Trong 8 tháng năm 2026 không chỉ ghi dấu những con số tăng trưởng tích cực, mà còn gắn liền với một "cuộc đại phẫu" quy mô lớn chưa từng có của ngành Thuế: Chiến dịch "Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh". Việc rà soát, chuẩn hóa dữ liệu và quyết liệt chấm dứt hiệu lực gần 95.000 mã số thuế tồn đọng không phải là dấu hiệu của sự thoái lui, mà chính là bước đi mang tính chiến lược để bóc tách dòng chảy thực, đo lường chính xác "sức khỏe" nền kinh tế và dọn dẹp các rào cản pháp lý cho doanh nghiệp tuân thủ tốt hồi sinh.
 |
| Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn phát biểu tại buổi họp báo chuyên đề về tình hình đăng ký thuế của doanh nghiệp và Chiến dịch làm sạch mã số thuế |
Con số biết nói về sức khỏe nền kinh tế
Theo báo cáo tại cuộc họp báo diễn ra vào chiều ngày 4/9, trong 8 tháng năm 2026, dòng chảy doanh nghiệp đang có những chuyển dịch hết sức rõ nét. Ngành Thuế đã tiến hành cấp mới mã số thuế cho 167.637 doanh nghiệp và tổ chức, bằng 89% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, thị trường ghi nhận sự khởi sắc mạnh mẽ với 156.478 doanh nghiệp đăng ký mới (bao gồm chi nhánh thuộc diện đăng ký liên thông với đăng ký kinh doanh, bằng 108% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này cho thấy động lực gia nhập thị trường từ khối doanh nghiệp tư nhân và sản xuất trực tiếp đang hồi phục rất khả quan.
Ở chiều ngược lại, số lượng doanh nghiệp và tổ chức hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế tăng đột biến tới 94.991 đơn vị, bằng 209% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, có 58.384 doanh nghiệp và chi nhánh thuộc diện đăng ký thuế liên thông với đăng ký kinh doanh hoàn tất thủ tục, bằng 143% so với cùng kỳ năm 2025.
Mới nhìn qua, con số gần 95.000 doanh nghiệp chấm dứt hoạt động có vẻ đáng lo ngại. Nhưng phân tích kỹ, trong số 94.991 mã số thuế bị chấm dứt hiệu lực, chỉ có 23.017 doanh nghiệp và tổ chức thực tế đề nghị chấm dứt hoạt động trong năm 2026. Gần 72.000 trường hợp còn lại thực chất là những hồ sơ tồn đọng từ năm 2025 trở về trước. Đây là các trường hợp ngừng kinh doanh lâu ngày nhưng không khai báo, nay đã được cơ quan thuế xử lý trong Chiến dịch làm sạch mã số thuế.
 |
| Toàn cảnh buổi họp báo. Ảnh: Phương Thảo |
Chính nhờ việc bóc tách chuẩn xác này, tương quan giữa việc gia nhập và rời bỏ thị trường tự nhiên vẫn giữ ở mức khả quan. Tính riêng các doanh nghiệp và chi nhánh liên thông đăng ký kinh doanh, tỷ lệ số lượng thành lập mới so với số lượng hoàn tất chấm dứt hiệu lực mã số thuế hàng năm vẫn duy trì ở mức cao: Năm 2024 đạt 6,0 lần; năm 2025 là 4,5 lần (mức giảm nhẹ của năm 2025 là do hoạt động chấm dứt để sáp nhập, sắp xếp lại theo địa bàn hành chính 02 cấp và thu gọn đơn vị bộ máy); và trong 8 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ này đã lên mức 6,8 lần. (nếu tính trên tổng số hồ sơ phát sinh mới là 16,8 lần).
Bệ đỡ chính sách thuế với hàng trăm nghìn tỷ đồng hỗ trợ
Sự kiên cường và phục hồi bền bỉ của cộng đồng doanh nghiệp không tự nhiên mà có. Nhiều năm qua, với tinh thần đồng hành sát cánh cùng người nộp thuế vượt qua khó khăn, phục hồi sản xuất kinh doanh, ngành Thuế đã kịp thời đề xuất, báo cáo Bộ Tài chính trình Chính phủ và Quốc hội ban hành hàng loạt giải pháp giãn, hoãn, miễn giảm thuế.
Năm 2024, tổng số tiền thuế và tiền thuê đất được miễn, giảm, gia hạn cho người dân và doanh nghiệp lên tới khoảng 178,2 nghìn tỷ đồng (trong đó có khoảng 98,3 nghìn tỷ đồng thuộc diện gia hạn và 79,9 nghìn tỷ đồng được miễn, giảm). Sang năm 2025, quy mô của gói chính sách hỗ trợ khổng lồ này tiếp tục tăng mạnh lên mức khoảng 229 nghìn tỷ đồng, gồm khoảng 122 nghìn tỷ đồng được gia hạn và khoảng 107 nghìn tỷ đồng được miễn, giảm trực tiếp.
Các chính sách nuôi dưỡng nguồn thu kịp thời này đã nhanh chóng chuyển hóa thành kết quả tăng trưởng ngân sách đầy ấn tượng. Kết quả thu NSNN 8 tháng đầu năm 2026 do cơ quan Thuế quản lý ước đạt 1.793.056 tỷ đồng, bằng 79,9% dự toán, tăng 16,7% so với cùng kỳ. Kết quả thu NSNN năm 2025 đạt 130,1% dự toán, tăng 27,6% so với cả năm 2024.
Theo đánh giá của Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn, kết quả thu ngân sách luôn vượt dự toán trước hết đến từ sự chỉ đạo sát sao của Trung ương, Chính phủ, Bộ Tài chính cùng các cấp chính quyền địa phương và các bộ ngành có liên quan, bám sát diễn biến tăng trưởng GDP và GRDP.
Đồng thời, tại các địa phương đẩy mạnh 4 đột phá chiến lược, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn tại các dự án bất động sản tồn đọng nhiều năm, nhờ đó tốc độ phát triển doanh nghiệp mới tăng trưởng rất tương ứng.
Sự cải thiện rõ rệt của công tác quản lý thuế thông qua chuyển đổi số, đơn giản hóa mẫu biểu, tờ khai gợi ý tự động đã giúp doanh nghiệp tiết giảm tối đa chi phí và thời gian tuân thủ.
Chia sẻ về tầm nhìn của chiến dịch, Phó cục trưởng Mai Sơn nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi về mặt hạ tầng là xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia, trong đó dữ liệu thuế phải đạt tiêu chuẩn vàng “Đúng - Đủ - Sạch - Sống”. Việc dọn dẹp số liệu tồn đọng nhiều năm chính là bước dọn đường cần thiết.
Thông điệp xuyên suốt của Chiến dịch làm sạch mã số thuế là vô cùng rõ ràng: Vừa tập trung tháo gỡ nhanh, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp tuân thủ tốt, vừa sàng lọc rủi ro nghiêm ngặt để triệt tiêu các doanh nghiệp “ma”.
Bằng việc nâng cao kỷ luật kỷ cương và áp dụng các mô hình quản lý hiện đại, ngành Thuế Việt Nam đang nỗ lực tiệm cận các chuẩn mực quản lý tiên tiến nhất của các tổ chức quốc tế như OECD, IMF và World Bank, hướng tới mục tiêu tối thượng là giảm thiểu thời gian và chi phí tuân thủ cho người nộp thuế, khơi thông mọi nguồn lực để phát triển bền vững.
