Doanh nghiệp Việt sẵn sàng chinh phục thị trường Hoa Kỳ

Ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến Thương mại phát biểu khai mạc Hội thảo. Ảnh: Trọng Nghĩa.

Mở rộng thị phần, nâng chất thương mại

Ngày 18/8/2026 tại Hà Nội, Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Công Thương) tổ chức Hội thảo với chủ đề “Nắm bắt cơ hội - Tuân thủ quy định - Thúc đẩy thương mại cân bằng và bền vững” trong bối cảnh quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam - Hoa Kỳ phát triển sâu rộng.

Hội thảo nhằm tạo diễn đàn đối thoại thực chất, tạo không gian trao đổi chính sách trực tiếp giữa cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia trong nước, quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp; hỗ trợ kết nối B2B giữa nhà cung ứng Việt Nam với các đối tác nhập khẩu Hoa Kỳ. Qua đó, giúp doanh nghiệp nhận diện cơ hội, thách thức và định hướng chiến lược thâm nhập thị trường Hoa Kỳ.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến Thương mại nhấn mạnh, Hoa Kỳ là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng hàng đầu của Việt Nam, có quy mô lớn, sức mua cao, hệ thống phân phối đa dạng và nhu cầu phong phú. Song, đây là thị trường cạnh tranh cao, yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, ghi nhãn, môi trường, lao động và sở hữu trí tuệ.

Theo ông Lê Hoàng Tài, doanh nghiệp Việt Nam cần phải nâng giá trị gia tăng, đa dạng hóa sản phẩm và tăng cường nhập khẩu máy móc, công nghệ, nguyên liệu, sản phẩm, dịch vụ từ Hoa Kỳ. Ông Tài nhấn mạnh: “Tuân thủ quy định phải được xác định là một yếu tố cốt lõi của năng lực cạnh tranh”.

Tại Hội thảo, ông Đỗ Ngọc Hưng, Tham tán thương mại, Trưởng cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ cho biết, 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 132,4 tỷ USD; Việt Nam trở thành đối tác thương mại lớn thứ 5 của Hoa Kỳ và đứng đầu về thặng dư thương mại trong các đối tác của nước này. Tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa và thặng dư hàng hóa của Việt Nam sang Hoa Kỳ đều trên 40%.

Ông Đỗ Ngọc Hưng, Tham tán thương mại, Trưởng cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ chia sẻ thông tin và giải đáp các câu hỏi của đại biểu về thị trường Hoa Kỳ. Ảnh: Trọng Nghĩa.

Trong 7 tháng năm 2026, khu vực FDI chiếm trên 80% tổng kim ngạch xuất khẩu và xuất siêu gần 8 tỷ USD; khu vực kinh tế trong nước chỉ chiếm khoảng 19,9% tổng kim ngạch xuất khẩu và nhập siêu khoảng 28,5 tỷ USD. Theo ông Đỗ Ngọc Hưng, đây là yêu cầu cần nâng năng lực doanh nghiệp trong nước, tăng nội địa hóa, giá trị gia tăng và khả năng tham gia chuỗi cung ứng để ứng phó nguy cơ chuyển tải hoặc gian lận xuất xứ.

Hoa Kỳ có hơn 330 triệu người tiêu dùng, chi tiêu tiêu dùng cá nhân khoảng 12,1 nghìn tỷ USD, tương đương khoảng 68% GDP và dự kiến nhập khẩu khoảng 3,4 nghìn tỷ USD năm 2026. Khác biệt giữa các bang đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam muốn thâm nhập vào thị trường Hoa Kỳ cần xác định rõ phân khúc.

Tuân thủ quy định để chinh phục thị trường Hoa Kỳ

Cơ hội lớn chỉ trở thành lợi thế khi doanh nghiệp kiểm soát được rủi ro. Ông Đỗ Ngọc Hưng lưu ý doanh nghiệp Việt Nam cần cập nhật Quy chế Tối huệ quốc. (MFN), các biện pháp áp thuế theo Mục 301 Đạo luật Thương mại Hoa Kỳ năm 1974, Mục 232 và UFLPA. Từ ngày 24/7, mức thuế bổ sung 10% theo Mục 301 đối với vấn đề lao động cưỡng bức được xóa bỏ và thay bằng mức thuế 12,5% áp dụng đối với hàng hóa Việt Nam, trừ các mặt hàng thuộc danh mục miễn trừ.

Với nguyên liệu nhập khẩu, doanh nghiệp phải có hồ sơ, dữ liệu chứng minh quá trình sản xuất thực chất tại Việt Nam và đáp ứng quy tắc xuất xứ từng mặt hàng. Thương vụ Việt Nam Tại Hoa Kỳ khuyến nghị doanh nghiệp cần chuyên nghiệp hóa hồ sơ tiếng Anh, thể hiện mã HS, chứng chỉ, nguồn nguyên liệu, nhà máy, công suất, đơn hàng tối thiểu, thời gian giao hàng và kiểm soát chất lượng.

Ở góc độ tài chính - thuế, bà Đinh Diệu Linh (Linh Szeto, CPA, CFE), đại diện Công ty tư vấn thuế STSB CPA, cảnh báo áp lực từ chu kỳ thu tiền 60-120 ngày, chi phí Tài chính - Ngân hàng (SWIFT), biến động USD/VND, thiếu lịch sử tín dụng Hoa Kỳ, Sales Tax theo từng bang và khác biệt giữa Hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) với các nguyên tắc kế toán được chấp nhận chung tại Hoa Kỳ (US GAAP). Bà Linh cho rằng, kê khai sai hoặc thiếu Mẫu đơn W-8BEN-E có thể khiến đối tác Hoa Kỳ giữ lại 30% tổng doanh thu thanh toán để nộp Cục Thuế vụ Hoa Kỳ (IRS).

Bên cạnh đó, mức phạt khởi điểm 25.000 USD (Form 5472) cho mỗi trường hợp nộp trễ hoặc thiếu sót, tăng thêm 25.000 USD sau mỗi 90 ngày nếu không khắc phục. Bà Linh nhấn mạnh, thuế và kế toán Hoa Kỳ không phải thủ tục hành chính cuối năm mà là bài toán quản trị rủi ro. Giải pháp gồm: bao thanh toán xuất khẩu (Export Factoring) và tài trợ vốn ngắn hạn dựa trên đơn đặt hàng (PO Finance), có thể ứng trước 80-90% giá trị hóa đơn, phòng ngừa tỷ giá, tối ưu thanh toán và xây dựng cấu trúc pháp nhân, giá chuyển nhượng phù hợp.

Ở góc độ phân tích chuyên sâu, ông Trần Lịch, Giám đốc VISIA, Tổng điều phối Ready2US - Sẵn sàng cho thị trường Hoa Kỳ cho biết, khoảng 85% doanh nghiệp khảo sát chưa chuẩn bị sẵn sàng cho thị trường Hoa Kỳ. Ông Lịch cho rằng, 5 thách thức lớn tại thị trường Hoa Kỳ, bao gồm: nghiên cứu thị trường và hiểu người tiêu dùng Hoa Kỳ 77,3%; thiếu chiến lược marketing, kênh bán hàng 76%; yêu cầu pháp lý và tuân thủ 58,7%; thiếu vốn lưu động, quản trị dòng tiền 56%; xây dựng thương hiệu, thiết kế và R&D phù hợp 53,3%.

Ông Trần Lịch nhấn mạnh: “Sản phẩm tốt chưa đủ để vào thị trường Hoa Kỳ”. Doanh nghiệp cần lộ trình từ thị trường, pháp lý đến Go-To-Market, R&D, vốn, logistics và kênh bán hàng. Theo ông Lịch, tuân thủ FDA, CPSC, USDA và bảo hộ sở hữu trí tuệ cần chuẩn bị sớm; việc chuẩn bị sớm có thể rút ngắn 3-12 tháng đàm phán và bảo vệ dòng tiền. VISIA và Ready2US đã xây dựng Bộ Checklist Chuẩn bị Sẵn sàng cho Thị trường Hoa Kỳ 2026 để doanh nghiệp tự đánh giá trước đầu tư.

Các chuyên gia đều cho rằng, để chinh phục thị trường Hoa Kỳ, doanh nghiệp Việt cần chuyển từ tư duy “có hàng để bán” sang xây dựng năng lực cạnh tranh bền vững. Muốn phát triển lâu dài, doanh nghiệp phải chủ động nghiên cứu thị trường, quản trị tài chính, chứng minh xuất xứ, kiểm soát chuỗi cung ứng và tuân thủ pháp luật. Từ đối thoại chính sách đến kết nối B2B, Hội thảo nhấn mạnh yêu cầu về tính chủ động, minh bạch và chuyên nghiệp. Đây là nền tảng giúp doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu, củng cố vị thế và thúc đẩy thương mại song phương Việt Nam - Hoa Kỳ phát triển bền vững.