; cùng với đó là chứng từ chứng minh chi phí khám, chữa bệnh do cơ quan y tế cấp hoặc hóa đơn mua thuốc chữa bệnh kèm đơn thuốc của bác sĩ.

Như vậy, theo chuyên gia, người nộp thuế cần phân định, nguyên nhân gây khó khăn khác nhau thì căn cứ chứng minh cũng khác nhau.

Từ sự khác biệt về hồ sơ, một nguyên tắc khác cũng cần được làm rõ: giảm thuế không đồng nghĩa với miễn toàn bộ thuế. Theo ThS. Nguyễn Thị Duyên, mức giảm TNCN được xác định tương ứng với mức độ thiệt hại nhưng không vượt quá số thuế phải nộp.

“Mức giảm thuế TNCN được xác định tương ứng với mức độ thiệt hại, nhưng không vượt quá số thuế phải nộp”, bà Duyên nhận định.

Do vậy, tài liệu chứng minh thiệt hại giữ vai trò quan trọng trong quá trình xem xét giảm thuế. Các giấy tờ về sự kiện, giá trị thiệt hại, khoản bồi thường và chi phí khắc phục người nộp thuế cần lưu giữ đầy đủ và thống nhất.

Từ thực tế này, hộ kinh doanh trước hết xác định có phát sinh nghĩa vụ TNCN hay không? Sau đó, rà soát sự kiện xảy ra có thuộc trường hợp được xem xét giảm thuế hay không? Nếu thuộc diện này, hồ sơ nên được chuẩn bị theo đúng nguyên nhân gây thiệt hại.

“Việc lưu giữ hồ sơ cần được chú trọng ngay khi phát sinh sự kiện. Khi căn cứ về sự kiện, thiệt hại, bồi thường và chi phí được lưu giữ đầy đủ, người nộp thuế có cơ sở để thực hiện”, bà Duyên khuyến nghị.

Tin bài có thể bạn quan tâm

Khoáng sản xuất khẩu vẫn phải bảo đảm nguồn gốc hợp pháp

Khoáng sản xuất khẩu vẫn phải bảo đảm nguồn gốc hợp pháp

Việc cắt giảm điều kiện kinh doanh khoáng sản không đồng nghĩa với bãi bỏ các yêu cầu về nguồn gốc hợp pháp, tiêu chuẩn chất lượng và điều kiện xuất khẩu theo quy định chuyên ngành.
Kiểm tra chặt dâu tây tươi nhập khẩu từ doanh nghiệp Trung Quốc

Kiểm tra chặt dâu tây tươi nhập khẩu từ doanh nghiệp Trung Quốc

Cục Hải quan yêu cầu tăng cường kiểm tra các lô hàng dâu tây tươi nhập khẩu từ một doanh nghiệp Trung Quốc sau khi phát hiện vi phạm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Ưu đãi thuế tạo động lực để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển

Ưu đãi thuế tạo động lực để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển

Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa được Quốc hội thông qua ngày 20/11 bổ sung nhiều chính sách ưu đãi thuế. Chính sách được kỳ vọng góp phần quan trọng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng quy mô và phát triển lâu dài.
Doanh thu đến 10 tỷ đồng/năm được chọn cách tính thuế: Hộ kinh doanh hưởng lợi gì?

Doanh thu đến 10 tỷ đồng/năm được chọn cách tính thuế: Hộ kinh doanh hưởng lợi gì?

Việc mở rộng quyền lựa chọn phương pháp tính thuế đối với hộ kinh doanh có doanh thu đến 10 tỷ đồng/năm được kỳ vọng giảm áp lực về kế toán, chứng từ và chi phí tuân thủ. Theo các chuyên gia, chính sách còn góp phần khuyến khích minh bạch doanh thu, tạo điều kiện mở rộng hoạt động kinh doanh.
Cần thống nhất hướng xử lý khi dừng cấp C/O

Cần thống nhất hướng xử lý khi dừng cấp C/O

Việc dừng cấp một số loại Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) từ tháng 11/2026 khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi làm thủ tục hải quan để hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt. Cục Hải quan đang đề nghị Bộ Công Thương làm rõ thời điểm và phạm vi dừng cấp C/O để thống nhất hướng xử lý.
Hoàn thiện cơ chế giá, tháo gỡ vướng mắc nhập khẩu điện

Hoàn thiện cơ chế giá, tháo gỡ vướng mắc nhập khẩu điện

Thông tư sửa đổi, bổ sung quy định về khung giá phát điện và khung giá nhập khẩu điện đang được Bộ Công Thương đang lấy ý kiến và hoàn thiện. Dự thảo đề xuất làm rõ cách tính giá điện tại biên giới, bổ sung chi phí truyền tải vào cấu phần giá và giữ ổn định giá trong hợp đồng đã ký, hướng đến minh bạch hóa chi phí, tạo cơ sở cho hoạt động mua bán điện xuyên biên giới và tháo gỡ vướng mắc trong quá trình đàm phán.
Giảm trừ thuế đối với chi phí y tế, giáo dục phải đáp ứng điều kiện gì?

Giảm trừ thuế đối với chi phí y tế, giáo dục phải đáp ứng điều kiện gì?

Theo Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, chi phí khám chữa bệnh, giáo dục - đào tạo chỉ được giảm trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) khi đáp ứng điều kiện về hóa đơn, chứng từ và nguồn chi trả. Các khoản đã được bảo hiểm, ngân sách nhà nước hoặc tổ chức, cá nhân khác chi trả không được tính giảm trừ.
Thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp: Phát huy vai trò của chính quyền cơ sở

Thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp: Phát huy vai trò của chính quyền cơ sở

Ngành Thuế đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, đôn đốc thu nộp và giải quyết vướng mắc cho người dân. Đáng chú ý, sự phối hợp của chính quyền xã, phường được xác định là yếu tố quan trọng, góp phần đưa công tác quản lý thuế đến sát từng địa bàn, từng người nộp thuế.
Bảo vệ thương hiệu từ cuộc chiến chống hàng giả

Bảo vệ thương hiệu từ cuộc chiến chống hàng giả

Thương mại điện tử càng phát triển, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ càng có thêm cơ hội len lỏi qua các nền tảng số. Không chỉ mất thị phần, doanh nghiệp còn đối mặt nguy cơ bị chiếm dụng thương hiệu, suy giảm niềm tin khách hàng. Bảo vệ thương hiệu vì thế cần bắt đầu từ kiểm soát nguồn hàng, minh bạch giao dịch và chủ động nhận diện vi phạm.
Thuế chống bán phá giá với thiết bị tháp điện gió nhập khẩu

Thuế chống bán phá giá với thiết bị tháp điện gió nhập khẩu

Hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định của dự án đầu tư thuộc đối tượng ưu đãi được miễn thuế nhập khẩu theo quy định. Việc kê khai, thu, nộp và hoàn thuế chống bán phá giá được thực hiện theo quy định đối với thuế nhập khẩu.
Hướng dẫn điều chỉnh khi ghi sai thông tin trên chứng từ nộp thuế

Hướng dẫn điều chỉnh khi ghi sai thông tin trên chứng từ nộp thuế

Theo quy định tại Thông tư số 89/2026/TT-BTC, khi phát hiện thông tin đã khai trên chứng từ nộp ngân sách nhà nước không chính xác, người nộp thuế có thể đề nghị cơ quan thuế tra soát, điều chỉnh theo quy định.
Hộ kinh doanh khi nào bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử?

Hộ kinh doanh khi nào bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử?

Từ ngày 1/7/2026, quy định về hóa đơn điện tử đối với hộ, cá nhân kinh doanh được làm rõ theo từng trường hợp, từ cách xác định doanh thu khi kinh doanh đa kênh, thời hạn đăng ký sử dụng đến những trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử.
Tờ khai điều chỉnh thuế nhập khẩu do lỗi hệ thống xử lý thế nào?

Tờ khai điều chỉnh thuế nhập khẩu do lỗi hệ thống xử lý thế nào?

Việc điều chỉnh các tờ khai hải quan do lỗi hệ thống dẫn đến khai sai thuế suất thuế nhập khẩu cần được xem xét trên cơ sở chính sách thuế và quy định về xử lý vi phạm hành chính.
Khi nào doanh nghiệp được áp dụng thuế suất 15% và 17%?

Khi nào doanh nghiệp được áp dụng thuế suất 15% và 17%?

Cục Thuế hướng dẫn cách xác định doanh thu, quy đổi doanh thu đối với doanh nghiệp hoạt động chưa đủ 12 tháng và áp dụng thuế suất đối với doanh nghiệp mới thành lập.
Thu nhập từ tiền lãi trái phiếu xanh được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp

Thu nhập từ tiền lãi trái phiếu xanh được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp

Thu nhập từ tiền lãi trái phiếu xanh và chuyển nhượng trái phiếu xanh lần đầu sau khi phát hành thuộc diện được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).