Thứ hai 16/11/2026 20:32
Thời tiết: Hà Nội 28°C
Đà Nẵng 28°C
Cà Mau 26°C
Hải Phòng 26°C
TP Hồ Chí Minh 31°C
e-ISSN 3093-3501
Xuất nhập khẩu
aa

“Cởi trói” mã số vùng trồng: Rộng cửa cho xuất khẩu nông sản Việt

Ngô Kiến (Thực hiện)
Việc cắt giảm thành phần hồ sơ, chuyển toàn bộ quy trình lên môi trường số và trao quyền tự kê khai cho tổ chức, cá nhân đang mở ra một cách tiếp cận mới trong quản lý mã số vùng trồng. Theo ông Nguyễn Ngọc Linh, Giám đốc Thương hiệu Easy Export, Chuyên gia Viện Phát triển bền vững và Kinh tế số, đây không đơn thuần là cải cách thủ tục hành chính mà là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng tính minh bạch và củng cố vị thế của nông sản Việt trên thị trường xuất khẩu.
“Cởi trói” mã số vùng trồng: Rộng cửa cho xuất khẩu nông sản Việt
Ảnh minh họa có sự hỗ trợ bởi AI.

Phóng viên: Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP vừa có hiệu lực đã thay đổi khá mạnh cách thức cấp mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Theo ông, đâu là điểm đáng chú ý của chính sách này?

Ông Nguyễn Ngọc Linh: Tôi cho rằng, điểm đột phá không nằm ở việc cắt giảm giấy tờ, mà ở sự thay đổi tư duy quản lý.

“Cởi trói” mã số vùng trồng: Rộng cửa cho xuất khẩu nông sản Việt

Một điểm mới rất tích cực đó là Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP khuyến khích các tổ chức, hợp tác xã và hộ dân liên kết hình thành vùng nguyên liệu tập trung để được cấp mã số. Doanh nghiệp vì vậy cần đóng vai trò “đầu tàu”, cùng nông dân xây dựng vùng nguyên liệu thay vì chỉ thu mua sản phẩm vào cuối vụ.

Ông Nguyễn Ngọc Linh

Trước đây, khi xin cấp mã số vùng trồng hoặc mã số cơ sở đóng gói, người dân và doanh nghiệp thường phải chuẩn bị nhiều loại tài liệu, trong đó có bản thuyết minh kỹ thuật khá mất thời gian. Nay, hồ sơ được rút gọn chỉ còn đơn đề nghị theo mẫu, nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia đến UBND cấp xã nơi có vùng trồng hoặc cơ sở đóng gói.

Điều này đồng nghĩa với việc chi phí tuân thủ được giảm đáng kể. Người sản xuất không còn phải mất nhiều ngày để hoàn thiện hồ sơ giấy trước khi được xem xét.

Quan trọng hơn, Nghị quyết chuyển từ cơ chế “tiền kiểm là chính” sang “hậu kiểm là chính”.

Nhà nước cho phép tổ chức, cá nhân tự kê khai và tự chịu trách nhiệm về thông tin đã khai báo; cơ quan quản lý tập trung kiểm tra sau khi cấp mã, chỉ tiền kiểm khi nước nhập khẩu có yêu cầu.

Theo tôi, đây là cách tiếp cận phù hợp với xu hướng cải cách hành chính hiện nay. Cơ quan quản lý giảm bớt những thủ tục không cần thiết, còn người dân, doanh nghiệp được trao nhiều quyền chủ động hơn nhưng cũng phải nâng cao trách nhiệm.

Phóng viên: Theo ông, quy định mới mang lại lợi ích cụ thể nào, liệu có đáp ứng kỳ vọng rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ của doanh nghiệp xuất khẩu?

Ông Nguyễn Ngọc Linh: Lợi ích có thể nhìn thấy ngay ở ba yếu tố: nhanh hơn, đơn giản hơn và minh bạch hơn. Đó là những cải cách rất thiết thực.

Theo quy định mới, nếu không đăng ký xuất khẩu sang thị trường yêu cầu mã số, thời gian cấp chỉ còn tối đa 3 ngày làm việc. Với những thị trường có yêu cầu về mã số vùng trồng hoặc mã số cơ sở đóng gói, thời gian giải quyết tối đa là 10 ngày làm việc, bao gồm cả kiểm tra điều kiện kỹ thuật.

Đây là sự thay đổi rất đáng kể nếu đặt trong bối cảnh mùa vụ nông sản diễn ra rất nhanh. Có những mặt hàng chỉ cần chậm vài ngày là doanh nghiệp có thể lỡ đơn hàng hoặc phải điều chỉnh kế hoạch logistics.

Quan trọng hơn, toàn bộ quá trình được thực hiện trên môi trường số. Hồ sơ được tiếp nhận, xử lý và quản lý trực tuyến; dữ liệu mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói được quản lý tập trung, công khai trên hệ thống của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản. Điều này giúp doanh nghiệp tra cứu thuận lợi hơn, hạn chế tình trạng hồ sơ đi lòng vòng giữa nhiều cấp như trước.

Không chỉ vậy, trường hợp muốn bổ sung thêm thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp không phải xin mã số mới mà vẫn giữ nguyên mã số đã được cấp. Khi thay đổi tên đơn vị đại diện hoặc điều chỉnh địa giới hành chính, việc cấp lại cũng được giải quyết trong thời hạn chỉ 2 ngày làm việc.

Phóng viên: Việc chuyển mạnh sang hậu kiểm liệu có làm gia tăng rủi ro gian lận hay ảnh hưởng đến uy tín nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế không thưa ông?

Ông Nguyễn Ngọc Linh: Đây là điều khiến dư luận băn khoăn, nhưng theo tôi không nên hiểu rằng hậu kiểm là buông lỏng quản lý.

Ngược lại, hậu kiểm chỉ hiệu quả khi trách nhiệm của người kê khai được nâng lên và cơ quan quản lý có hệ thống dữ liệu đủ mạnh để giám sát.

Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP quy định rất rõ, việc cấp mã số phải gắn với kiểm tra, giám sát, truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm. Đồng thời, chỉ những trường hợp thị trường nhập khẩu yêu cầu mới thực hiện tiền kiểm.

Có nghĩa là người sản xuất được tạo thuận lợi hơn, nhưng nếu khai không đúng thực tế hoặc không duy trì điều kiện của vùng trồng, cơ sở đóng gói thì vẫn phải chịu trách nhiệm.

Ở góc độ xuất khẩu, mã số vùng trồng không phải là “tấm giấy thông hành” cấp một lần rồi sử dụng mãi mãi. Đó là cam kết về chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc và sự tuân thủ các yêu cầu của nước nhập khẩu.

Chúng ta từng chứng kiến không ít trường hợp một vài mã số bị cảnh báo đã ảnh hưởng tới cả ngành hàng. Vì vậy, doanh nghiệp cần xem việc duy trì mã số quan trọng không kém việc được cấp mã số.

Phóng viên: Với các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, theo ông, yêu cầu mới cần đặc biệt lưu ý là gì?

Ông Nguyễn Ngọc Linh: Điều đầu tiên theo tôi là doanh nghiệp cần thay đổi tư duy. Doanh nghiệp không nên chỉ quan tâm làm sao để “xin được mã số”, mà phải xây dựng hệ thống quản lý nội bộ đủ tốt để duy trì mã số lâu dài.

Mặc dù hồ sơ được đơn giản hóa, nhưng khi đăng ký xuất khẩu sang thị trường có yêu cầu, nội dung kiểm tra vẫn bao gồm tính chính xác của thông tin kê khai và việc đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của nước nhập khẩu. Điều đó có nghĩa, hồ sơ ít đi nhưng yêu cầu về chất lượng không hề giảm.

Doanh nghiệp cần đầu tư bài bản vào quy trình sản xuất, nhật ký canh tác, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát thuốc bảo vệ thực vật, quản lý cơ sở đóng gói và đào tạo người lao động.

Một điểm mới rất tích cực đó là Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP khuyến khích các tổ chức, hợp tác xã và hộ dân liên kết hình thành vùng nguyên liệu tập trung để được cấp mã số.

Theo tôi, đây là hướng đi tất yếu. Thị trường xuất khẩu ngày càng yêu cầu sản lượng lớn, chất lượng đồng đều và truy xuất minh bạch. Những vùng sản xuất nhỏ lẻ sẽ rất khó đáp ứng nếu không liên kết.

Doanh nghiệp vì vậy cần đóng vai trò “đầu tàu”, cùng nông dân xây dựng vùng nguyên liệu thay vì chỉ thu mua sản phẩm vào cuối vụ.

Phóng viên: Theo ông, để Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP thực sự phát huy hiệu quả, các bên liên quan cần tập trung vào những giải pháp nào trong thời gian tới?

Ông Nguyễn Ngọc Linh: Theo tôi, cải cách thủ tục hành chính mới chỉ là điểm khởi đầu. Điều quyết định thành công của Nghị quyết không nằm ở việc cắt giảm bao nhiêu giấy tờ, mà ở cách tổ chức thực hiện trên thực tế.

Xa hơn mục tiêu rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP đang đặt nền móng cho một phương thức quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói theo hướng hiện đại, minh bạch và số hóa. Nếu được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, đây sẽ là động lực quan trọng giúp nông sản Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường xuất khẩu và củng cố uy tín trên chuỗi cung ứng toàn cầu.

Để đạt được mục tiêu đó, mỗi chủ thể đều phải thay đổi tư duy và nâng cao trách nhiệm.

Đối với chính quyền địa phương, đặc biệt là UBND cấp xã, đơn vị trực tiếp tiếp nhận và giải quyết hồ sơ, cần nhanh chóng làm chủ quy trình xử lý trên môi trường điện tử, bảo đảm giải quyết thủ tục đúng thời hạn, công khai, minh bạch và thực hiện hậu kiểm khách quan, hiệu quả. Song song với đó là việc cập nhật đầy đủ dữ liệu lên hệ thống để phục vụ quản lý và truy xuất nguồn gốc.

Về phía cơ quan quản lý chuyên ngành, cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu, tăng cường kết nối với các hệ thống liên quan, đồng thời thường xuyên hướng dẫn, cập nhật cho doanh nghiệp những yêu cầu kỹ thuật mới từ các thị trường nhập khẩu. Đây là yếu tố rất quan trọng để doanh nghiệp hạn chế rủi ro trong quá trình xuất khẩu.

Riêng đối với doanh nghiệp, có ba yêu cầu mang tính cốt lõi cần chú trọng như:

Thứ nhất, trung thực trong kê khai.

Thứ hai, chuyên nghiệp trong quản trị vùng nguyên liệu và cơ sở đóng gói. xuất nguồn gốc bài bản.

Thứ ba, chủ động cập nhật quy định của thị trường xuất khẩu.

Khi thủ tục hành chính đã được đơn giản hóa, lợi thế sẽ không còn thuộc về doanh nghiệp làm hồ sơ nhanh hơn, mà thuộc về những doanh nghiệp có năng lực quản trị tốt, tuân thủ đầy đủ quy định và biết tận dụng cơ hội để nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!

“Cởi trói” mã số vùng trồng: Rộng cửa cho xuất khẩu nông sản Việt
Nguồn: Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP; Đồ họa: HB; Infographic có sự hỗ trợ bởi AI.

Tin bài có thể bạn quan tâm

Logistics quốc tế: Mắt xích quyết định sức cạnh tranh của hàng Việt

Logistics quốc tế: Mắt xích quyết định sức cạnh tranh của hàng Việt

Thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới đang mở rộng không gian xuất khẩu, tạo cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu và gia tăng giá trị sản phẩm. Tuy nhiên, để biến cơ hội thị trường thành lợi thế cạnh tranh thực chất, doanh nghiệp không thể chỉ chú trọng sản xuất hay xây dựng thương hiệu. Năng lực tổ chức logistics quốc tế, kiểm soát chi phí và vận hành chuỗi cung ứng đang trở thành những yếu tố quyết định khả năng đi đường dài của hàng Việt.
Xuất nhập khẩu Việt Nam và Hoa Kỳ đạt gần 180 tỷ USD

Xuất nhập khẩu Việt Nam và Hoa Kỳ đạt gần 180 tỷ USD

Tháng 10/2026, xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đạt 21,33 tỷ USD, tăng 40,9% so với cùng kỳ năm trước. Đà tăng của nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện cùng máy móc, thiết bị đưa kim ngạch hai chiều trong 10 tháng lên 178,7 tỷ USD. Đáng chú ý, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm gần 32% kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Việt Nam - Leningrad: Mở rộng hợp tác từ thương mại đến chuỗi sản xuất

Việt Nam - Leningrad: Mở rộng hợp tác từ thương mại đến chuỗi sản xuất

Với kim ngạch thương mại hai chiều vượt 230 triệu USD trong 8 tháng năm 2026, Leningrad là đối tác tiềm năng của doanh nghiệp Việt Nam tại Liên bang Nga. Lợi thế cảng biển, công nghiệp và năng lượng có thể bổ trợ nông sản, năng lực chế biến Việt Nam, nếu hai bên chuyển kết nối thành dự án hiệu quả và thực chất hơn.
Mở không gian xuất khẩu, tạo xung lực tăng trưởng kinh tế hai con số

Mở không gian xuất khẩu, tạo xung lực tăng trưởng kinh tế hai con số

Không chỉ tạo thêm một kênh tiêu thụ hàng hóa, thương mại điện tử (TMĐT) đang mở ra cách tiếp cận mới đối với thị trường quốc tế, nhất là với những doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở sản xuất và sản phẩm đặc trưng địa phương. Tuy nhiên, cơ hội xuất khẩu chỉ thực sự được khai mở khi hoạt động kinh doanh trực tuyến được đặt trong một chuỗi cung ứng đủ năng lực, từ tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng đến logistics và phân phối xuyên biên giới.
Bao bì trở thành tiêu chuẩn quan trọng khi xuất khẩu thực phẩm sang EU

Bao bì trở thành tiêu chuẩn quan trọng khi xuất khẩu thực phẩm sang EU

Các quy định mới của Liên minh châu Âu (EU) về bao bì và chất thải bao bì đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm Việt Nam. Không chỉ bảo đảm an toàn khi tiếp xúc với thực phẩm, bao bì còn phải đáp ứng các tiêu chí về truy xuất nguồn gốc, khả năng tái chế và bảo vệ môi trường.
Cục Xuất nhập khẩu lưu ý quy định mới về đăng ký xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc

Cục Xuất nhập khẩu lưu ý quy định mới về đăng ký xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc

Doanh nghiệp xuất khẩu và đại lý ở nước ngoài thực hiện xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc thuộc đối tượng điều chỉnh phải thực hiện đăng ký với Tổng cục Hải quan Trung Quốc theo quy định; đồng thời chịu trách nhiệm về tính xác thực, chính xác và đầy đủ của thông tin đăng ký đã cung cấp.
Nhập khẩu ô tô 10 tháng vượt cả năm 2025

Nhập khẩu ô tô 10 tháng vượt cả năm 2025

Việt Nam nhập khẩu 212.339 ô tô nguyên chiếc trong 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch gần 4,9 tỷ USD, vượt kết quả cả năm 2025. Indonesia tiếp tục dẫn đầu về lượng, còn Trung Quốc vượt Thái Lan lên vị trí thứ hai và chiếm gần 40% kim ngạch nhập khẩu ô tô của cả nước.
Thủy sản Việt Nam hướng tới tăng trưởng xuất khẩu 2 con số giai đoạn 2027-2029

Thủy sản Việt Nam hướng tới tăng trưởng xuất khẩu 2 con số giai đoạn 2027-2029

Trước những biến động về địa chính trị, thuế quan và xu hướng bảo hộ thương mại, ngành thủy sản cần chủ động xây dựng kịch bản thị trường, ổn định nguồn nguyên liệu và tăng cường liên kết toàn chuỗi.
Đòn bẩy kép nâng tầm logistics và xuất khẩu Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Đòn bẩy kép nâng tầm logistics và xuất khẩu Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Thương mại hàng hóa của Việt Nam lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ USD trong 10 tháng năm 2026, nhưng chi phí logistics vẫn chiếm khoảng 16-17% GDP, cao hơn mức bình quân thế giới. Khi chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng đề cao tốc độ, tính minh bạch và tiêu chuẩn môi trường, chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh trở thành yêu cầu cấp thiết để doanh nghiệp xuất khẩu duy trì sức cạnh tranh.
VEFTA: Cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam

VEFTA: Cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam

VEFTA tạo ra cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận thị trường có sức mua cao, với 93,5% kim ngạch xuất khẩu Việt Nam sang EFTA cam kết xóa bỏ thuế ngay khi Hiệp định có hiệu lực. Nhưng ưu đãi chỉ thành đơn hàng khi doanh nghiệp đáp ứng xuất xứ, tiêu chuẩn và tổ chức tốt chuỗi cung ứng đáng tin cậy.
Mở rộng kết nối, đưa thực phẩm Việt vào thị trường khó tính

Mở rộng kết nối, đưa thực phẩm Việt vào thị trường khó tính

Hơn 90% doanh nghiệp tham gia giới thiệu sản phẩm với đối tác tại Triển lãm Quốc tế Công nghiệp Thực phẩm Việt Nam 2026 (Vietnam Foodexpo 2026) đáp ứng tiêu chuẩn HACCP, ISO; hơn 80% sở hữu các chứng nhận quốc tế như BRC, FSSC, Halal, EU Organic. Đây là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng xuất khẩu vào các thị trường khó tính.
Xuất nhập khẩu Việt Nam - Trung Quốc đạt 290 tỷ USD trong 10 tháng

Xuất nhập khẩu Việt Nam - Trung Quốc đạt 290 tỷ USD trong 10 tháng

Trong 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc đạt xấp xỉ 290 tỷ USD, tăng 39,3% so với cùng kỳ năm 2025. Với kết quả này, Trung Quốc tiếp tục là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, đồng thời là nguồn cung chủ lực về linh kiện, máy móc và nguyên liệu cho sản xuất của nước ta.
Doanh nghiệp Ba Lan - Việt Nam kết nối mở rộng xuất khẩu thực phẩm

Doanh nghiệp Ba Lan - Việt Nam kết nối mở rộng xuất khẩu thực phẩm

Với kim ngạch thương mại song phương vượt 7,85 tỷ USD, Ba Lan và Việt Nam đang có nhiều cơ hội mở rộng hợp tác xuất nhập khẩu, đặc biệt trong lĩnh vực nông sản, thực phẩm.
Ngày 9/12/2026 là hạn cuối để doanh nghiệp nộp hồ sơ thuế chống bán phá giá ván sợi gỗ

Ngày 9/12/2026 là hạn cuối để doanh nghiệp nộp hồ sơ thuế chống bán phá giá ván sợi gỗ

Các doanh nghiệp liên quan trong vụ việc mã AD21 có thời hạn đến ngày 9/12/2026 để nộp hồ sơ yêu cầu rà soát việc áp dụng thuế chống bán phá giá đối với một số sản phẩm ván sợi gỗ có xuất xứ từ Thái Lan và Trung Quốc.
Doanh nghiệp thủy sản kiến nghị bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm xuất khẩu sang Hàn Quốc

Doanh nghiệp thủy sản kiến nghị bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm xuất khẩu sang Hàn Quốc

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) kiến nghị đưa nội dung bãi bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam vào chương trình đàm phán nâng cấp Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Hàn Quốc (VKFTA), hướng tới áp dụng thuế suất nhập khẩu 0% không giới hạn khối lượng.