Truy xuất nguồn gốc: “Lá chắn” chống hàng giả, hàng nhái

Truy xuất nguồn gốc: “Lá chắn” chống hàng giả, hàng nhái bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Truy xuất nguồn gốc - “vũ khí” chống hàng giả, hàng nhái

Tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng đang gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp làm ăn chân chính, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng. Đặc biệt trong ở ngành hàng phổ biến như phân bón, khí gas, hàng tiêu dùng…, sản phẩm bị làm giả ngày càng tinh vi khiến việc nhận diện bằng mắt thường trở nên khó khăn.

Trong bối cảnh đó, truy xuất nguồn gốc được đánh giá là một trong những công cụ hữu hiệu nhất để chống hàng giả, hàng nhái và minh bạch hóa thị trường.

Tại tọa đàm “Truy xuất nguồn gốc - Lá chắn bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng” do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp cùng Tạp chí Tiếp thị & Gia đình tổ chức ngày 22/5/2026 tại Hà Nội, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, cho biết truy xuất nguồn gốc trước hết xuất phát từ nhu cầu quản lý sản xuất và quản lý sản phẩm của chính doanh nghiệp.

Đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, truy xuất nguồn gốc đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc để đảm bảo minh bạch thị trường và tuân thủ các cam kết quốc tế về xuất xứ hàng hóa. Nhiều quốc gia hiện yêu cầu doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam phải truy xuất được nguồn gốc sản phẩm nhằm đảm bảo chất lượng, quy tắc về nguyên liệu, bảo vệ môi trường và các tiêu chuẩn lao động.

Chỉ khi sản phẩm có “chứng minh thư” rõ ràng về xuất xứ, quy trình sản xuất, chất lượng và hành trình lưu thông, thị trường mới có thể vận hành minh bạch, bền vững, ông Trần Hữu Linh nhấn mạnh.

Theo thông tin từ Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, từ cuối tháng 12/2025, hệ thống truy xuất nguồn gốc của tại địa chỉ verigoods.vn đã chính thức vận hành và được kỳ vọng trở thành công cụ hỗ trợ doanh nghiệp minh bạch thông tin sản phẩm, đồng thời tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Tính đến hết ngày 19/5/2026, đã có hơn 1 triệu mã sản phẩm, hàng hóa được xác thực trên hệ thống.

Các chuyên gia cho rằng, khi mỗi sản phẩm được gắn mã định danh điện tử hoặc QR code chứa đầy đủ thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất và hành trình lưu thông, người tiêu dùng có thể dễ dàng xác thực hàng chính hãng, qua đó hạn chế nguy cơ mua phải hàng giả, hàng nhái; đồng thời, cơ quan quản lý cũng có thêm công cụ để tăng cường hậu kiểm, phát hiện nhanh các sản phẩm vi phạm hoặc có dấu hiệu gian lận thương mại.

Nhiều doanh nghiệp đã chủ động triển khai truy xuất nguồn gốc như một giải pháp chống hàng giả và bảo vệ uy tín thương hiệu.

Doanh nghiệp chủ động truy xuất nguồn gốc để tự bảo vệ thương hiệu

Không chờ đến khi các quy định bắt buộc có hiệu lực, nhiều doanh nghiệp đã chủ động triển khai truy xuất nguồn gốc như một giải pháp chống hàng giả và bảo vệ uy tín thương hiệu.

Ông Nguyễn Quốc An, Phó Giám đốc Công ty CP Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao cho biết, trong hơn 64 năm hoạt động, doanh nghiệp đã cung cấp hàng chục triệu tấn phân bón ra thị trường, với khách hàng chủ yếu là nông dân. Tuy nhiên, phân bón cũng là lĩnh vực thường xuyên bị làm giả, làm nhái, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín doanh nghiệp và hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

Từ năm 2021, doanh nghiệp bắt đầu áp dụng QR code cho các sản phẩm phân bón; dù triển khai muộn hơn nhiều doanh nghiệp khác, đây là bước đi cần thiết để bảo vệ lợi ích doanh nghiệp trước vấn nạn hàng giả.

Mã QR không chỉ giúp nhận diện hàng chính hãng mà còn hỗ trợ doanh nghiệp quản lý sản phẩm theo từng vùng miền, qua đó bảo vệ thương hiệu và niềm tin thị trường, đại diện doanh nghiệp chia sẻ.

Trong khi đó, Công ty CP Kinh doanh Khí miền Nam (Gas South) triển khai truy xuất nguồn gốc từ năm 2020 theo yêu cầu của Nghị định về kinh doanh khí, trong đó bắt buộc phải có sổ theo dõi điện tử đối với các sản phẩm lưu thông trên thị trường.

Theo doanh nghiệp, yêu cầu này buộc công ty phải kiểm soát toàn bộ vòng đời của vỏ bình gas. Sau khi áp dụng hệ thống truy xuất, doanh nghiệp có thể kiểm soát hoàn toàn quá trình lưu thông, sử dụng và thu hồi bình gas, hạn chế nguy cơ thất thoát hoặc bị trà trộn hàng giả trên thị trường.

Ông Phan Văn Tâm, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền cũng cho rằng truy xuất nguồn gốc thực tế đã được triển khai từ nhiều năm trước. Trước khi QR code phổ biến, doanh nghiệp đã sử dụng mã sản phẩm in trực tiếp trên bao bì để phục vụ việc nhận diện và truy xuất thông tin hàng hóa. Theo doanh nghiệp, QR code hiện nay chủ yếu giúp nâng cấp khả năng kết nối dữ liệu, minh bạch thông tin và giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra sản phẩm hơn.

Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh, hàng hóa lưu thông ngày càng phức tạp và thủ đoạn làm giả ngày càng tinh vi, truy xuất nguồn gốc được xem là xu hướng tất yếu để doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu và người tiêu dùng.

Không chỉ là công cụ quản lý, truy xuất nguồn gốc đang trở thành “lá chắn” quan trọng trong cuộc chiến chống hàng giả, hàng nhái, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và nâng cao sức cạnh tranh của hàng Việt trên thị trường trong nước và quốc tế.