Hơn 1.000 doanh nghiệp FDI tham dự Diễn đàn thuế và pháp lý 2026

Ông Warrick Cleine, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc KPMG Việt Nam và Campuchia chia sẻ tại diễn đàn. Ảnh: Thu Hòa

Ngành Thuế đẩy mạnh cải cách, chuyển đổi số

Tại diễn đàn, lãnh đạo Cục Thuế, chuyên gia KPMG Việt Nam chia sẻ về chủ trương, chính sách và định hướng quản lý thuế; các quy định mới cùng những vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế; thảo luận về những diễn biến quan trọng trong môi trường thuế và kinh doanh.

Ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế, chia sẻ 4 nhóm nội dung trọng tâm gồm: Hoàn thiện chính sách thuế, bảo đảm nguồn thu ngân sách; đổi mới quản lý thuế trên nền tảng dữ liệu và công nghệ số; hội nhập quốc tế, triển khai các chính sách thuế mới và tăng cường công tác kiểm tra thuế.

Về kết quả thu ngân sách, ông Lê Long cho biết, đến thời điểm này, ngành Thuế đã đạt khoảng 97% dự toán, tăng 12-15% so với cùng kỳ. Trong đó, khu vực đầu tư nước ngoài và kinh tế tư nhân có mức tăng trưởng, đóng góp tích cực vào ngân sách.

Tuy nhiên, nhiệm vụ thu quý IV/2026 vẫn còn nhiều thách thức, nhất là khi ngành Thuế đang sắp xếp, tái cấu trúc bộ máy, giảm khoảng 23% biên chế, từ 30.600 người xuống còn khoảng 23.000 người. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số đã góp phần bù đắp khó khăn, duy trì hiệu quả hoạt động.

Đáng chú ý, trong 10 tháng năm 2026, tổng giá trị thuế được miễn, giảm và gia hạn ước khoảng 297.000 tỷ đồng, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giảm áp lực dòng tiền, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh. Ngành Thuế cũng tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ vướng mắc chính sách, đặc biệt đối với doanh nghiệp đầu tư nước ngoài và cơ chế thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế.

Trong cải cách quản lý thuế, ngành Thuế đã cắt giảm 50% số lượng thủ tục hành chính, từ 235 xuống còn 115 thủ tục; giảm khoảng 55-65% thời gian và chi phí tuân thủ. Toàn bộ 115 thủ tục hành chính cơ bản đã được thực hiện trực tuyến toàn trình.

Thời gian tới, ngành Thuế tiếp tục ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tái thiết kế quy trình nghiệp vụ và nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin. Đồng thời, xây dựng hệ thống dữ liệu tích hợp, kết nối với các bộ, ngành, địa phương và người nộp thuế, hỗ trợ kê khai tự động, giảm thủ tục và chi phí tuân thủ.

Đồng thời, đang thử nghiệm Hệ thống đánh giá doanh nghiệp 360 độ dựa trên dữ liệu hóa đơn, tờ khai và thông tin liên quan, nhằm nhận diện rủi ro, giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát rủi ro tài chính, pháp lý.

Về hội nhập quốc tế, Việt Nam đã ký 82 hiệp định tránh đánh thuế hai lần, trong đó 78 hiệp định có hiệu lực; tích cực tham gia các sáng kiến của OECD về chống xói mòn cơ sở thuế (BEPS) và triển khai thuế tối thiểu toàn cầu. Đặc biệt, trong tháng 9 và tháng 10/2026, EU đã đưa Việt Nam ra khỏi danh sách các quốc gia không hợp tác về thuế (danh sách xám). Ngành Thuế đặt mục tiêu tiếp tục nâng thứ hạng của Việt Nam lên nhóm tuân thủ trong kỳ đánh giá năm 2028 của OECD.

Duy trì thuế suất cạnh tranh, mở rộng cơ sở thuế

Đánh giá về bối cảnh kinh tế, ông Warrick Cleine, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc KPMG Việt Nam và Campuchia, nhận định, kinh tế toàn cầu đang đối mặt nhiều thách thức như tăng trưởng chậm lại chi phí năng lượng và sinh hoạt gia tăng, lạm phát và biến động thương mại quốc tế.

Đặc biệt, chính sách thuế quan của Mỹ, cạnh tranh xuất khẩu từ Trung Quốc và xu hướng phân mảnh thương mại toàn cầu đang tạo thêm áp lực đối với hoạt động kinh doanh và xuất khẩu của Việt Nam.

Dù vậy, ông Warrick Cleine cũng đánh giá cao khả năng chống chịu của doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, cùng nỗ lực đàm phán thương mại, mở rộng thị trường và thu hút đầu tư của Chính phủ. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam có thể vượt 500 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch thương mại đạt hơn 1.000 tỷ USD trong năm 2026.

Ông Lê Long và các diễn giả chia sẻ tại diễn đàn. Ảnh: Thu Hòa

Về triển vọng tăng trưởng, ông Warrick Cleine cho rằng, mục tiêu tăng trưởng GDP 10% thể hiện tham vọng phát triển của Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh vai trò của quyết tâm cải cách và điều hành chính sách. Các nghị quyết của Bộ Chính trị cùng những thay đổi về thể chế đang hướng tới phát triển kinh tế tư nhân, thu hút FDI, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, thúc đẩy xuất khẩu và chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Đối với chính sách thuế, hiện đang tồn tại áp lực cân đối giữa mục tiêu tăng thu ngân sách, mở rộng chi tiêu công với các chính sách miễn, giảm, ưu đãi thuế để hỗ trợ đầu tư. Theo đó, chính sách thuế thời gian tới sẽ tập trung vào ba định hướng: Chống thất thu thuế, kiểm soát chuyển giá và bảo đảm thu đúng, thu đủ; mở rộng cơ sở thuế, tăng cường quản lý thương mại điện tử, hộ kinh doanh và hóa đơn điện tử; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, hỗ trợ người nộp thuế tuân thủ và phát hiện, xử lý vi phạm.

Ông Warrick Cleine nhấn mạnh, định hướng của Việt Nam là duy trì mức thuế suất cạnh tranh, mở rộng cơ sở thuế thay vì tăng thuế suất, qua đó vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách, vừa giữ sức hấp dẫn của môi trường đầu tư. Hệ thống thuế cần khuyến khích đầu tư, ghi nhận doanh nghiệp tuân thủ và xử lý nghiêm các trường hợp không thực hiện đúng nghĩa vụ thuế.

Sau phiên toàn thể, chương trình đi sâu vào 4 nhóm nội dung trọng yếu, như: thuế và giá chuyển nhượng. Trong đó, cập nhật về thuế TNDN, thuế GTGT, thuế nhà thầu nước ngoài, thuế tối thiểu toàn cầu, thuế thương mại điện tử; giao dịch liên kết và các vụ việc bất đồng thuế trong thực tiễn.

Ngoài ra, các vấn đề về hải quan, thuế quan, bảo vệ dữ liệu cá nhân, minh bạch thông tin, xuất nhập cảnh và bảo hiểm xã hội cũng được cập nhật, giúp doanh nghiệp nắm bắt thay đổi chính sách và chủ động thực hiện nghĩa vụ tuân thủ trong hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh...