Việt Nam tiếp tục là điểm đến đầu tư chiến lược của doanh nghiệp Nhật Bản

Trưởng đại diện Văn phòng JETRO Hà Nội Haruhiko OZASA trình bày kết quả khảo sát

Kết quả kinh doanh và xu hướng mở rộng tích cực

Chiều 26/1, tại Hà Nội, Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) tổ chức họp báo công bố kết quả “Khảo sát thực trạng của các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư tại nước ngoài năm 2025” (Ấn bản Việt Nam). Buổi họp báo đã thu hút sự quan tâm của đông đảo cơ quan thông tấn, báo chí trong nước và quốc tế tới dự và đưa tin.

Ông Haruhiko OZASA - Trưởng đại diện Văn phòng JETRO Hà Nội cho biết, khảo sát này được JETRO triển khai tại 20 quốc gia và vùng lãnh thổ khu vực châu Á - châu Đại Dương vào tháng 8-9/2025, với 5.109 doanh nghiệp phản hồi hợp lệ, trong đó có 906 doanh nghiệp Nhật Bản đang đầu tư tại Việt Nam - con số cao nhất trong khu vực. Các nội dung khảo sát tập trung vào kết quả kinh doanh, định hướng mở rộng, môi trường đầu tư, cạnh tranh, thu mua - xuất khẩu và tình hình tuyển dụng, tiền lương.

Một trong những điểm nổi bật nhất của khảo sát là tỷ lệ doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam dự báo có lãi trong năm 2025 đạt 67,5%, tăng 3,4 điểm phần trăm so với năm trước và là mức cao nhất kể từ năm 2009. Đáng chú ý, đây cũng là lần đầu tiên sau 5 năm, tỷ lệ doanh nghiệp có lãi tại Việt Nam vượt mức trung bình của toàn ASEAN, vốn ở mức 65,3%. Xu hướng này cho thấy hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam đang phục hồi rõ nét và duy trì đà tăng trưởng ổn định.

Không chỉ ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực, Việt Nam còn tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu ASEAN về mức độ sẵn sàng mở rộng kinh doanh trong một đến hai năm tới. Theo khảo sát, 56,9% doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam cho biết có kế hoạch mở rộng hoạt động, qua đó duy trì vị trí số một trong khu vực hai năm liên tiếp. Các doanh nghiệp cho biết nguyên nhân chủ yếu là xuất khẩu gia tăng, nhu cầu thị trường nội địa tiếp tục mở rộng, đồng thời nhiều doanh nghiệp đang xem xét tăng cường chức năng bán hàng nhằm tận dụng dư địa tăng trưởng.

Về triển vọng lợi nhuận năm 2026 so với năm 2025, 47,6% doanh nghiệp dự báo tình hình kinh doanh sẽ “cải thiện”. Tuy nhiên, khảo sát cũng phản ánh sự phân hóa giữa các ngành. Trong đó, lĩnh vực thiết bị vận tải và linh kiện thiết bị vận tải ghi nhận trên 30% doanh nghiệp dự báo kết quả kinh doanh “xấu đi”, cho thấy những thách thức riêng của ngành trong bối cảnh cạnh tranh và biến động thị trường quốc tế.

Các lợi thế của môi trường đầu tư Việt Nam tiếp tục được cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá cao. Ba yếu tố nổi bật nhất gồm: quy mô thị trường và tiềm năng tăng trưởng (68,4%), chi phí nhân công thấp (55,2%) và tình hình chính trị - xã hội ổn định (53,2%). So với năm trước, tất cả các yếu tố này đều ghi nhận mức tăng, phản ánh niềm tin ngày càng vững chắc của doanh nghiệp Nhật Bản vào môi trường đầu tư tại Việt Nam.

Thách thức về môi trường đầu tư và bài toán nhân lực

Bên cạnh những kết quả tích cực, khảo sát của JETRO cũng chỉ ra những tồn tại mà doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam đang phải đối mặt. Trong nhóm các rủi ro của môi trường đầu tư, thủ tục hành chính phức tạp, đặc biệt là các khâu cấp phép, tiếp tục đứng đầu với 67,5% doanh nghiệp phản ánh và tỷ lệ này còn tăng so với năm trước. Hai rủi ro khác được nhắc đến nhiều là hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, vận hành thiếu minh bạch (58,7%) và chi phí nhân công tăng cao (57,3%).

Vấn đề nhân lực tiếp tục là mối quan tâm lớn của doanh nghiệp Nhật Bản. Trong ngành chế tạo, có tới 66,7% doanh nghiệp cho rằng việc tuyển dụng đang trở nên khó khăn hơn. Sự khác biệt theo vùng miền cũng được thể hiện rõ, khi tỷ lệ này tại miền Bắc lên tới 76,0%, trong khi miền Nam là 56,7%. Thiếu hụt lao động có tay nghề cao, đặc biệt là kỹ sư và nhân lực công nghệ thông tin, đang trở thành thách thức chung, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Về cạnh tranh, khảo sát cho thấy tại Việt Nam, đối thủ cạnh tranh lớn nhất của doanh nghiệp Nhật Bản là doanh nghiệp nội địa, tiếp theo là doanh nghiệp Nhật Bản, doanh nghiệp Trung Quốc và doanh nghiệp Hàn Quốc. Riêng trong ngành chế tạo, tỷ lệ doanh nghiệp coi doanh nghiệp Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh lớn nhất đạt 30,8%, tăng 6,2 điểm so với năm trước, phản ánh mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt trong chuỗi sản xuất khu vực.

Mặc dù chịu tác động từ các biện pháp thuế quan bổ sung của Hoa Kỳ cũng như những biến động của kinh tế toàn cầu, phần lớn doanh nghiệp Nhật Bản vẫn duy trì cái nhìn tích cực về triển vọng dài hạn tại Việt Nam. Điều này thể hiện qua quyết định tiếp tục mở rộng đầu tư, tăng cường thu mua nội địa và củng cố vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Kết quả khảo sát năm 2025 của JETRO cho thấy, Việt Nam đang hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để tiếp tục là điểm đến đầu tư chiến lược của doanh nghiệp Nhật Bản tại ASEAN. Việc kiên trì cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sẽ là yếu tố then chốt để Việt Nam không chỉ giữ vững mà còn củng cố vững chắc vị trí dẫn đầu trong thu hút và mở rộng đầu tư từ Nhật Bản trong những năm tới.